Volledig scherm
Foto ter illustratie. © anp

5.500 kinderen met 'rugzakje' gaan niet naar school

Steeds meer leerlingen met complexe problemen kunnen geen school vinden die ze wil aannemen. Het aantal kinderen dat geen onderwijs krijgt, is de laatste jaren fors gegroeid; al 5.500 leerlingen zitten noodgedwongen thuis.

Quote

Te veel vrijstellingen worden mijns inziens lichtvaardig afgegeven

Marc Dullaert

Een groeiend aantal kinderen gaat niet naar school, omdat ze kampen met medische of psychische klachten. Tussen het schooljaar 2010/11 en 2015/16 steeg het aantal vrijstellingen van onderwijs van 3.107 naar 5.537. Uit onderzoek van het ministerie van Onderwijs blijkt dat er een opvallende groei is onder 16- en 17-jarigen die vrijstelling krijgen vanwege autisme, angststoornissen, ADHD of ADD, depressie of een trauma.

Voormalig Kinderombudsman Marc Dullaert is aanjager van het zogenoemde 'thuiszitterspact' en maakt zich zorgen. ,,Te veel vrijstellingen worden mijns inziens lichtvaardig afgegeven.'' Vrijstelling van onderwijs is bedoeld voor kinderen voor wie op school niets te halen valt, bijvoorbeeld omdat ze zwaar epileptisch of ernstig meervoudig gehandicapt zijn. Dat geldt voor 60 procent van de vrijgestelde leerlingen.

Bij de overige 40 procent zitten kinderen die wel kunnen leren, maar met complexe problemen kampen. ,,Deze leerlingen zijn lastig en duur voor scholen, omdat die niet voldoende medische expertise in huis hebben, zoals orthopedagogen, schoolartsen en maatschappelijk werkers.'' Sommige scholen houden de deuren daarom gesloten voor deze kinderen. Ten einde raad vragen ouders dan maar vrijstelling. Doen ze dat niet, dan zijn ze strafbaar, omdat hun kind niet naar school gaat.

Volledig scherm
Marc Dullaert. © anp

Passend onderwijs
Dure zorg of complexe problematiek mogen geen redenen zijn om kinderen uit te sluiten van onderwijs. ,,Er is meer dan 1 miljard euro uitgetrokken voor passend onderwijs.'' Dat geld ligt bij de scholen. De zorgkosten zijn voor de gemeenten. ,,Zorg en onderwijs moeten dus samenwerken.''

Er is bewijs dat het kan. In Ede waren vorig schooljaar maar zes kinderen vrijgesteld. Daar tegenover staan Rotterdam, Emmen en Dordrecht waar respectievelijk 325, 70 en 64 kinderen waren vrijgesteld, ofwel 0,4 procent van de leerplichtige kinderen.

Dullaert heeft in Rotterdam, Amsterdam, Den Haag en Utrecht afgesproken dat het aantal vrijstellingen daar de komende vier jaar elk jaar met 10 procent wordt teruggebracht. Hij reist nu de 32 middelgrote steden af om soortgelijke afspraken te maken. Het aantal terugbrengen naar nul kan niet, maar 'vrijstelling mag niet het afvoerputje worden voor kinderen die complex of duur zijn'.