Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Alexander Pechtold
Volledig scherm
Alexander Pechtold © Koen Verheijden

Pechtold: Ik laat me niet intimideren

InterviewD66 met 'stop het populisme'. Alexander Pechtold stelt dat een omgekeerde politieke correctheid dreigt: niet meer durven zeggen dat populisten niet deugen.

Bij D66-leider Alexander Pechtold heeft zijn verbijstering over Trumps uitverkiezing plaatsgemaakt voor een mengeling van getergdheid en strijdlust. Volgens hem laten politici en opiniemakers veel te veel hun oren hangen naar populisten uit angst te worden uitgemaakt voor 'elite' of 'links', of het verwijt te krijgen dat ze niet weten wat onder het volk leeft.

,,De zogenaamde elite van politici, columnisten en commentatoren bestrijdt elkaar op de vierkante centimeter of je wel over populisten mag spreken. Er ontstaat een gek soort politieke correctheid, die door conservatief Nederland wordt afgedwongen. We gebruiken het woord 'extreemrechts' nooit meer. Als je niet oppast, kruip je als politicus in je schulp en word je murw. Mensen durven dat nauwelijks nog te uiten, omdat er verbaal geweld en intimidatie van de andere kant komt. Voor mij is de grens bereikt. Ik láát me niet meer intimideren."

Populisme valt in vruchtbaardere aarde dan de nuance.
,,Ik zou zo graag mensen die zijn afgehaakt, betrekken in een nieuwe belofte en daarbij hun zorgen serieus nemen. Het is niet meer vanzelfsprekend dat wat jij hebt bereikt door te werken en te sparen ook voor je kinderen is weggelegd. Dat staat onder druk omdat de wereld snel verandert, concurrerender en complexer wordt. Politici hebben hun best gedaan onze verworvenheden intact te houden, maar ze zijn niet de schuld van die veranderingen. Maar zet je er samen de schouders onder of zoek je een zondebok? Het populisme doet het laatste en doet de ene onhaalbare belofte na de andere."

Rechts Europa verwacht een 'patriottische lente', verkiezingsoverwinningen.
,,Het taalgebruik is zó vilein. Patriottisch, het eng nationalistisch denken. Mensen tegen elkaar opzetten is toch polarisatie van de bovenste plank?"

Wilders geeft u profiel, u springt in het gat dat niet wordt gevuld door anderen.
,,Daar doe ik het om, roepen anderen. Nee, het is bij mij het gedachtegoed van de partij en wat ik persoonlijk tot in al mijn vezels voel, rechtvaardigheid. Niet mijn mond houden als er dingen gebeuren. Hoe lang geven we dat vrij spel, dat geschreeuw en gediscrimineer? Ik wil niet aan de zijlijn blijven staan. Ik wil benoemen en bestrijden wat extreem. De verkiezing van Trump is het moment om te zeggen: zij doen dat, maar wij dus niet. Mijn grootste doel is dat Nederland op 16 maart niet wakker wordt met zo'n uitslag."

De advertentie op de voorpagina.
Volledig scherm
De advertentie op de voorpagina. © AD

U verwijt anderen populisme. Maar met een advertentie als op de voorpagina van deze krant surft u toch mee op de golven van het populisme?
,,Nee! Het is zelfbewustzijn. Juist nu een klein stukje hoop, al is het een advertentie. We hebben in 24 uur tweehonderd nieuwe leden gekregen, onder wie een dame van 95 jaar. Die zegt: het is genoeg!"

De Duitse bondskanselier Merkel en premier Rutte hebben hun nieuwe Amerikaanse tegenhanger verwelkomd. Wat valt u daar in op?
,,Merkel geeft subtiel maar duidelijk aan: we zijn landen die elkaar vaak tegenkomen en delen waarden van gelijkheid. Rutte reageerde ondoordacht en nietszeggend: 'Van harte gefeliciteerd.' Grijp de kans aan om een boodschap te plaatsen à la Merkel.

,,Waar ik me helemaal over heb verbaasd is onze minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders: ,,We hebben campagneretoriek gehoord." Dat zegt dan verdorie een sociaaldemocraat tegen vrouwen, gehandicapten, homo's, veteranen en latino's die ronduit beledigd en gediscrimineerd zijn.

,,Nederland heeft de internationale rechtsorde in de Grondwet staan. Discriminatie kan je niet afdoen als campagneretoriek."

Wat is daar precies verkeerd aan?
,,Mannen als Trump, Poetin en Erdogan kennen zelf geen grenzen. De enige manier is om zelf grenzen te trekken. Dat kan diplomatiek, maar duidelijk. De laatste jaren is Nederland zo bescheten in zijn omgang met dat soort leiders. Dan word je ook het toneel afgeduwd en houdt niemand rekening met je. Ze lopen over je heen. Ze hebben alleen respect voor mensen die zelf duidelijke grenzen aangeven."

Waar komt volgens u de Nederlandse angst voor Trump en Poetin vandaan?
,,We zijn steeds minder geneigd dan in de vorige eeuw onze nek uit te steken bij grote misstanden in de wereld zoals bij apartheid. We hadden in onze reactie de dominee en de koopman, maar we hebben de dominee met pensioen gestuurd."

Exclusief

Het beste van het AD