Frank Poorthuis
Volledig scherm
Frank Poorthuis © Marco de Swart

Wat zij bedoelen: 'Ik ga dat f*cking kabinet in'

ColumnDe formatie is in zijn tweede dag, de goedbedoelde leugen maakt zijn entree. De zon scheen gelukkig, het Wilhelmus klonk.

Quote

Twee keer de waarheid. Je moet `m alleen horen.

Je moet een metafysisch gehoor hebben om de formatie van een nieuw kabinet te kunnen volgen. De dames en heren onderhandelaars zeggen iets anders dan ze bedoelen. En ze bedoelen ook iets anders dan ze zeggen. Leugens? Ach, het hoort erbij.

Mark Rutte kan aan tafel bij Edith Schippers zeggen dat hij 'no way' met Jesse Klaver in een kabinet gaat en buiten voor de deur van de Eerste Kamer met een grote glimlach op zijn gezicht beweren dat hij haar net gevraagd heeft 'de vorming van een kabinet met GroenLinks te onderzoeken'. Twee keer de waarheid. Je moet 'm alleen horen.  

Voor het goede begrip, en omdat ik toevallig over dat metafysisch gehoor beschik, heb ik daarom even op een rijtje gezet wat de onderhandelaars Rutte, Buma, Pechtold en Klaver vandaag vertelden aan de op het Binnenhof verzamelde pers en wat zij bedoelden. Of wat zij niet vertelden. Net zoals u het wilt horen.

Eind van de dag overigens waren we nog niet heel veel verder dan vanochtend om 10.00 uur. Je moet het zien als het eerste rondje in het stadion bij het begin van de marathon. De mannen vooraan zijn niet vanzelfsprekend degenen die als eersten finishen. Maar de zon scheen, en het Wilhelmus klonk uit lieve kinderkeeltjes, dus wie treurt erom?  

Dit was wat Rutte zei toen hij rond elf uur naar buiten kwam: 'Ik heb veel vragen gekregen. De verkenner graaft. Ik raad de anderen aan zich goed voor te bereiden.' Dit is wat hij bedoelt: 'Ze begon zomaar details te vragen over kolen- en kerncentrales. Anderhalf uur over kolencentrales! Die is verdikke echt van plan Jesse Klaver een serieuze kans te geven.'

Daarna vervolgde de demissionair premier met: 'We hebben vooral gereflecteerd op de gesprekken van gisteren en over wat de vervolgstap zou moeten zijn. We zitten echt nog niet in het informatiefase. Het gaat nu over het proces.' Wat hij bedoelt: 'En daarna zei Schippers dat als ik Jesse nu niet de schijn van een serieuze kans geeft, hij later vast nog een paar keer terug komt. We moeten deze weg bewandelen om aan het land te laten zien dat we de winnaars een faire kans geven. Daarna mag ik over rechts hoor.'  

Buma was niet zo mededeelzaam voor het gesprek met Schippers: 'Goedemorgen! Eerst maar eens even naar de verkenner.' Wat hij bedoelt: 'Zit mijn jasje goed? Zit mijn dasje goed? Zien jullie wat een serieus gezicht ik op kan zetten? Ik ga helemaal niks vertellen. Ook niet als ik straks naar buiten kom. En overigens: ik ga nevernooitniet met Jesse Klaver in een kabinet zitten.'

Buma's quote na het gesprek met Schippers: 'Het nieuwe kabinet zal vooral met immigratie, integratie en de arbeidsmarkt aan de slag moeten.' Dat moeten we lezen als: 'Zoals ik al zei: ik ga nevernooitniet met Jesse Klaver in een kabinet zitten.' . 

Alexander Pechtold zei voor zijn gesprek met Schippers hoegenaamd niets: (..) Wat hij bedoelt: 'Ik ga geen woord zeggen dat me nu al in de problemen kan brengen.' Toen hij na het gesprek met Schippers naar buiten kwam, konden we oppikken: 'Mijn voorkeur gaat uit naar een kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Met die partijen is de meerderheid in de Eerste Kamer groter.'

Wat hij bedoelt te zeggen: 'Dat is een goeie vondst he, De eerste Kamer. Daar houd ik jullie wel even zoet me. Ga maar rekenen. Ik wil Jesse Klaver erbij. Nou ja, in ieder geval zo lang mogelijk.' Pechtold vervolgde nog even met: 'GroenLinks is een serieuze optie: '

Wat hij daarmee bedoelt?  'Want ik wil GroenLinks erbij zolang de anderen dat ook willen. Maar zien jullie hoe slim ik nou al impliceer dat ik zelf een vanzelfsprekend onderdeel van dit kabinet ben? Ja, beste mensen, een ding is zeker: ik ga dat f*cking kabinet in. Linksom of rechtsom. '  

Jesse Klaver voor hij naar binnen ging bij Schippers: 'Ik ben heel serieus om mijn idealen te verwezenlijken. Dat gaat makkelijker als je in het kabinet zit.' Wat hij bedoelt: 'Zo, dat was stoer. Best moeilijk nog om zo'n platitude te vertellen.'

Jesse Klaver vertelde daarna ook nog: 'De verschillen tussen de VVD en GroenLinks zijn megagroot. We moeten dus kijken hoe het gaat lopen'. Wat hij bedoelt?: 'Ik heb net met mijn onderhandelingsteam afgesproken dat ik mijn huid duur moet verkopen. Eerlijk gezegd mensen, ik weet het nog niet. Kan ik in een kabinet waarin ik bijna niks voor elkaar krijg. Kan ik genoegen nemen met alleen een ministerschap voor Milieu en een staatssecretariaat voor Sociale Zaken? En kan ik daarin nog een papadag claimen?'

Jesse Klaver toen hij naar buiten kwam: 'Pijnpunten zijn het verschil tussen arm en rijk, het vluchtelingenbeleid en het klimaatbeleid. Maar ik ben heel benieuwd naar het verslag van de verkenner.' En wat hij daarmee bedoelt: 'Dat wisten jullie natuurlijk allemaal al. Ik zie niet waar het heen gaat. Misschien is het wel veelzeggend dat Schippers het nog niet over papadagen wilde hebben.'

Frank Poorthuis was tien jaar politiek verslaggever in Den Haag. Nu bekijkt hij de situatie vanaf gepaste afstand.