Volledig scherm
© ANP/Lex van Lieshout

Brandweerleiding aan de meditatie-oefeningen

Meditatie wordt een vast onderdeel van de training en bijscholing voor leidinggevenden bij de brandweer. Niet alle brandweerlieden zijn enthousiast: ze vrezen dat het zweverige imago van mindfulness op weerstand stuit.

Ademhalingsoefeningen en een sprong in ijskoud water: brandweerofficieren van de korpsen Kennemerland en Amsterdam-Amstelland hebben de afgelopen tijd geëxperimenteerd met mindfulness. Bij deze vorm van meditatie draait het om 'het vermogen om met volle aandacht, nieuwsgierig en niet-oordelend aanwezig en opmerkzaam te zijn'.

De proef is een succes, laat de Brandweeracademie weten. ,,Commandovoerders worden bij incidenten steeds meer geconfronteerd met verschillende prikkels", zegt woordvoerder Linda Claassen. ,,Mindfulness kan helpen om op een goede manier met deze prikkels om te gaan."

Heftige emoties

Quote

Mindfulness kan helpen om op een goede manier met deze prikkels om te gaan

Linda Claassen (woordvoerder Brandweeracademie)

Bij de training leren brandweerlieden ademhalingstechnieken en aandachtsoefeningen om te voorkomen dat ze zich laten meeslepen door stress en heftige emoties.

Onderdeel van de proef was een duik in ijskoud water. Die methode, bekend van 'The Iceman' Wim Hof, is volgens de brandweer bedoeld 'om een heftige prikkel door middel van de juiste aandacht, concentratie en ademhalingstechniek onder controle te krijgen'. Koffie en geraffineerde suikers waren tijdens de training uit den boze. 

Masculien
Brandweerlieden reageerden positief op de proef. Zo zegt een brandweerofficier dat hij zich nu elke keer bij aankomst bij een incident korte tijd focust op zijn ademhaling. Een andere brandweerman laat weten dat hij regelmatig mediteert om zo 'de drukte van de dag kwijt te raken'.

Maar er is ook kritiek. Zo vinden sommige commandovoerders dat mindfulness niet past bij de brandweercultuur. Die cultuur is 'masculien' en 'actiegericht', staat in het rapport 'Met beide benen op de grond'. Ze vrezen dat collega's mindfulness te zweverig en niet concreet genoeg vinden.

PTSS voorkomen
Toch voert de Brandweeracademie de meditatietraining landelijk in. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mindfulness aantoonbaar kan bijdragen aan het verminderen van stress en het verhogen van de emotionele stabiliteit. Ook helpt het om PTSS (posttraumatische stressstoornis) te voorkomen.

In de Verenigde Staten is op grotere schaal geëxperimenteerd met mindfulness. Daar lijken militairen, politiemensen en brandweerlieden er baat bij te hebben. Nederlandse militairen kunnen sinds eind vorig jaar yogales volgen. Ook yoga zou kunnen helpen om traumatische ervaringen te verwerken.