Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© AD

De schoolreis gaat naar... Mumbai!

SchoolbijdrageKom als school nog maar eens met een tripje naar Zeeland. Welnee, school regelt een retourtje New York of een uitwisselingsproject in China. En de ouders? Die betalen de rekening. Net als voor de iPad of laptop.

Quote

Je hoeft toch niet per se naar Peru om je sociale ontwikkeling te bevorderen?

Gaby van den Biggelaar, Stichting Leergeld

Op werkweek naar de Ardennen of Vlieland? Dat is niet meer van deze tijd. ,,Kinderen zijn veel meer gewend. Als school moet je meer zien te bieden." Die woorden sprak het hoofd van de school waar Marjoleins dochter tweetalig onderwijs volgt.

Marjolein, die niet met haar echte naam in de krant wil om haar kind geen last te bezorgen, maakte bezwaar tegen de trip naar New York. Te ver en te duur, vond ze. De reis, zo'n 1.000 euro, zou half worden bekostigd uit de verplichte ouderbijdrage voor tweetalig onderwijs. De andere helft moest worden voldaan door de ouders.

,,De school noemt het een verplichte internationale stage. Ga je niet mee zonder geldige reden, dan heb je je diploma voor tweetalig straks niet'', vertelt ze. ,,Wij kunnen het nét betalen, maar ik weet van een klasgenootje van mijn dochter dat ze er de hele zomer voor gewerkt heeft omdat haar ouders het geld niet hadden."

Skivakantie

Quote

Niemand wil dat z'n zoon of dochter buiten de boot valt

Bart, vader van 3

Projectweek in China, op uitwisseling in India, ontwikkelingswerk doen in Peru en op skivakantie. De reizen die middelbare scholen aanbieden lijken steeds exclusiever. Fantastisch voor leerlingen van wie de ouders het kunnen betalen, maar niet voor kinderen uit een niet zo draagkrachtig gezin. Wie de kosten niet kan opbrengen, stapt niet in het vliegtuig voor een werkweek in Nepal.

,,Schooldirecties zeggen dat ze trips naar Berlijn en Parijs niet meer vol krijgen omdat leerlingen daar al zijn geweest", signaleert Gaby van den Biggelaar van Stichting Leergeld. Haar stichting wil voorkomen dat kinderen door geldgebrek niet kunnen meedoen aan schoolactiviteiten. Zo moeten naast schoolreizen ook bijzondere sportlessen, iPads en laptops voor alle leerlingen toegankelijk worden.

,,Veel scholen stellen dat soort activiteiten en attributen verplicht, maar laten ze door de ouders vergoeden. Dat is in strijd met de wet", aldus Van den Biggelaar. ,,Ik ken een voorbeeld waarbij de directeur tegen een ouder zei: 'Als u de iPad niet kunt betalen, gaat uw kind maar naar een andere school'."

Stichting Leergeld krijgt ook veel aanvragen van ouders voor niet-verplichte activiteiten, zoals een Romereis. ,,Vaak schamen ze zich om aan te geven dat ze het geld niet hebben. Omdat het inkomen minimaal is of omdat er in een gezin drie kinderen op de middelbare school zitten."

Daar kan Bart, vader van drie kinderen over meepraten. ,,Luna gaat volgend jaar naar 5 vwo. Ouderbijdrage: 400 euro, inclusief een reis naar Krakau", vertelt hij. ,,Ise gaat naar 3 gymnasium. Dat kost 418 euro aan activiteiten, inclusief een Abenteurwoche. En als Ole straks naar de brugklas gaat, betalen we nog een 387 euro, inclusief een brugklaskamp. Dan zijn we er nog niet: hij heeft ook een device nodig, een iPad Air van 439 euro. In totaal zijn we 1.644 euro kwijt aan ouderbijdragen."

Het eerste jaar dat zijn oudste naar de middelbare school ging, werd Bart er door overvallen. ,,Een factuur van 400 euro. Dat het om een vrijwillige bijdrage ging, werd nergens vermeld." Niet betalen is geen optie, zegt Bart. ,,Niemand wil dat z'n zoon of dochter buiten de boot valt."

Wilmie, moeder van een dochter in 4 havo, zegt: ,,Als iedereen gaat, gaat mijn kind ook. Het is voorgekomen dat ik het niet kon opbrengen, maar daar ben ik dan toch te trots voor."

Haar dochter heeft muziek in haar pakket. Zo'n drie keer per jaar wordt extra geld gevraagd voor projectweken met workshops en optredens. ,,Dat kan per keer oplopen tot 100 euro", aldus Wilmie. ,,En dit jaar kwam de rekening voor de Londenreis vlak na de factuur voor het gewone schoolgeld; bij elkaar een slordige 1.000 euro die we niet zo hadden liggen."

Overigens doet Wilmies dochter niet aan alle activiteiten mee. ,,Aan de buitenschoolse dans-, fotografie- of filmcursussen beginnen we niet meer. Dan heb je een paar dagen last van je tiener, want haar vriendin mag het wel. Dat moet dan maar even."

Quote

De reizen kosten tussen de 770 en 1.350 euro voor twaalf dagen. Dit kunnen inderdaad alleen de meer ka­pi­taal­krach­ti­ge ouders betalen. Maar moet je het daarom niet doen?

Robin Bakker, verantwoordelijk voor internationale activiteiten op RSG Broklede

Uitwisseling

Quote

Wat betekent het voor een leerling als hij niet mee mag? Dat gunt niemand z'n kind.

Gaby van den Biggelaar, Stichting Leergeld

,,Wat mij stoort, is de vanzelfsprekendheid waarmee scholen deze activiteiten plannen", zegt Van den Biggelaar. ,,Wij zijn het allemaal normaal gaan vinden. 'Het is zo goed voor de ontwikkeling van de leerlingen', is het argument. Maar je hoeft toch niet per se naar Peru om je sociale ontwikkeling te bevorderen?"

Scholen willen zich onderscheiden van elkaar. Zoals RSG Broklede in Breukelen, die zich profileert op het gebied van internationalisering. Robin Bakker, verantwoordelijk voor internationale activiteiten op Broklede, beaamt dat niet iedereen mee kan op de uitwisseling met Mumbai of de goededoelenreis naar Uganda. ,,Voor India zijn 20 plekken beschikbaar, voor Uganda 11. De reizen kosten tussen de 770 en 1.350 euro voor twaalf dagen. Dit kunnen inderdaad alleen de meer kapitaalkrachtige ouders betalen. Maar moet je het daarom niet doen?

,,Al wordt die discussie wel gevoerd binnen school, de balans slaat toch door naar wél doen. Omdat we in kansen in plaats van in beperkingen willen denken."

Bovendien, vervolgt Bakker, organiseert de school ook internationale activiteiten voor mensen met een smallere beurs. ,,We hebben een uitwisselingprogramma met Duitsland voor 180 euro en bieden zeker drie keer per jaar gratis reizen aan naar Spanje, Frankrijk, Polen en Italië."

Een aantal Kamerleden heeft zich gebogen over de kosten voor extra activiteiten op school. Hun motie om een limiet te stellen aan die vrijwillige bijdrage, onlangs aangenomen door de Tweede Kamer, moet voorkomen dat er een tweedeling ontstaat tussen kinderen uit meer en minder welvarende gezinnen.

Ook een groeiend aantal scholen is bereid om mee te denken over oplossingen, ziet Van den Biggelaar. ,,Als ouders bij Stichting Leergeld aankloppen voor ondersteuning, gaan we met de school in gesprek. Bieden wij aan om de helft te betalen, dan voorziet de school meestal wel in de andere helft. Er zijn ook scholen die een fonds instellen om te voorkomen dat kinderen niet meekunnen."

Overigens voelt staatssecretaris Dekker niets voor een begrenzing van de ouderbijdrage, heeft hij laten weten. Die is en blijft immers vrijwillig, zegt hij.

Maar de vrijwilligheid van deelname aan een schoolreisje is vaak theoretisch, ziet Van den Biggelaar: ,,De sociale druk is hoog. Want wat betekent het voor een leerling als hij niet mee mag? Dat gunt niemand z'n kind. Ik ben zelf moeder van drie middelbare scholieren geweest. Wat noemden zij en hun klasgenoten als hoogtepunt van hun schoolcarrière? De schoolreis. Zo'n prachtige belevenis zou niemand mogen missen."