Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Martijn Beekman

'Help niet elke bacterie om zeep'

InterviewAntibacteriële doekjes, mondwater: nietdoen. Mensen die denken dat ze zo hygiënischbezig zijn, doen meer kwaad dan ze denken, steltvoorzitter Pim van Gool van de Gezondheidsraad.

Quote

Veel mensen willen het misschien niet horen, maar het is goed om onder de bacteriën te zitten

Hygiënisch werken en vaak handen wassen zou toch juist ziekten voorkomen?
,,Dat klopt. Maar regelmatig je handen wassen met gewoon water en zeep is voldoende. Niet op dezelfde snijplank kip en groenten snijden is ook een degelijk advies. Daar heb je geen agressieve desinfecterende middelen voor nodig.''

En geen handgelletjes en toetsenborddoekjes?
,,Als er geen andere manier is om je handen te wassen, bijvoorbeeld als je onderweg bent, dan kun je een handgel gebruiken. Wel het liefst zonder chemische middelen zoals benzalconiumchloride of chloorhexidine. Maar er zijn talloze verzorgingsproducten waar dergelijke stoffen in zitten, zoals tandpasta en mondwaters.''

Wat is er zo erg aan die antibacteriële middelen?
,,Ze maken ook goede bacteriën kapot. Veel mensen willen het misschien niet horen, maar het is goed om onder de bacteriën te zitten. Die zorgen ook voor afweer. De chemische desinfecterende middelen kunnen bovendien leiden tot allergische reacties en de hormoonhuishouding verstoren.''

Maar als je er geen nare bijwerkingen van hebt, kun je ze toch gewoon gebruiken?
,,We weten niet precies wat de effecten op het lichaam zijn. Bovendien zorgt het gebruik ervoor dat bacteriën resistent worden. Ze worden minder vatbaar voor antibiotica en dat is een serieus gevaar voor de volksgezondheid. We zijn er enorm op gespitst dat we niet teveel antibiotica gebruiken om te voorkomen dat bacteriën daar resistent voor worden, maar intussen gebruiken we tien keer zoveel antibacteriële producten."

Quote

Mensen denken dat ze zo schoon mogelijk moeten zijn. Thuis en op het werk.

Wat als je wel een besmettelijke ziekte of een gezinslid met een open wond in huis hebt?
,,Dan kan het nodig zijn om extra te desinfecteren. Middelen daarvoor moet je dan bij de apotheek kunnen halen. Niet in het schap van de supermarkt of drogist.''

Ztten ze ook in levensmiddelen?
,,Ze worden gebruikt om voedsel langer goed te houden. In kaas, maar ook blikken. Op zich is dat prima, want we willen niet ziek worden van bedorven eten. Maar we zeggen wel: wees er spaarzaam mee en onderzoek de effecten.''

Wat kunnen die effecten zijn?
,,Onderzoekers van het AMC hebben ontdekt dat een bacterie in voedsel die hersenvliesontsteking veroorzaakt resistent is tegen 'quartiaire ammoniumverbindingen' - een desinfectant. Daardoor is die ook minder gevoelig voor bepaalde antibiotica en wordt de hersenvliesontsteking ernstiger, met meer sterfte en meer restverschijnselen tot gevolg.''

Waarom is er tot nu toe niks aan gedaan?
,,Mensen denken dat ze zo schoon mogelijk moeten zijn. Thuis en op het werk. En de laatste jaren zijn er enorm veel producten bij gekomen die dat beloven. Hygiëne is een 'hoera-begrip' geworden.''

Quote

Hygiëne is een 'hoera-begrip' geworden

Denken we, omdat in het ziekenhuis alles gedesinfecteerd wordt, dat dit thuis ook moet?
,,De vraag is of het daar ook wel zo uitvoerig moet. Er is geen bewijs dat het nodig is om bij gewoon patiëntencontact steeds je handen te desinfecteren. Laat staan dat plafonds en muren steeds gedesinfecteerd moeten worden.''

En al die desinfecterende middelen komen via afvalwater en urine in het milieu terecht?
,,Ja, mede door gebruik in de veeteelt en de landbouw, en ook door algenreinigers voor terrassen. Hoe dat precies effect heeft? We hebben nauwelijks een idee en dat is precies het probleem.''

Wat wilt u van de minister?
,,Wij zeggen nu: wees voorzichtig. Maak duidelijk hoeveel er in welke sector wordt gebruikt en wat de effecten zijn. En trek één lijn in Europa: bacteriën houden zich niet aan grenzen.''

Quote

Trek één lijn in Europa: bacteriën houden zich niet aan grenzen

Exclusief

Het beste van het AD