Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
© Marco Okhuizen

Kritisch zelfonderzoek

Column Özcan Akyol schrijft drie keer per week over wat hem bezighoudt.

Quote

Een partij die geen slangenkuil is en waar nieuwe lichtingen vrij spel krijgen

Nog voor de PvdA de grootste verkiezingsnederlaag ooit had geleden, rommelde het al van alle kanten binnen de partij. We kunnen in talloze analyses lezen dat ijdelheid, onkunde en onenigheid de partij hebben verscheurd. Misschien is Jacques Monasch de verpersoonlijking van al deze zaken: hij verliet voortijdig de fractie, gedreven door chagrijn en het megalomane plan dat hij op eigen houtje twintig zetels kon pakken.

Het liep allemaal net iets anders. De PvdA is in zijn huidige structuur misschien dood, maar sociaaldemocratie is universeel. Wat het debacle van 15 maart heeft aangetoond, is dat te veel mastodonten véél te lang op hun plek zijn blijven zitten, niet gehinderd door bescheidenheid of het teambelang.

Wat de knappe opmars van GroenLinks kenmerkt, is dat een nieuwe generatie zonder negatieve inmenging haar gang kon gaan, zo nu en dan gesouffleerd door mentoren die het politieke spel kennen. Die transitie van oude naar nieuwe politiek zorgde weleens voor ongemak, bijvoorbeeld toen een 80-jarig GroenLinks-lid in een bomvol poppodium de partijleider het podium zag beklimmen, begeleid door harde hiphopmuziek.

Van kinnesinne was echter nooit sprake. Alles was nieuw en anders. Maar het circus diende een hoger doel: de politiek en het ideaal moderniseren. Bij de PvdA lopen nog steeds te veel mensen rond, soms als stuurlui aan wal, die allemaal hun eigen patent op de waarheid hebben. Hun gedateerde ideeën van politiek bedrijven, maakte van de partij een richtingloos gezelschap.

Zoals de hele maatschappij niet ontkomt aan de modernisering, zal de sociaaldemocratie in Nederland zich ook aan kritisch zelfonderzoek moeten onderwerpen. De partij moet het ouderwetse en regenteske karakter van zich af zien te werpen. Hans Spekman stapt op, maar dat is niet genoeg.

Wil de PvdA over vier jaar een rol van betekenis spelen, dan moet zij niet alleen weer een brede volkspartij worden, maar ook een verhaal verzinnen dat jongeren aanspreekt. Nu gaat die groep logischerwijs naar GroenLinks, een partij die geen slangenkuil is en waar nieuwe lichtingen vrij spel krijgen. Daar weegt het politieke ideaal tenminste nog zwaarder dan het ego van een aantal prominente leden.