Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
De biologische koeienstal in De Rijp. © Jean-Pierre Jans

Verdriet om slacht: 'Dit voelt heel onrechtvaardig'

In recordtempo moet de Nederlandse veestapel worden ingekrompen, op last van Brussel. Ook biologische koeien gaan naar de slacht. En dat is onterecht, vinden Wakker Dier en boerin Leynte Melse. ,,We draaien op voor de fouten van onze collega’s.”

Leyntje Melse kijkt met haar man Evert en zoon Tim naar de koeien. Ze telt de koppen: een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht. ,,Zoveel zijn er al weg”, zegt de boerin uit het Noord-Hollandse De Rijp. En – ze durft er bijna niet aan te denken – binnenkort moeten er nog 13 naar de slacht. Bij elkaar verdwijnen 21 gezonde koeien. Koeien die nog jaren melk kunnen geven.

Evert en Tim worden geacht de onfortuinlijken eruit te pikken. ,,De eerste paar koeien kun je nog wel aanwijzen, dat zijn de wat oudere, zwakkere dieren”, zegt Tim. ,,Maar daarna… Dan kies je maar voor een koe die net gekalfd heeft, omdat er dan in elk geval niks meer in zijn buik zit.”

Hoe dat voelt? Niet fijn, reken daar maar op.

Het huiveringwekkende tafereel deed zich de afgelopen maanden op meer Nederlandse boerderijen voor. Het verhaal in het kort: na de afschaffing van het melkquotum in 2015 wisten de Nederlandse boeren zich niet te beheersen. Ze wilden meer, meer koeien, meer melk, en bouwden massaal stallen bij. Maar ja: met koeien komt mest, en met mest schadelijke stoffen. Nederland kreeg een tik op de vingers van Brussel. De boeren dreigden een uitzonderingspositie kwijt te raken waardoor ze meer mest uit mogen rijden dan eigenlijk toegestaan – in vaktermen heet dat derogatie.

Inkrimpen

Om intrekking van die rechten te voorkomen werd besloten de Nederlandse veestapel met 160.000 koeien in te krimpen. Niet via natuurlijk verloop – een rustig pensioen is de overtollige koeien niet gegund. Het gaat met de botte bijl: ze moeten naar de slacht. De te slachten koeien worden onder meer bij elkaar verzameld door bedrijfsbeëindigingen, daar is een speciaal fonds voor opgericht. Een andere maatregel is dat alle boeren die ná juli 2015 hun veestapel uitbreidden, weer terug moeten naar het aantal van die maand.

Dat brengt ons terug in De Rijp, bij Leyntje, Evert en Tim. Ook zij kregen in de tussentijd meer koeien, en ook zij moeten dus inleveren. En daar zijn ze ontzettend boos over, verdrietig ook. Er is namelijk een verschil tussen hun bedrijf en dat van andere boeren, vinden ze in De Rijp. ,,Sinds 1983 is dit een biologisch-dynamisch boerderij. We hebben er koeien bijgenomen, omdat we die extra inkomsten nodig hadden om de bouw van een nieuwe, diervriendelijke stal te financieren, waarin de koeien vrij rond konden lopen. Met die plannen waren we al jaren bezig. Dat had niets met het melkquotum te maken.”

Tekst gaat verder onder de foto

Volledig scherm
© Lenneke Lingmont

Campagne

Wakker Dier start vandaag een campagne om aandacht te vragen voor de slacht van de biologische dieren, als onderdeel van de inkrimping van de veestapel. Volgens de stichting gaat het om 6.000 koeien. ,,Gezonde dieren, die met hun leven betalen voor een probleem waaraan zij niet eens hebben bijgedragen.”

Wakker Dier, dat met fictieve rouwadvertenties in onder meer deze krant de melkkoeien ‘gedenkt’, vindt dat er een uitzonderingspositie voor biologische dieren had moeten komen. Leyntje Melse had er ook op gerekend dat die er zou komen, zegt ze. ,,We hadden echt nooit verwacht dat we hierin meegenomen zouden worden. We rijden de mest uit op ons eigen land, hebben ons al die jaren ingezet om het milieu te ontzien en hebben altijd onder de Europese normen gezeten. Nu moeten we opdraaien voor collega’s die er voor gezorgd hebben dat de uitstoot door het plafond schiet. Daarmee houden we zelfs een maatregel in stand waar we op tegen zijn – die derogatie. Dat voelt heel onrechtvaardig.”

Quote

We houden zelfs een maatregel in stand waar we op tegen zijn. Dat voelt heel onrechtvaardig

Leyntje Melse, boerin

Hoe het ook voelt: als een in haastig in elkaar geflanst plan. ,,De overheid heeft jarenlang staan toekijken”, zegt Hanneke van Ormondt van Wakker Dier. ,,Al in 2011 kon je dit zien aankomen. Maar er is nooit wat gebeurd.”

Een woordvoerster van het ministerie van Economische Zaken stelt in een reactie dat de regeling door de sector zelf is opgesteld, door LTO en ZuivelNL. Dat is inderdaad ‘vrij snel’ gebeurd, onder druk van Brussel.

Melse: ,,Het wordt er zomaar doorheen gefietst, zonder gevoel voor milieu, ethiek en fatsoen.” De mensen die er over gaan zouden eens op haar boerderij moeten komen kijken. ,,Maar dat doen ze niet. Ze zouden zich te pletter schamen.”

poll

Het is bijna tijd voor het jaarlijkse vakantiegeld. Vind je dat ouderwets?

  • Ja, ik krijg liever elke maand wat meer loon (11%)
  • Ja, met het oog op kerst en andere vakanties krijg ik het liever in december (4%)
  • Nee, het is goed op deze manier (85%)
53642 stemmen