Volledig scherm
© Maarten Hartman

Formatie: het gaat erom spannen

Het is de eerste dag van de daadwerkelijke onderhandelingen in het formatieproces. Nu gaat het erom spannen. Zijn de 'megagrote verschillen' tussen onder meer Rutte en Klaver te overbruggen? De onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en GroenLinks zitten vanmiddag weer met informateur Schippers om tafel om daar achter te komen.

Waar de gesprekken vanmiddag precies over gaan, is onbekend. De fracties houden de agenda krampachtig geheim. 

De partijleiders spraken gisteren en vrijdag ook al met elkaar, maar toen werden ze vooral door experts bijgepraat over de financiële toestand van het land, zorgen in de samenleving en de staat van het milieu. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) lijkt een zwaarwegend advies te kunnen geven nu klimaat en duurzaamheid een belangrijke rol lijken te gaan spelen bij de formatie, maar VVD-leider Rutte benadrukte gisteren dat er ‘maar een beetje financiële ruimte is’. CDA-leider Buma bleef iets neutraler: ,,Er zijn nog geen conclusies getrokken.''

Vanmorgen brengen de partijleiders hun fracties op de hoogte van de gesprekken. Om 14.30 uur komen ze dan opnieuw samen voor de eerste onderhandeling. Ook morgen en donderdag wordt er onderhandeld. Ook die agenda wordt geheim gehouden. 

Coalitie

Schippers sprak daags na de verkiezingen op 15 maart met de lijsttrekkers van alle dertien partijen die in de Tweede Kamer zijn gekozen. Toen ging het om verkennende gesprekken. De uitkomst was dat VVD, CDA, D66 en GroenLinks serieus gaan onderhandelen over een kabinet. 

De komende periode proberen ze het eens te worden over onder meer thema's als de arbeidsmarkt, het belastingstelsel, de inkomensverdeling, het milieu, veiligheid en defensie, het immigratievraagstuk, onderwijs en de zorg.

Alternatief

Of de partijen er ook echt uit gaan komen is nog niet te voorspellen. Hoewel de partijen deze coalitie als enige serieuze optie zien, benadrukken ze regelmatig de grote onderlinge verschillen. ,,We willen proberen eruit te komen'', verklaarde Klaver na afloop. ,,Als de wil er niet zou zijn, zouden we hier niet zitten." Als het niet lukt met Klavers partij, kunnen de drie andere partijen altijd nog in zee gaan met de ChristenUnie. Ook met die partij hebben ze een meerderheid in Eerste en Tweede Kamer.