Volledig scherm
© ANP

Slecht onderhoud maakt aed's onbetrouwbaar

Het onderhoud van hart- defibrillators laat nog veel te wensen over. Daarvoor waarschuwen de grootste leveranciers van de reanimatie-apparaten. Dinsdag overleefde een vrouw in Bergen op Zoom slechts ternauwernood na weigering van zo'n aed.

Quote

Men waant zich veilig door de aanwezigheid van zo'n apparaat, terwijl bij een mankement niet meer geholpen kan worden bij een hartprobleem

Anne-Marieke Wieman, Medisol.
Volledig scherm
© ANP

Hoge kosten en onwetendheid zorgen ervoor dat veel automatische externe defibrillators slecht onderhouden worden. Eigenaren hangen het  levensreddende schokapparaat wel in hun pand op, maar kijken er dan nauwelijks meer naar om, merken de  grootste leveranciers in het land, Medisol en Vivon.

,,Klanten redeneren vaak: ik heb al een dure aankoop gedaan (gemiddeld 1200 euro, red.), daarmee ben ik toch beschermd? Men waant zich veilig door de aanwezigheid van zo'n apparaat, terwijl bij een mankement niet meer geholpen kan worden bij een hartprobleem,'' zegt Anne-Marieke Wieman van Medisol.

Gratis keuring
Medisol hield 1 jaar geleden een actie onder haar klanten om de aed's gratis te keuren. Met grofweg de helft van de apparaten bleek toen iets mis. ,,Vaak werkten de elektroden niet meer (levensduur: 2 jaar) of waren de batterijen leeg (levensduur: 4 jaar). De oorzaak is vaak onwetendheid, maar ook de hoge onderhoudskosten die de klanten niet willen betalen." Een servicecontract kost 59 tot 139 euro per jaar. De helft van Medisols klanten sluit zo'n contract af, vaak het goedkoopste.

Het Zeeuwse bedrijf is met ruim 20 duizend verstrekte aed's de grootste leverancier van het land.  Nederland telt tussen de 60.000 en 80.000 aed-apparaten. Ook Jan Smale van leverancier Vivon komt regelmatig achterstallig onderhoud tegen. ,,Veel partijen hebben het niet of slecht geregeld. Zelf was ik laatst in een bejaardenhuis om de batterij van een aed te vervangen. Die bleek helemaal leeg.''

Vochtoverlast
Met als risico dat slachtoffers niet snel genoeg geholpen kunnen worden. Dit overkwam dinsdag een vrouw die in een winkelcentrum in Bergen op Zoom een hartstilstand kreeg. Een aanwezige verpleegkundige begon te reanimeren en winkelpersoneel spoedde naar een wijkcentrum om een aed te halen. Gearriveerde politie nam de reanimatie over, maar kreeg de aed niet aan de praat. Later bleek dat het kastje in een ruimte had gehangen die te kampen had met vochtoverlast.

Quote

Slechts 10 duizend van de 60.000 tot 80.000 aed's zijn geregistreerd. Dat zouden er veel meer moeten zijn

Sanne Stadler, Hartstichting
Volledig scherm
© ANP

De vrouw heeft het desondanks overleefd en ligt nog in het ziekenhuis. Haar zoon Michel Wiegeraad noemt het 'absurd' dat de aed niet werkte. ,,Zo'n ding moet het gewoon doen. Aed's zouden eigenlijk een keurmerk moeten krijgen, zoals brandblussers, en jaarlijks verplicht gecheckt moeten worden. Het is nu goed afgelopen. Maar als mijn moeder was overleden, had ik waarschijnlijk altijd de vraag gehouden: wat als die aed wél had gewerkt?"

De Inspectie voor de Gezondheidszorg trok in 2013 al aan de bel, omdat zij diverse meldingen van leveranciers kreeg over falende aed's. Daarbij bleef de vereiste elektroschok uit, 'met soms dodelijke afloop voor de betreffende patiënt'. De Inspectie verzocht fabrikanten destijds een brief naar de gebruikers te sturen om aandacht voor preventief onderhoud te vragen.

Verantwoordelijk
De eigenaar - onder wie veel particulieren als winkeliers en sportclubeigenaren - is verantwoordelijk voor onderhoud en vervanging van onderdelen. Als de accu aan vervanging toe is, gaan de meeste apparaten piepen of gaat een lampje knipperen. Vivon-leverancier Smale: ,,Maar dat merk je niet als je de aed opbergt in een tas op een plek waar maar weinig mensen komen.''

De Hartstichting roept eigenaren van aed's op zich te registreren bij de oproepsystemen HartVeiligWonen of HartslagNu, die gekoppeld zijn aan de 112-meldkamer. ,,Slechts 10 duizend van de 60.000 tot 80.000 aed's zijn geregistreerd. Dat zouden er veel meer moeten zijn," zegt Sanne Stadler van de Hartstichting: ,,Het komt nu voor dat omstanders geen idee hebben dat er 100 meter verderop een aed hangt."

Het Rode Kruis pleit ervoor dat Nederlanders, ook zonder het gebruik van een aed, weten hoe ze iemand met een hartaanval moeten reanimeren. Michel Wiegeraad onderstreept dat: ,,Reanimatie heeft mijn moeder gered.''

  1. Hugo Borst sceptisch na opstappen Laurenstopman

    Hugo Borst sceptisch na opstappen Laurenstopman

    De zwarte lijst van slechtste verpleeghuisinstellingen in Nederland die begin deze maand openbaar werd gemaakt, lijkt met het vertrek van Laurenstopman Thepass zijn eerste slachtoffer te hebben geëist. De bestuurder koos aanvankelijk de aanval, maar stapt nu op 'vanwege discussie over mijn positie op verschillende plaatsen in de organisatie'. Columnist Hugo Borst haalt in een brief op de voorpagina van deze krant opnieuw uit. 'Ik ben sceptisch.'