Volledig scherm
© Mark Reijntjens

Opgepast dames, de robots komen!

Robots pikken de komende jaren talloze 'vrouwelijke' kantoorbanen in. Dat beweren de opstellers van de Global Gender Gap Index. Een doemscenario voor vrouwen met een kantoorbaan of administratief werk, maar de innovatie biedt ook nieuwe kansen.

Quote

Nieuwe toepassingen met robots zullen ook voor werk zorgen

Vanessa Evers

Wat is er allemaal al niet geschreven over de robotisering van de samenleving?! De laatste duit in het zakje doet de Global Gender Gap Index. Volgens de samenstellers van het rapport vormen de intelligente machines een bloedserieuze bedreiging voor de positie van de vrouw op de arbeidsmarkt.

Want, zo luidt de voorspelling, robots pikken de komende jaren precies die administratieve banen in waar vrouwen juist zo sterk in zijn vertegenwoordigd. Jaren van (moeizame) emancipatie zouden in één klap worden weggevaagd.

Verslechtert
Hoogleraar Vanessa Evers gelooft er desgevraagd geen snars van: ,,Wie verzint zoiets?!'' luidt haar eerste reactie. Bevreesd dat vrouwen met de komst van robots massaal hun banen verliezen, is de hoogleraar sociale robotica van de Universiteit Twente juist helemaal niet. Ja, robots gaan onze wereld drastisch veranderen. ,,Maar dat door hun komst de arbeidsmarktpositie van vrouwen verslechtert, dat lijkt me stug.''

Ze reageert daarmee op het onlangs uitgebrachte rapport van het World Economic Forum (WEF). Dat schetst een doemscenario voor de werkende vrouw. Haar positie wordt - meer dan die van de werkende man - ondermijnd door robots.

Volledig scherm
© AP

Ondervertegenwoordigd
Het WEF onderbouwt dit met twee constateringen. De eerste: vrouwen hebben vaker een kantoorbaan of administratieve baan en juist dat werk wordt overgenomen door digitalisering. De tweede: vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in snelgroeiende sectoren zoals wetenschap, technologie, engineering en wiskundig georiënteerde richtingen. Slechts 6 procent van de Nederlandse vrouwen is afgestudeerd in een van die sectoren, tegen 26 procent van de mannen.

Innovatiehoogleraar Henk Volberda, die aan het rapport heeft meegewerkt, spreekt zelfs van een moeras op de werkvloer: ,,Dit kan de in het afgelopen decennium geboekte winst op het terrein van gendergelijkheid tenietdoen.''

Sociaal vaardig
Bij Evers roept de uitkomst vooral verbazing op. ,,Zoals het World Economic Forum het stelt, lijkt het alsof het leeuwendeel van de werkende vrouwen lijdzaam afwacht tot de robot hun kantoorbaan overneemt. Vrouwen zijn weliswaar ondervertegenwoordigd in de hightechberoepen, maar beter vertegenwoordigd in de dienstensector, het onderwijs, de horeca en zorg. En in al die sectoren zullen nieuwe toepassingen met robots gewoon voor werk zorgen.''

Samen met haar team van promovendi bouwt de hoogleraar - als een van de weinige vrouwen in Nederland - hard aan robots die sociaal vaardig zijn. Dat wil zeggen: die zich aanpassen aan mensen en de sociale situatie waarin ze moeten werken.

Quote

Wasmachines en stofzuigers maakten het leven van de vrouw in de vorige eeuw ook makkelijker

Vanessa Evers

Bij robots denken we misschien vooral aan machines die zwaar fysiek werk van ons kunnen overnemen, maar volgens hoogleraar Evers zijn er straks overal sociale robots die met ons samenwerken. In ziekenhuizen waar ze bedden verschonen, of thuis waar ze kwetsbare ouderen helpen het huis bij te houden. Maar ook in auto's die communiceren met voetgangers en fietsers, of die samenwerken met mensen op de werkvloer.

Hulp
Evers ziet dat niet als bedreiging, maar als hulpmiddel voor vrouwen (en mannen). ,,Wasmachines en stofzuigers maakten het leven van de vrouw in de vorige eeuw ook makkelijker.''

Bovendien heeft de hoogleraar nog een reden om zich weinig zorgen te maken: bij de vorige industriële revoluties die gepaard gingen met de opmars van stoomtreinen en auto's, vonden vrouwen werk in fabrieken.

Waar dat werk nu dan zal ontstaan? ,,Als er goedkopere robotplatforms worden geproduceerd die betaalbaar zijn voor grote groepen, dan komen er vanzelf nieuwe apps die je kunt downloaden op je robot. Of waarmee je diensten op afstand kunt aanbieden, simpelweg door in te loggen op een robot. We experimenteren nu met een telepresentie-robot, waarbij je op een andere locatie door middel van een robot heel precieze handelingen kunt uitvoeren. Dan kun je bij wijze van spreken straks een cursus pottenbakken geven aan mensen aan de andere kant van de wereld. Zo ontstaan er weer heel nieuwe bedrijfstakken.''

poll

Het is bijna tijd voor het jaarlijkse vakantiegeld. Vind je dat ouderwets?

Het is bijna tijd voor het jaarlijkse vakantiegeld. Vind je dat ouderwets?

  • Ja, ik krijg liever elke maand wat meer loon (11%)
  • Ja, met het oog op kerst en andere vakanties krijg ik het liever in december (4%)
  • Nee, het is goed op deze manier (85%)
53554 stemmen