Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Miloeska Fennema (links) en Lotte Smit willen dat jongeren medezeggenschap krijgen over antipestbeleid op scholen. © ERNST COPPEJANS

Lotte en Miloeska in de bres tegen pesten

Zij zijn het waardZe weten hoe het is als klasgenoten treiteren. Daarom zetten Lotte Smit (25) en Miloeska Fennema (24) antipestplatform 'Jij bent het waard' op. Vandaag maken ze kans op een prijs voor jongeren die het verschil maken.

Quote

Op school, maar ook daarbuiten, werd ik soms in elkaar geslagen

Een jaar geleden plaatst Miloeska Fennema, student Cultureel maatschappelijke vorming, een bericht op Facebook waarin ze beschrijft hoe ze zich voelt in de tijd dat ze wordt gepest. Lotte Smit, student Maatschappelijk werk en dienstverlening, kent ze maar vaag; ze hebben elkaar één keer ontmoet, tijdens het eerste jaar van hun studie. Smit: ,,Miloeska vertelt in dat Facebookbericht dat ze zich in die tijd niets waard voelt. Ik heb precies datzelfde gevoel gehad.''

Ze spreken af en wisselen ervaringen uit: ze blijken allebei gepest te zijn in hun middelbareschooltijd. Ze willen wat doen met hun ondervindingen. Ze richten 'Jij bent het waard' op, een platform tegen pesten. Daarna gaat het hard; de twee spreken op congressen voor docenten, geven pestslachtoffers een-op-eenbegeleiding, houden contact met jongeren via sociale media en geven workshops aan scholieren.

Het levert hen een nominatie op voor de eerste Young Impact Awards die vandaag in Ziggo Dome in Amsterdam worden uitgereikt aan jonge Nederlanders die de maatschappij positief veranderen. De prijs is een initiatief van vrijwilligersorganisatie NLvoorelkaar, CJP Cultuurkaart en jongerennetwerk NJR.

Sproeten
Lotte en Miloeska praten openhartig over hun pestverleden. ,,Ik had rood haar en sproeten, en liep als verlegen meisje door de school'', zegt Lotte. ,,Dat maakte mij de perfecte kandidaat.'' Ze wordt bijna dagelijks uitgescholden door dezelfde pesters. ,,Dat maakte me zo onzeker dat ik niet meer in mezelf geloofde, ik dacht dat ik waardeloos was. Elke dag fietste ik vijf kilometer om zodat ik ze niet zou tegenkomen.''

Miloeska zat op voetbal en had met haar korte haar een jongensachtig uiterlijk. Op de middelbare school komt ze in een klas met meisjes die voornamelijk om merkkleding en make-up geven. ,,Op school, maar ook daarbuiten werd ik soms in elkaar geslagen'', zegt ze. ,,Voornamelijk door meisjes die zeiden mij lelijk te vinden.''

Quote

Er is nooit iemand geweest die gewoon aan mij vroeg: hoe is het met jou?

Schokeffect
Zowel Lotte Smit als Miloeska Fennema krijgen het na het derde jaar beter, al blijven ze het mikpunt. Lotte: ,,In het vierde jaar werd ik meer genegeerd dan gepest. Dat vond ik denk ik nóg erger, omdat ik het gevoel kreeg dat mensen me gewoon niet zagen staan.''

Miloeska: ,,Mensen beseffen vaak niet dat slachtoffers van pesten daarvan hun hele leven de gevolgen kunnen ondervinden. Ik kreeg wel vriendinnen, maar vroeg me vaak af of ze me wel leuk vonden. Je voelt je heel eenzaam.''

Met de opzet van hun workshop houden beide studenten de middelbarescholieren een spiegel voor en leggen vervolgens de verantwoordelijkheid bij hen. Dat doen ze bij voorbeeld als volgt: ze lopen een klas binnen en stellen zich voor met 'wij zijn Lotte en Miloeska, we geven vandaag een workshop, maar eerst krijgen jullie een opdracht'.

Naarste dingen
De klas ziet een foto opgehouden worden van een jonge vrouw met meer cosmetica op dan gebruikelijk en krijgt opdracht de foto te beoordelen. Lotte en Miloeska geven een voorzet, bij voorbeeld met het oordeel dat haar make-up lelijk is. In de regel volgen de scholieren en roepen sommigen de naarste dingen.

Goed getimed gaat de deur open en loopt de vrouw van de foto de klas in. ,,Op dat moment duiken diezelfde leerlingen haast onder de tafel'', zegt Miloeska. ,,Zo'n schokeffect is belangrijk, zo kweken we bewustzijn.'' De vrouwelijke vrijwilliger, betrokken bij 'Jij bent het waard', vertelt openhartig dat ze in haar schooltijd is gepest en daar nog regelmatig veel last van heeft.

Meedoen aan zo'n workshop is voor de vrijwilligers een manier om het verleden te verwerken en om te buigen naar een persoonlijk succes. Wie dat aandurft, mag zelf bepalen hoe hij of zij deelname invult. Miloeska: ,,De een vindt de opzet met die foto goed, een ander zegt: ik durf dat niet, daar slaap ik de hele nacht niet van."

Op die stip staan
Volgens Lotte vraagt de pestaanpak van onderwijsinstellingen om een structurele verandering. ,,Het beleid komt van volwassenen, zonder de inbreng van jongeren. Zo is er een school waar ze in het midden van de hal een grote stip hebben aangebracht, met de gedachte: als je wordt gepest, moet je op die stip gaan staan. Alsof iemand dat gaat doen!

Als je als scholier in elkaar wordt geslagen, dan roept de de zorgcoördinator je op het matje. Die haalt een pestprotocol onder het stof vandaan, bladert naar stap één en zegt: nou, laten we dan eerst je ouders maar bellen. Terwijl dat het laatste is wat je als slachtoffer wilt horen. Er is nooit iemand geweest die in al die jaren gewoon aan mij vroeg: hoe is het met jou?''

Quote

Als iemand voortdurend onderuitgezakt in de gang zit, kan zo'n student hem of haar aanspreken en vragen of alles goed gaat

Rijkdom
De Award-kandidaten zouden graag zien dat het kantoor van de zorgcoördinator wordt omgebouwd tot een jongerencentrum, onder leiding van studenten uit maatschappelijke en sociale studies.

Miloeska Fennema: ,,Die studenten lopen rond op school, ze zitten tussen de scholieren in de kantine. Als iemand voortdurend onderuitgezakt in de gang zit, kan zo'n student hem of haar aanspreken en vragen of alles goed gaat.''

Lotte Smit: ,,Ook zonder probleem kunnen scholieren aankloppen bij het jongerencentrum, bijvoorbeeld als ze een schoolfeest willen organiseren. Het moet een jeugdhonk worden waar jongeren graag naartoe komen.''

Brood mee verdienen
Momenteel werken Smit en Fennema op vrijwillige basis voor 'Jij bent het waard', naast hun volledige baan. Lotte als ambulant hulpverlener in Amsterdam, Miloeska als salesmanager in Leeuwarden. Ze hopen het antipestplatform binnenkort uit te bouwen, om er hun brood mee te kunnen verdienen. De nominatie voor de Young Impact Award kan ertoe bijdragen. Lotte: ,,Daar ontmoeten we mensen die ons verder kunnen helpen.''

Belangrijker dan de award winnen vinden beiden het om met hun platform zo veel mogelijk jongeren te bereiken en te inspireren. ,,Pesten is een groot maatschappelijk probleem. Als je googelt op jongeren die vanwege pesten zelfmoord hebben gepleegd geloof je je ogen niet'', zegt Smit. ,,Ons project hoeft geen vetpot te worden: de rijkdom zit hem in het feit dat we jongeren een ander perspectief geven."

De Young Impact Awards worden om 15.00 uur uitgereikt in Amsterdam. Alleen vrijwilligers van youngimpact.nl komen nog aan tickets.