'Bedrijvenlobby bepalend bij belastingbeleid'

De bemoeienis van het Nederlandse bedrijfsleven met het belastingbeleid van de overheid gaat veel verder dan gangbare belangenbehartiging. Onderzoekstichting SOMO en ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib zeggen interne overheidsdocumenten boven water te hebben gehaald die een ,,belastinglobby'' blootleggen.

Lobby
Uit verschillende verslagen komt naar voren dat de inzet van het Ministerie is 'om het eerst eens te worden met VNO', nog voordat het in de Kamer wordt besproken. Begin 2012 besprak de staatssecretaris verschillende varianten voor de Bosal-reparatie met fiscale woordvoerders van de gedoogcoalitie, waarbij variant 1 als de 'VNO-variant' werd bestempeld.

Een ander voorbeeld van de intensieve samenwerking tussen het ministerie en VNO-NCW wordt duidelijk in een door deze laatste opgestelde agenda ter voorbereiding van een overleg: 'Met de staatssecretaris zou kunnen worden besproken dat met een dergelijke gecombineerde aanpak wij gezamenlijk met het ministerie het hoofd zou moeten kunnen bieden aan de politieke druk uit de Tweede Kamer.'

Uit de stukken, die ze via een zogeheten Wob-verzoek los wisten te krijgen van de overheid, zou blijken dat werkgeverskoepel VNO-NCW, de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs en de American Chamber of Commerce in Nederland in de praktijk meebepalen welk belastingbeleid het kabinet voert.

,,De druk op Nederland, mede door grote bedrijven, om mee te doen aan de internationale belastingwedloop met onder meer tariefsverlagingen is duidelijk zeer groot,'' zegt Esmé Berkhout, belastingexpert bij Oxam Novib. 

VNO-NCW
Vooral met VNO-NCW zou het ministerie van Financiën intensief samenwerken. ,,VNO biedt graag haar diensten aan en vanuit het Ministerie wordt op actieve wijze voortdurend de meningen en soms zelfs instemming van VNO gevraagd,'' aldus één van de onderzoekers.

SOMO en Oxfam zien hiermee opnieuw bevestigd dat Nederland een belastingparadijs is. De overheid gunt op basis van de verkeerde belangen belastingvoordelen aan grote internationale bedrijven, stellen ze.

Beleid
Het ministerie van Financiën laat in een reactie weten graag de standpunten van maatschappelijke partijen te willen horen bij de ontwikkeling van nieuw beleid. Daarbij hanteert het sinds vorig jaar een nieuwe lijn, waarbij het onder meer gebruik maakt van internetconsultaties om zo veel mogelijk belangenorganisaties te kunnen betrekken. Ook neemt het ministerie tegenwoordig een lobbyparagraaf op in wetgeving en is er een gedragsrichtlijn opgesteld waarin staat uitgelegd hoe om te gaan met belangenorganisaties.

Een woordvoerder van VNO-NCW was vrijdag begin van de avond niet bereikbaar voor commentaar.