Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Een werkzaam leven lang post bezorgen of bijscholing voor een minder zwaar beroep?
Volledig scherm
Een werkzaam leven lang post bezorgen of bijscholing voor een minder zwaar beroep? © ANP

'Maak AOW inkomensafhankelijk'

Hoogleraar economieAls het aan hoogleraar economie Sweder van Wijnbergen ligt, gaat het AOW-stelsel écht rigoureus op de schop. De ouderenuitkering moet inkomensafhankelijk worden, vindt hij.

Hoogleraar economie Sweder van Wijnbergen
Volledig scherm
Hoogleraar economie Sweder van Wijnbergen © Ineke Oostveen

Hoe hij dat voor zich ziet? Wat hem betreft wordt de AOW vergelijkbaar met de zorgpolis. Alleen mensen die ziek zijn kunnen een beroep doen op deze basisverzekering. En dus in het geval van de AOW: alleen mensen die het financieel niet trekken, krijgen AOW als vangnet.

Volgens de hoogleraar werkt dit beter dan een verlaging van de uitkering voor alle ouderen. Voor mensen die volledig afhankelijk zijn van de uitkering is dat een te zware ingreep, betoogt hij. Ook een verhoging van de premies is geen oplossing, stelt hij, omdat steeds de last door de krimp van de bevolking over steeds minder werkenden verdeeld moet worden.

Het voorstel van Van Wijnbergen sluit aan bij wat PvdA'er Wouter Bos eerder probeerde met de Bos-belasting. Volgens Van Wijnbergen stuitte dat plan op zoveel weerstand dat het uiteindelijk sneuvelde. Hij verwacht dat dit herhaald pleidooi weer veel verzet oproept.

Quote

Als we het stelsel betaalbaar willen houden, dan is dit de enige optie

On the job
,,Het is een impopulaire maatregel, zeker. De aanpak van verworvenheden roept weerstand op. Maar als we het stelsel betaalbaar willen houden, dan is dit de enige optie om de druk op de pensioenleeftijd een beetje te verminderen."

Overigens omvat zijn pleidooi meer dan sec deze maatregel. Parallel aan de invoering van een inkomensafhankelijke AOW moet er echt werk worden gemaakt van bestrijding van ouderenwerkloosheid. ,,Zonder hogere arbeidsmarktparticipatie van de oudere werknemers haalt het ophogen van de pensioenleeftijd weinig uit."

Hij stelt het volgende voor: werkgevers moeten flink investeren in opleiding en training van medewerkers boven de 45 jaar, terwijl zij aan het werk zijn. ,,Ondernemers moeten zorgen dat hun personeel goed kan meekomen, zowel mentaal als lichamelijk. Daar hebben ze zelf ook alle belang bij."

Nu krijgen werkenden vaak pas ná hun ontslag te horen dat ze zich moeten laten bijscholen of omscholen naar ander werk, maar dan is het volgens Van Wijnbergen al te laat. ,,Het klinkt heel logisch en goed, maar uit alle onderzoeken blijkt dat scholing niet werkt als iemand al aan de zijlijn staat. Je moet mensen on the job trainen zodat zij minder snel hun baan verliezen; de put dempen voordat het kalf verdronken is."

In de WW
Wie die rekening moet betalen? Grotendeels de overheid, vindt de econoom. Aangezien de maatschappelijke kosten van werkloosheid hoger zijn dan de bedrijfskosten vindt hij het niet meer dan redelijk dat de overheid dit voor een belangrijk deel subsidieert. Uiteraard werkt het alleen, zo zegt hij, als werknemers openstaan voor die trainingen.

Of we met het voorstel van Van Wijnbergen echt goedkoper of beter af zijn, moet maar blijken. Cijfers over de kosten en baten ontbreken. Toch is de hoogleraar economie stellig: ,,Ouderen die nu ontslagen worden, belanden langdurig in de WW en dat kost uiteindelijk ook bakken met geld."

Quote

Ouderen die nu ontslagen worden, belanden langdurig in de WW en dat kost uiteindelijk ook bakken met geld

Exclusief

Het beste van het AD