Volledig scherm
Conny Zuidema neemt de trap, vergezeld door haar stappenteller © Rob Voss

We weten dat zitten slecht is, maar slaan bewegen over

We kweken met z'n allen een berg aan zitvlees. We weten het wel, maar we handelen er niet naar. Terwijl veel en lang zitten op termijn kan leiden tot suikerziekte en hartklachten. Reden voor het Diabetesfonds om Nederland tijdens de tiende Nationale Traploopweek uit de stoel te trekken.

Quote

'Ik heb zittend werk, maar ik loop een keer per week alle trappen af'

Het gaat mis bij de lange termijn. Wie het zitten regelmatig afwisselt met staan en wandelen, loopt minder risico op ziektes en leeft langer. ,,Een beloning die je pas over tientallen jaren krijgt,'' weet Erik Scherder, professor in de neuropsychologie. ,,Als je er niks aan doet, zitten dan je vaten dicht. Maar we zijn dol op kortetermijnbeloningen; we zijn liever lui dan moe.''

Dus zitten hordes werknemers uren achter elkaar naar hun beeldscherm te turen zonder noemenswaardige lichaamsbeweging. Steeds meer onderzoeken wijzen uit dat die werkhouding ongezond is. Slecht voor ons hart, voor onze glucosehuishouding, voor ons humeur. Dat heeft niet alleen op lange, maar ook op korte termijn gevolgen, vertelt Scherder.

,,Je aandacht en concentratievermogen worden beter als je tussendoor beweegt. Je hebt minder last van inkakmomenten. En je voelt je lekkerder als je sportief bezig bent.''

Losweken
De trap is wat Scherder betreft de beste vriend van zittende beroepsgroepen: altijd in huis, ongevoelig voor regen of tegenwind. ,,Wie de trap neemt, levert altijd een betekenisvolle inspanning.''

Om 9.00 uur de trap op naar kantoor, om 17.00 uur de trap af naar huis: zo makkelijk is het nu ook weer niet. Juist in de tussenliggende 8 uur is beweging belangrijk. Het zitten onderbreken is cruciaal om lichaam en geest op gang te houden. Dat kan al heel eenvoudig, door je elk halfuur even los te weken van de pc. Loop naar een collega toe die je net wilde mailen, haal koffie voor je collega's, ga naar de wc op een andere verdieping.

Of je werkgever doet je een bureau cadeau waar je zowel aan kunt zitten als staan. Of geeft je een stoel waarop je kunt fietsen. Of je gaat staand vergaderen, of lopend lunchen. Dat laatste doet Merel Sprong (32) uit Utrecht bijna elke werkdag sinds ze voor zichzelf is begonnen.

,,Als ik na de lunch blijf zitten, krijg ik vaak een dip. Nu wandel ik een halfuurtje en daarna ben ik weer helemaal fris. Het helpt me ook als ik vastzit op mijn werk. Tijdens de wandeling komen mijn gedachten los. Daarna kan ik beter verder.''

Wat voor Merel inmiddels routine is, zit bij het gros van werkend Nederland nog totaal niet in het systeem. Terwijl dat nu juist dé manier is om minder zitten langer vol te houden. ,,Je moet het zo inpassen in je dagelijks leven, dat het geen opgave wordt.''

Baas
Daarbij speelt ook de baas een rol, die moet het belang van minder zitten inzien en zijn werknemers daarop wijzen. Bewegingswetenschapper Ingrid Hendriksen heeft een advies voor de werkgever die gezonde medewerkers wil, maar ze niet allemaal een uur aan een personal trainer wil uitlenen. ,,Een zit-stabureau voor de hele werkvloer vergt een flinke investering, maar het is bij uitstek een middel om veel minder uren zittend door te brengen. En je kunt gewoon doorwerken.''

Nog een tip voor de werknemer die dat bewegende bureau krijgt: niet doorslaan en meteen 8 uur achter elkaar staan. ,,Daar krijg je weer heel andere klachten van, spataderen bijvoorbeeld.''

Conny Zuidema (46) uit Zeewolde werkt op de veertiende etage in het nieuwe stadskantoor van de gemeente Utrecht. Een gebouw dat verleidt tot trappen lopen, en dat doet de secretaresse dus ook vaker. ,,Ik loop in elk geval eens per week alle trappen af.'' Helemaal omhoog is Conny nog niet gelukt, dat riekt net iets te veel naar sporten op de werkvloer. ,,Maar voor kortere afstanden neem ik nu eerder de trap, bijvoorbeeld van de tiende naar de veertiende.''

De stappenteller die Conny een jaar geleden aanschafte, vormt haar grootste motivatie om meer te bewegen. Elke dag 10.000 stappen, die wil ze halen ook. ,,Ik heb zittend werk en ik gebruik mijn abonnement op de sportschool niet erg intensief. Dat apparaatje stimuleert mij echt om dat doel te halen.''