Volledig scherm
© Dreamstime

Onderzoek naar drastische terugloop populatie eenden

De wilde eend heeft het zwaar. De populatie in Nederland neemt al jaren in hoog tempo af en niemand weet hoe dat komt. Een groot onderzoek moet helpen de vogel te behouden voor onze wateren.

Quote

Zijn gedrag is leuk

Adri Remeeus

Met je kleine kinderen brood voeren aan de eendjes kon wel eens iets van het verleden worden. Weliswaar zwemmen nu nog in elke sloot of plas wilde eenden rond, maar hun aantal loopt dramatisch hard achteruit. Telde Nederland in het jaar 2000 nog ruim 500.000 broedparen, dat aantal ligt nu ongeveer 20 procent lager en de daling lijkt niet te stoppen. Bovendien overwinteren ook steeds minder wilde eenden in Nederland.

Deskundigen staan voor een raadsel, want elders in Europa gebeurt dit niet. Sovon Vogelonderzoek en het Nederlands Instituut voor Ecologie in opdracht van het Faunafonds starten daarom een groot onderzoek. Na de zomer moet het rapport klaar zijn. Volgens Sovon-woordvoerder Albert de Jong bestuderen de onderzoekers alle factoren die van invloed kunnen zijn op de stand, het broedsucces en de sterfte van wilde eenden. ,,We willen in kaart brengen hoeveel jongen worden geboren en hoeveel eenden het overleven.''

De wilde eend is de meest voorkomende eendensoort in ons land. Niemand maakte zich tot dusver zorgen over deze watervogel. Ten onrechte, vindt De Jong. ,,De wilde eend is nog steeds heel algemeen. Maar uit jaarlijkse tellingen blijkt dat de populatie wel sterk afneemt en dat dit al sinds 1990 aan de gang is.''

Eieren tellen
Iedereen kan bijdragen aan het onderzoek naar de wilde eend. ,,Als mensen een nest in hun tuin of buurt hebben, kunnen ze heel voorzichtig een kijkje nemen en het aantal eieren tellen. Dat is op zich heel waardevol voor ons. Maar dat moet echt verantwoord gebeuren, anders werkt het averechts.''

Zelfs mensen die verder geen interesse hebben in de natuur, zijn dol op de wilde eend, zegt Adri Remeeus, voorzitter van de Haagse Vogelbescherming. ,,Zijn gedrag is leuk, vooral wanneer hij in de winter op de versiertoer gaat en soms met drie andere mannetjes achter één vrouwtje aan vliegt. Of die moeders die in april, mei onverstoorbaar over een verkeersweg lopen met acht kuikens achter zich aan."

Volledig scherm
© Dreamstime

Toen de kuifleeuwerik in de jaren 80 verdween, rouwde niemand daar om, vertelt Remeeus. ,,Dat was een bruin, onopvallend vogeltje. Maar de wilde eend is een publiekstrekker. Het is als kind één van de eerste vogels die je leert kennen, als je met je ouders naar het park gaat. Het zou heel jammer zijn als hij verdwijnt uit het straatbeeld."

Deskundigen houden er rekening mee dat vogels door de zachte winters minder de neiging hebben om in Nederland te overwinteren, maar dat verklaart niet de sterke daling van het aantal eenden. Tegelijk met de wilde eend krimpt ook de populatie tafeleenden en kuifeenden en daarop mag sinds 1996 niet meer worden gejaagd. Tegelijk is de krak-eend aan een enorme opmars bezig: van 800 broedparen in 1975 tot naar schatting ruim 10.000 nu.

Oppervlaktewater
Mogelijk heeft het te maken met veranderingen in de biotoop. Ellen van Donk van het Nederlands Instituut voor Ecologie leidt een internationaal onderzoek naar het verstorende werk van resten van geneesmiddelen in oppervlaktewater. Dat kan een factor zijn bij de voortplanting of zelfs de sterfte van waterdieren. Er is nooit onderzoek gedaan naar de specifieke gevolgen voor de wilde eend.

Dat grote dieren wel in problemen kunnen komen door resten van geneesmiddelen in het water bleek uit onderzoek naar geslachtsveranderingen bij krokodillen. ,,Algen die minder eetbaar worden, met hongerige watervlooien en vissen tot gevolg. Waterdieren die ongewild van geslacht veranderen. Of vissen op trektocht die hun paaiplaats niet goed kunnen vinden. Dat zijn effecten die resten van geneesmiddelen op het leven in het water hebben. De gevolgen worden wereldwijd steeds zichtbaarder in meren en plassen,'' zegt Van Donk.

poll

Op welke positie eindigt PSV in de CL-poule met Bayern, Atlético en Rostov?

Op welke positie eindigt PSV in de CL-poule met Bayern, Atlético en Rostov?

  • Eerste (3%)
  • Tweede (20%)
  • Derde (57%)
  • Vierde (20%)
17082 stemmen