Volledig scherm
© Dreamstime

Ziekenhuis verwacht stormloop op NIP-test

De ziekenhuizen die vanaf 1 april een NIP-test mogen aanbieden aan álle zwangeren, maken zich op voor een stormloop. Ze verwachten dat de helft van de vrouwen zich zal laten screenen op afwijkingen als Down.

Volledig scherm
© AD

De drie academische centra die de NIP-test (NIPT) aanbieden denken vanaf maandag ruim 30 keer zoveel bloedmonsters te moeten testen op afwijkingen als het syndroom van Down. Verwacht wordt dat de zwangeren die nu kiezen voor de combinatietest in het eerste trimester (eenderde van de 180.000 zwangeren per jaar) massaal overstappen op NIPT. Bovendien zullen meer vrouwen die nu niet kiezen voor een prenatale test de NIPT wel doen, vanwege de betere betrouwbaarheid. Dit verwachten de ziekenhuizen op basis van een eerdere peiling onder vrouwen. Daarin zei de helft NIPT te overwegen.

NIPT is een dna-test in bloed, die 96 van de 100 kinderen met Downsyndroom ontdekt. De test wordt sinds 2014 op basis van proef aangeboden aan zwangeren die uit de combinatietest - een nekplooimeting op echo en bloedtest - een verhoogde kans terugkrijgen. Omdat de resultaten van de studie goed zijn, mag de test nu aan álle vrouwen worden aangeboden. Robert-Jan Galjaard, klinisch geneticus van het Rotterdamse Erasmus MC, samen met het VUmc in Amsterdam en Maastricht UMC+ in het NIPT-consortium: ,,Voor het ontdekken van Down is de NIPT heel precies. De combinatietest ontdekt maar 85 van de 100 kinderen. Voor Patau- en Edwardssyndroom is NIPT iets minder accuraat, maar nog altijd een stuk beter dan bij de combinatietest."

Volledig scherm
Robert-Jan Galjaard, klinisch geneticus van het Rotterdamse Erasmus MC. © AD

Toestroom
De drie ziekenhuizen doen nu gezamenlijk zo'n tien testen per dag. Galjaard: ,,Vanaf maandag houden we rekening met 360 per dag. Dat vergt wel wat aanpassingen, maar die hebben we gedaan." Zo is meer laboratoriumapparatuur aangeschaft en zijn 30 extra mensen aangenomen, van laboranten tot klinisch genetici. ,,Alle vrouwen die een NIPT aanvragen kunnen bij ons terecht." Door de toestroom in de eerste maanden kan de uitslag langer op zich laten wachten: 20 werkdagen in plaats van 10.

Minister Schippers (VWS) heeft in totaal 26 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de tweede fase van de studie. Daarmee komt ze zwangeren tegemoet in de kosten: de peperdure NIP-test kost straks 'maar' 175 euro, ongeveer gelijk aan de combinatietest. Vrouwen kunnen hun bloedmonster laten afnemen op 130 plekken in het land.

Het Belgische laboratorium Gendia klaagt de Nederlandse staat aan vanwege de subsidie. Het lab, dat een belangrijke maker is van de NIP-test is, stelt dat het ongeoorloofde staatssteun is. Gendia verdiende de afgelopen jaren goed aan Nederlandse vrouwen die in eigen land niet in aanmerking kwamen voor de bloedtest, die onder meer het syndroom van Down aan het licht brengt. Maar door de subsidie dreigt het bedrijf uit de Nederlandse markt te worden geprijsd. Gendia heeft op tweehonderd plaatsen in Nederland 'priklocaties'. Het lab zegt al meer dan 21.000 Nederlandse vrouwen te hebben geholpen.