Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Rachel van Kommer stampt met oudtante Lia Veldhuizen-Bos de appels voor de hete bliksem. © Saskia Berdenis van Berlekom

Een hap uit de pan, dan roep je bliksem!

wat de pot schaftIn de tiende aflevering van deze serie put Rachel van Kommer uit het familierecepten-boek en leert van haar oudtante waarom je hete bliksem nóóit direct mag eten.

Quote

Rokerige worst en spek met zoete, frisse appeltjes is een geweldige combinatie

Ieder jaar krijgt mijn moeder voor haar verjaardag een pan hete bliksem cadeau. Dat is best een gek presentje, maar we hebben wel gekkere tradities in onze familie. In mijn familie is iederen goed in het maken van bepaalde recepten, van oliebollen, gevulde eitjes, bruine bonen met karnemelk tot erwtensoep. Zo wordt mijn oudtante Lia Veldhuizen-Bos (66) uit Nijkerk, de zus van mijn oma, geprezen om haar hete bliksem, naar recept van mijn overgrootmoeder, door ons omi genoemd. Het is in de winter bij ons al jaren vaste prik, maar het was pas op de laatste verjaardag van mijn moeder dat ik me afvroeg: waarom heet het eigenlijk hete bliksem?

Volledig scherm
© Saskia Berdenis van Berlekom

Recept

Hete bliksem
Voor 8 personen

Ingrediënten:
4 kilo appels (bloemees of Dijkmanszoet) • 3 kilo aardappels • 250 gram magere spekjes • 50 gram boter • snufje zout • 2 slagersworsten •

Bereiding: Kook de magere spekjes in een halve liter water gaar. Giet de spekjes af en vang het vocht op. Schil de appels en snijd ze in partjes. Schil de aardappels en snijd ze in stukjes. Doe de appels en aardappels in aparte pannen. Kook de aardappels in water. Het vocht van de spekjes schenk je bij de appels. Daarbovenop leg je de twee slagersworsten. Kook de appels gaar in het vocht van de appels en het spek. Hussel geregeld en blijf erbij staan. Haal de worsten na 20 minuten uit de pan. Pas als de appels helemaal zijn drooggekookt, voeg je de aardappels toe. Dan stampen en de boter, spekjes en snufje zout toevoegen.

Bloemees
Tante Lia, zoals ik haar noem, legt met een grote glimlach uit: ,,Hete bliksem  is na het koken ontzettend heet. En als je ongeduldig bent en te snel een hap neemt als het is opgeschept, roep je direct: bliksem! Dan heb je je mond verbrand.''

Een nicht van mijn oma en oudtante, Suus, had bij haar woning aan Kruishaar in Nijkerk volgens hen de lekkerste appels om de hete bliksem mee te maken: bloemees. ,,Maar die zijn er maar een maand, in september, en dus zeldzaam. De Dijkmansappel is een goed alternatief. Die kun je niet in de supermarkt kopen, alleen bij de groenteboer. Maar er gaat niets boven bloemees."

Hete bliksem is een echt wintergerecht. Het rokerige van de slagersworst en de spekjes, en het zoete en frisse van de appeltjes, is volgens tante Lia een geweldige combinatie.

Maar eerst moet er geschild worden. En dus gaat het dienblad met vier kilo appels en drie kilo aardappelen op tafel. Ik schil mijn eerste appel en krijg direct op mijn kop. ,,Zo schil je toch geen appels? Je snijdt er hompen uit, dat is zonde." Eerst een lesje schilkunst. De dames aan tafel hebben het wel in de vingers en voor je het weet schillen ze het jasje in een sliert van de appel. ,,Die moet je over je schouder gooien en kijken of de schillen een getal vormen." Ik gooi. Een 3 en een 8. ,,Dan ga je op 3 augustus trouwen." Mijn verjaardag. Ik heb het mijn vriend maar niet verteld.

Volledig scherm
Appels schillen doe je samen met je moeder, oma en oudtante. © Saskia Berdenis van Berlekom

Bouillon
Eerst koken we de spekjes gaar in wat water. De 'bouillon van het spek', zoals tante Lia het kookvocht noemt, gaat in de pan met appelpartjes. Daarbovenop gaan de worsten. De aardappels staan inmiddels te koken. De appels koken gaar in de bouillon, tot ze net niet aanbranden. ,,Ik wil ze echt droogkoken, tot moes." Tante Lia husselt de appels een paar keer in de pan. Een halfuurtje later gaan de moes, aardappels, het klontje boter, snufje zout en de spekjes bij elkaar en stampen maar. Durf ik het aan? Een hap uit de pan? Bliksem! Dat is heet. Tante Lia doet het voor. Ze doet een schep op een bord en smeert het uit. Dan koelt het sneller af. We nemen samen een hap. Zij doet haar ogen dicht en kijkt tevreden. Ik doe mee. Zoet, fris, smeuïg, romig en rokerig. Bliksem!

Oproep

Heeft u ook een vergeten familierecept of ambachtelijk streekproduct en wilt u in deze serie verschijnen? Neem dan contact op met onze redactie via ac.redactie@ad.nl.

In samenwerking met indebuurt Amersfoort