Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Het lijkt wel alsof mensen steeds eerder een burn-out krijgen © Thinkstock

Gesloopt door de stress

Veel werknemers hebben er last van: burn-outklachten. Kunnen we niks meer hebben? Of is de druk op de werkvloer sterk gestegen? ,,Zie als werknemer maar eens aangehaakt te blijven."

Quote

Mensen die gedreven worden door een innerlijke dwang, werken harder dan hun collega's die deze dwang niet ervaren

Ilona van Beek, ArboNed

1. Kunnen we tegenwoordig minder hebben?
Vroeger kreeg je een burn-out op je 50ste, nu op je 25ste. Jongeren zouden niet meer om kunnen gaan met tegenslagen, waardoor ze eerder omvallen.

Onzin, zegt TNO-onderzoeker Seth van den Bossche. ,,De verschillen tussen leeftijdsgroepen zijn klein en al jaren stabiel. De groep tussen de 25 en 34 loopt wel iets meer risico, maar dat geldt ook voor de late vijftiger."

Hij baseert zich op de jaarlijkse Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO en CBS. En, zo benadrukt de TNO-onderzoeker, nieuw is het fenomeen burn-outklachten ook niet. Eind jaren 90 gaf al zo'n 11 procent aan zich uitgeblust te voelen, in 2010 lag dat op 13 procent, nu is dat bijna 15 procent. Dat dit samen zou hangen met een daling van de weerbaarheid lijkt Van den Bossche stug.

Overigens zijn er wel werknemers die door hun karakter meer risico lopen op een burn-out, zegt Ilona van Beek, research consultant bij ArboNed. Dat gaat om mensen die gericht zijn op hun verantwoordelijkheden en verplichtingen, en het lastig vinden om het werk los te laten. ,,Mensen die gedreven worden door een innerlijke dwang, werken harder dan hun collega's die deze dwang niet ervaren. Zij hebben een verhoogde kans op burn-out."

2. Wordt er meer van ons gevraagd?
,,De wereld verandert in razendsnel tempo en zie dan maar als werknemer aangehaakt te blijven", is de analyse van Mariëlle Sonnenberg. Ze werkt nu bij Wolters Kluwer, maar is gepromoveerd op het verschil tussen wat mensen denken dat er van hen verwacht wordt en wat er in hun contract staat. ,,Er zijn veel meer prikkels. Er komt meer informatie op ons af én via verschillende kanalen. Bovendien is het lastig om alle technologische ontwikkelingen bij te benen."

Wat bedrijven vragen en wat het personeel kan geven, sluit volgens haar niet altijd goed op elkaar aan. Sonnenbergs claim wordt bevestigd door de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden. Zo vindt 23 procent van de medewerkers dat hij nieuwe technologische kennis of organisatorische vaardigheden mist om zijn werk goed te kunnen doen. Juist zij hebben veel vaker burn-outklachten.

Dit is ook wat ArboNed signaleert: burn-out komt vaker voor bij mensen die het gevoel hebben weinig grip op of controle te hebben over gebeurtenissen. Van Beek: ,,Ook een gebrek aan perspectief kan leiden tot stress, en uiteindelijk burn-outklachten. Dit kan bijvoorbeeld komen door een contract voor bepaalde tijd."

Wat daar volgens TNO'er Van den Bossche bijkomt is dat werknemers minder autonomie op het werk ervaren. ,,Het is bekend dat dit het risico op stress-gerelateerde klachten vergroot."

Tekst gaat door onder de afbeelding

Volledig scherm
© Gerrit de Jager/Doorzon
Quote

Bewustzijn dat je ergens last van hebt, is het begin van de oplossing

Ton Büchner, AkzoNobel

3. Geven we het eerder toe?
Soms lijkt iets ineens een probleem, omdat mensen het dan pas durven te melden. Speelt dat ook bij burn-outklachten?

Burn-out wordt te pas en te onpas gebruikt, vindt Van Beek van ArboNed. ,,Burn-out is écht een zware diagnose. We mogen het niet verwarren met spanningsklachten of overspanning. Tegelijkertijd zien wij dat het etiket burn-out verzwarend werkt. Als mensen denken dat zij een burn-out hebben, worstelen zij al langer met hun klachten."

Volgens NEA-cijfers krijgt 5 tot 10 procent van de mensen met burn-outklachten daadwerkelijk een burn-out. ,,Bij de koffieautomaat of bij de lunch zal het ongetwijfeld vaker een gespreksonderwerp zijn dan tien of twintig jaar geleden. Net als depressie is burn-out bespreekbaarder geworden", denkt Van den Bossche. Máár, zo zegt hij, het is zeker niet zo dat werkenden nu massaal aan burn-out ten onder dreigen te gaan."

Het helpt dat een topman als Ton Büchner van AkzoNobel er openlijk voor uitkomt dat hij kampt met gezondheidsklachten door het stressvolle werk, denkt Sonnenberg.

,,Dit maakt het ook voor medewerkers makkelijker om te zeggen dat zij het niet meer trekken. En het is goed nieuws als mensen erover praten, want bewustzijn dat je ergens last van hebt, is het begin van de oplossing."

poll

Het is bijna tijd voor het jaarlijkse vakantiegeld. Vind je dat ouderwets?

  • Ja, ik krijg liever elke maand wat meer loon (11%)
  • Ja, met het oog op kerst en andere vakanties krijg ik het liever in december (4%)
  • Nee, het is goed op deze manier (85%)
53642 stemmen