Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Corné van der Stelt

'Ik wilde De Allerbeste Vader van de Wereld worden'

Ozcan AkyolSchrijver en columnist Özcan Akyol werd vorig jaar vader van Mia. Vanwege zijn beroerde jeugd wilde hij niet minder dan De Allerbeste Vader van de Wereld worden. Maar dat hoeft niet meer.

Heel lang wilde ik geen vader worden. Ik kan daar ontzettend moeilijk over doen, met allerlei psychologische analyses, maar het kwam simpelweg door mijn eigen opvoeding, die eufemistisch gezegd op een paar fronten tekortschoot. Mijn vader was bijvoorbeeld altijd boos. Op het leven. Op mijn moeder. Op ons. Op de mensen van de Rabobank die stiekem elke maand een deel van zijn loon zouden pikken. Hij verzon wel wat. En dan was er standaard dezelfde remedie: drank. Daar werd hij geen mooiere man van. De rest van dit verhaal heb ik opgetekend in mijn boeken - voor liefhebbers en ramptoeristen.

Maar vier jaar geleden ontmoette ik Anna. De vonken sloegen meteen over en er werd een kiem gelegd voor een liefdesrelatie die alle verkeringen van daarvoor oversteeg in intensiteit en importantie. Dit zijn misschien grote woorden, maar het voelde werkelijk alsof haar aantrekkingskracht me totaal in gijzeling nam, met als gevolg dat ik nergens anders meer aan kon denken. Ik wilde alleen maar bij haar zijn.

Gelukkig was dit allemaal wederzijds. We gingen samenwonen en na een jaar fantaseerden we al over voortplanting, de kroon op onze liefde. Ik had tot die tijd elk meisje uit de buurt gehouden dat over kinderen begon. Ik noemde dat zelf- inzicht: hoewel ik een goed voorbeeld heb gehad van hoe het allemaal níet moet, ben ik wel belast met de genen van mijn vader, die zogezegd zijn takenpakket tamelijk lichtzinnig opnam, om niet te zeggen dat hij géén idee had.

Quote

Ik was vaak bang om haar aan een ander te verliezen

Maar het bezwaar verdween onmiddellijk toen Anna zich aandiende. Het voelde onwerkelijk, ons geluk. Dat zou vast wel weer door iets of iemand worden gedwarsboomd, redeneerde ik, want ik was niet voor geluk geboren. Hoogstens voor een paar fortuinlijke momenten, op onverhoedse en onschuldige momenten.

Hoe vaak ik niet tegen Anna heb gezegd: 'Ik ben zó gelukkig met jou, het is een kwestie van tijd voor een slechte ziekte me pakt, of dat een vrachtwagen me schept.'

Om eerlijk te zijn was ik vaak bang om haar aan een ander te verliezen. Om die reden wilde ik ook een baby, gedreven door de angst dat alles zou eindigen tussen ons. Iets gemeenschappelijks, een lief klein kindje, zorgde tenminste voor een levenslange verbintenis. Het klinkt nu alsof ik een bankgarantie kocht, maar zo was het niet. Ik wist gewoon niet hoe ik met geluk moest omgaan, na al die jaren van tegenspoed. Vreemd genoeg voelde ik me comfortabeler met ongeluk.

We hoefden elkaar niet te overreden: een jaar na onze ontmoeting raakte Anna zwanger volgens planning - het was meteen raak. In het begin kon ik het nieuws amper bevatten, bijvoorbeeld omdat ik niets zag, alleen een vage echo bij de verloskundige. Ik ging pas écht begrijpen wat er gebeurde toen we na zestien weken hoorden dat we een meisje zouden krijgen.

Meisjes

Volledig scherm
© Corné van der Stelt

Een meisje! Dat was bijzonder! Vooral omdat ik uit een echt mannengezin kom, met twee oudere broers, voor wie het belangrijk was dat ze de allerstoerste op straat zouden zijn. We maakten dingen kapot, sloegen elkaar én anderen, belden stiekem met sekslijnen en hadden weinig kennis van het andere geslacht, temeer omdat de schaamtecultuur alomvattend aanwezig was - in de buurt en in ons huis. Ik wist eigenlijk weinig van meisjes. Een voorbeeld: pas op mijn 14de begreep ik, tot mijn grote teleurstelling, dat zij óók naar het toilet gingen, voor dezelfde dingen. Dat was jammer.

Toen bekend werd dat wij een dochtertje zouden krijgen, ben ik meteen naar een groothandel voor babyproducten gereden, samen met mijn vriendin, om zoveel mogelijk roze kleding in te slaan.

Kijk: geld maakt niet gelukkig, maar armoede ook niet. Als ik aan mijn eigen jeugd denk, komen steeds de ontberingen terug. Bij ons was alles derdehands, als het meezat; soms hadden meer dan vijf mensen een paar schoenen gedragen, voor ze aan mij toebehoorden. Op sommige momenten voelde dat vernederend, bijvoorbeeld als een klasgenoot met een nieuw paar Adidas op school kwam.

Ik wilde die deuken in mijn ego herstellen door alvast een supermoderne babykamer in te richten, inclusief tien paar roze schoenen. Tijdens de zwangerschap heb ik allerlei boeken gelezen en apps gedownload, die me moesten helpen bij mijn transformatie naar De Allerbeste Vader van de Wereld - voor minder zou ik het niet doen. Ik masseerde elke avond met olie van Weleda de uitdijende buik van mijn vriendin, een taak die mijn schuldgevoel enigszins wegnam. Want dat viel me al snel op: ik deed veel, maar niets leek genoeg.

Quote

Soms moest ik naar een te­le­vi­sie­pro­gram­ma, dan werd ik overmand door schuldgevoel

Op 1 maart 2016 werd kleine Mia geboren, kaal en levenslustig, ternauwernood ontsnapt aan het lot van schrikkelkind, waar ik een beetje van baalde, want dat zou haar nóg bijzonderder maken. Het was de eerste dag in mijn leven dat ik een deadline miste.

We vonden haar prachtig. Gelukkig deelden anderen die mening. We leerden al snel hoe we reacties moesten toetsen. Als iemand 'wat een lieve baby' riep, had je in werkelijkheid een lelijk kind. Maar als ze 'wat een mooie baby' zeiden, betekende het dat je een prachtig exemplaar had gefabriceerd.

Ik moest aanvankelijk zoeken naar mijn rol als vader: een baby is nu eenmaal in de eerste maanden meer gericht op haar moeder. Terwijl mijn vriendin borstvoeding gaf, zorgde ik met een Zensy (elektrische kruik) voor de juiste temperatuur in Mia's bed. En: ik thermometerde onze dochter elke keer na het verschonen, noteerde de kleur van haar poep en hield een dagboek bij van al haar ontwikkelingen.

Synchroon aan de hectiek van de kraamtijd nam ook op professioneel vlak de drukte toe, omdat mijn tweede roman een paar weken daarvoor was verschenen. Een zeer turbulente periode voor een schrijver, minder ingrijpend dan een baby ontvangen weliswaar, maar wel verdomd zwaar. Soms moest ik naar een televisieprogramma of bibliotheek voor een interview of een lezing. Dan werd ik overmand door schuldgevoel, dat me deed geloven dat ik mijn gezin in de steek liet, ten behoeve van mijn carrière. Het voelde egoïstisch.

Quote

Hoewel het helemaal niet goed voor haar is, kan ik nooit 'nee' zeggen

Temperament

Volledig scherm
© Corné van der Stelt

Tegelijkertijd: een sociaal leven heb ik niet (meer). Ik ben meestal thuis aan het werk, óf met mijn gezin. Een kroeg zie ik niet meer vanbinnen, tenzij ik daar in functie ben. Bovendien werd snel duidelijk dat onze kleine snoezige Mia een écht character is. Haar drift en temperament drijven haar soms tot wanhoop, omdat ze het liefst met volwassenen wil meedoen. Ze vroeg om steeds meer aandacht, die ze ook altijd kreeg, al liepen we op ons tandvlees.

Naarmate ze ouder wordt, heeft ze steeds minder zin in nachtelijke slaapjes, die ze soms onderbreekt, omdat ze anderhalf uur met ons wil spelen, bij voorkeur op het grote bed. Hoewel het helemaal niet goed voor haar is, kan ik nooit 'nee' zeggen, omdat ze me chanteert met die grote blauwe ogen, die ze van haar moeder heeft gekregen.

Anna is trouwens sowieso verantwoordelijk voor de hele kleurschakering van Mia, wier gelaatstrekken en krullen wel onomstotelijk van mij afkomstig zijn.
De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat de furie en wispelturigheid van Mia soms voor vertwijfeling zorgen. Op die momenten kan ik zowaar begrip opbrengen voor mannen die hun gezin verlaten, of althans: ik snap waarom ze de handdoek in de ring gooien. Maar het is slap. De moeilijke momenten wegen niet op tegen alle vreugde.

Schuldig

Quote

Ik slaak soms een zucht van verlichting als ik het huis verlaat voor een zakelijke afspraak

Nu Mia vijftien maanden onder ons is, snap ik, met terugwerkende kracht, helemaal niets meer van mijn eigen vader, die totale maling had aan zijn kinderen. Hoe kun je een lief klein pruttelend baby'tje zo verwaarlozen? Dan mankeert er iets aan je bovenkamer.

Toen ook Anna weer ging werken, schakelden we twee dagen per week een crèche in. Het was een gekke gedachte om kleine Mia bij vreemden te stallen, terwijl wij elders met andere dingen bezig waren, soms voor ons eigen plezier.

Mijn moeder bleef vroeger gewoon altijd thuis, onze opvoeding was haar levensdoel. Ze heeft misschien wat steken laten vallen, uit onkunde of onwetendheid, maar nu pas besef ik hoe zwaar het voor haar geweest moet zijn; ze had nooit een moment voor zichzelf.

Want die momenten, die zijn belangrijk, daar ben ik eerlijk over: soms is het fijn om even uit de drukte te zijn, weg van de verantwoordelijkheid en het geluid, alsof het leven niet blijvend is veranderd door de komst van een baby. Ik slaak soms een zucht van verlichting als ik het huis verlaat voor een zakelijke afspraak. Tegelijkertijd voel ik me daar schuldig over - wéér.

Volledig scherm
© Corné van der Stelt

Drijfveer

Al is het misschien niet nodig: ik sprak erover met een aantal vrienden en kennissen, die allemaal bekenden, soms schoorvoetend, dat ook zij genoten van de afspraken buitenshuis, uit de buurt van dampende luiers en doekjes die naar kots ruiken. Mijn eigen vader kon het emotioneel vermoedelijk allemaal niet bolwerken. Zijn eigen vrijheid woog zwaarder dan het bieden van een zorgeloze kindertijd; een keuze die ik nooit zal begrijpen.

Bij mij draait het, denk ik, om acceptatie: ik kan niet De Allerbeste Vader van de Wereld worden, of mijn jeugd compenseren. Maar ik kan er wel voor zorgen dat mijn dochter niets hoeft te missen - materieel en vooral emotioneel.

Het omarmen van het ouderschap ging eigenlijk vrij natuurlijk. Misschien is het slechte voorbeeld van mijn vader de allerbelangrijkste drijfveer, hij blijft het schrikbeeld vormen. Ik wil Mia geen inspiratie geven voor een boek over hoe slecht haar vader voor haar was. Ze wordt maar lekker CEO bij de Rabobank of zo.

Mijn angst remt me niet. Integendeel, ik ga Mia nu de echo laten zien van haar broertje. We verwachten hem eind oktober. Want ja: Mia is een bron van geluk. En daar willen meer van. Nóg een baby. Ik kan niet wachten.