Volledig scherm
Mark Rutte (VVD) in gesprek met verkenner Edith Schippers. © ANP

Analyse: eerst aftasten met GroenLinks

Vanmiddag werd langzaam maar zeker duidelijk dat een VVD-CDA-D66-kabinet met GroenLinks als vierde partner als eerste zal worden onderzocht door een informateur van VVD-huize. Dit kwam naar voren uit de bezoeken van fractievoorzitters aan verkenner Edith Schippers.

Politieke partijen namen voor de hand liggende posities in. Zo bepleitte GroenLinks-leider Klaver een ,,christelijk-progressief’’ kabinet zonder de VVD, zoals hij in de campagne voor zijn kiezers ook deed. Pas als is vastgesteld dat niemand dat wil, moet Klaver wel naar andere opties kijken.

Op zijn beurt gaf D66-fractievoorzitter Pechtold in zijn verklaring aan dat 'de grootste partij en de grootste winnaars van de verkiezingen' een eerste ronde in de kabinetsformatie moeten doen. Want VVD, CDA D66 en Groenlinks kunnen 'een stabiel progressief kabinet' vormen. VVD-onderhandelaar Rutte en CDA-leider Buma sloten een kabinet met Groenlinks niet uit. D66 weet tegelijk dat CDA en VVD grote bezwaren hebben tegen Klavers plannen. Op het vlak van belastingen liggen de partijen mijlenver uit elkaar. D66 wil echter niet degene zijn die de linkse kabinetsvariant laat mislukken, dus legt met deze vlucht naar voren de bal bij VVD en CDA.

Uitgestoken hand

Rutte benoemde overigens wel expliciet 'energietransitie' als belangrijk onderwerp. Klaver reageerde daarop: ,,Interessant, daar heb ik hem in de campagne niet niet over gehoord.’’

VVD-kopstuk Zijlstra zei overigens dat ook zonder GroenLinks een klimaatagenda uit te voeren is, dus Klaver heeft dat ongetwijfeld in de oren geknoopt.

Anders dan in de formatie van 2010 en 2012 zei Rutte nu wel groot belang te hechten aan 'een stabiel meerderheidskabinet dat zowel in de Eerste als Tweede Kamer op een meerderheid kan rekenen'.

Over rechts

PVV-leider Wilders komt met een compleet andere variant. Hij vindt dat hij met vier zetels winst aan de formatietafel hoort. Hij legde een coalitie op tafel van VVD, PVV, CDA, 50Plus, SGP en Forum voor Democratie. Deze is kansloos omdat VVD en CDA onder geen voorwaarde mee zullen doen. Al was het maar omdat Wilders zijn minder-Marokkanen-uitspraak niet terug wil nemen. 

  1. Vissen met Van Rooijen: Een zeedonderpad of een slijmvis?

    Vissen met Van Rooijen: Een zeedonderpad of een slijmvis?

    Verslaggever Jan Hoedeman gooit deze week zijn hengel uit met een recordhouder. Martin van Rooijen was met zijn 31 jaar de jongste staatssecretaris ooit in het kabinet Den Uyl. Hij kijkt met trots terug op die tijd. ,,Het waren hevige politieke omstandigheden. Ze kunnen nu leren dat het ook nog anders kan en ook nog met succes", zegt hij doelend op de huidige formatieonderhandelingen. De woordvoerder van Van Rooijen wist zelfs nog een visje uit het water te hengelen. Maar wat het is?