Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP

Menselijke fout leidde tot verloren stemmen

De Kieswet moet worden aangepast om de controle bij de verkiezingen te vergroten. Dat stelt demissionair minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) na onderzoek naar fouten met het tellen van stemmen.

Quote

Belangrijkste overweging om af te zien van de dubbele invoer was gelegen in de tijdswinst die dit zou opleveren

Bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen zijn ruim 8.700 stemmen uit de gemeentes Boxmeer en Bergeijk niet meegeteld door een fout op het hoofdstembureau in Den Bosch. Dat blijkt uit een onderzoekrapport dat de Bossche burgemeester Ton Rombouts gisteren naar Plasterk heeft gestuurd.

Een medewerker besloot op eigen houtje af te wijken van het landelijk voorschrift dat elke stem ten minste twee keer door twee verschillende medewerkers ingevoerd moet worden. Daardoor werden per ongeluk alleen de Boxmeerse stemmen op VVD, PvdA, PVV en SP geregistreerd. Uit Bergeijk ontbraken de stemmen voor D66.

In het onderzoek, uitgevoerd door Andersson Elffers Felix, wordt vastgesteld dat het besluit om af te wijken van de voorgeschreven procedure ingegeven werd door haast. ,,Belangrijkste overweging om af te zien van de dubbele invoer was gelegen in de tijdswinst die dit zou opleveren'', schrijven de onderzoekers. Er waren maar 15 computers beschikbaar om de klus te klaren. Men was bang dat de uitslag anders te laat zou worden aangeleverd, ook al was uitstel mogelijk.

Niet bewust overwogen

Er is niet 'bewust overwogen' om meer mankracht en meer computers in te roepen, staat verder in het rapport. ,,Het aantal beschikbare medewerkers en computers en de beschikbare tijd, werden door het project als een vaststaand gegeven beschouwd'', schrijven de onderzoekers. Een medewerker besloot vervolgens 'zelfstandig' om de dubbele invoer niet uit te voeren. ,,Dit is niet overlegd met andere leden van het team, met de projectleider of met het afdelingshoofd.''

De onderzoekers voeren verzachtende omstandigheden aan voor de fouten die zijn gemaakt. Uit vrees voor computerhacks moest voor het eerst op last van de minister een groot deel van de telling handmatig worden gedaan. ,,Hierdoor is het risico op menselijke fouten verhoogd. Bovendien werd pas kort voor de verkiezingsdag definitief bekend welke eisen aan de verwerking gesteld werden.''

Volledig scherm
Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken tijdens een eerder Tweede Kamerdebat over de wijziging van de Kieswet. © ANP

Geschrokken

De Kiesraad stelde al eerder vast dat de uitslag van de Kamerverkiezingen niet zijn beïnvloed door de niet meegetelde stemmen. Toch is de Kamer flink geschrokken: komende donderdag is er een debat met Plasterk.

De minister stelt in een reactie op de bevindingen dat de Kieswet gewijzigd moet worden. ,,Anders dan nu zouden de processen-verbaal van de stembureaus en de opgave van de burgemeester met het stemtotaal voor de gemeente voor alle verkiezingen openbaar gemaakt moeten worden op het internet. Iedereen die dat wil kan dan vóórdat de uitslag wordt vastgesteld controleren of er fouten zijn gemaakt'', schrijft Plasterk aan de Kamer.