Volledig scherm
Ex-crimineel Wilfred Kols laat zijn vuisten niet meer spreken, maar predikt moed en vertrouwen. © Jan de Groen

Ex-crimineel ontpopt zich tot hulpverlener

Van gewetenloze crimineel tot barmhartige schuldhulpverlener. Wilfred Kols van sociaal incassobureau Faircasso laat zijn vuisten niet meer spreken, maar predikt moed en vertrouwen. ,,Als ik mijn leven om kan gooien, dan kun jij het ook."

Een strenge blik in de achteruitkijkspiegel van zijn blauwe Peugeot 307 doet vermoeden dat Wilfred Kols (46) uit Hoogvliet de schuldenaars straks het vuur aan de schenen gaat leggen. Niets is echter minder waar. Achter het stoere imago - kekke zonnebril, hippe jeans en strak Armani- shirt - schuilt een warme persoonlijkheid die de helpende hand biedt aan mensen in financiële nood.

Schuldhulpverlening

Volledig scherm
© Jan de Groen

Volgens de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK) hebben in 2016 ruim 89.000 mensen bij de schuldhulpverlening aangeklopt vanwege financiële problemen. De gemiddelde schuld was 40.300 euro, verdeeld over vijftien schuldeisers.

In de hal op de begane grond van een galerijflat in Zwijndrecht snuffelt de medewerker van sociaal incassobureau Faircasso in een brievenbus. Routine, want: ,,Als die uitpuilt van de rekeningen, dan weet je al genoeg." Eenmaal voor de deur, op de derde verdieping, doet een alleenstaande moeder van twee jonge kinderen open. Kols draait er niet omheen. ,,Mevrouw, u heeft een betalingsachterstand bij uw energieleverancier. Mag ik binnenkomen?"

Terwijl haar dochters met een clubje vriendinnen luidruchtig het kleine huurflatje binnenrennen, geeft de vrouw toe dat ze meer schulden heeft. Bij elkaar voor ruim 50.000 euro. Diepe zucht: ,,Mijn ex-vriend, de vader van mijn meiden, heeft op mijn naam allerlei leningen afgesloten. Vervolgens is hij 'm gesmeerd naar Groningen. Toch heeft hij beloofd om me terug te betalen, in fases. Morgen stort hij het eerste deel."

Middels een informatief telefoontje naar het debiteurenbeheer van de energieleverancier wordt een afsluiting voorkomen. Tevens schakelt Kols een collega on op kantoor die op zijn beurt een afspraak maakt met de vrijwilligers van Vereniging Schuldhulpmaatje. Faircasso werkt samen met de financiële hulpverlener. Ook met Stichting Budgetmaatje.

Alleen

Volledig scherm
© Jan de Groen

De vrouw, die anoniem wil blijven, vertelt dat ze een baan in de zorg ambieert, maar dat de opvoeding van haar dochters momenteel te veel van haar vraagt. Ze staat er immers alleen voor. Blij is ze wel met de tussenkomst van Faircasso. ,,Dit is een heel andere manier van incasseren dan dat ik gewend ben. Vorige week nog stonden er twee kerels, strak in het pak, voor de deur. Intimiderende lui, die dreigden mijn complete inboedel mee te nemen als ik niet snel zou betalen. Dan sla ik dicht. Nu gaan we aan een oplossing werken."

Terug in de auto, op weg naar de volgende debiteur, vertelt Kols dat hij veel met alleenstaande moeders te maken heeft. Ze wonen vaak in kleine huisjes en in duistere buurten. Toch zet hij niet alleen voet in achterstandswijken. Lachend: ,,Vorige week moest ik in een villawijk in Laren zijn. De eigenaar van een kast van een huis liep een aantal termijnbetalingen achter bij zijn energieleverancier. Toen ik hem daarop aansprak, pakte hij direct zijn telefoon en maakte de verschuldigde 2.600 euro over."

Schulden komen voor in alle geledingen van de maatschappij. Daar weet Kols alles van. Hij is zelf nog niet helemaal schuldenvrij als gevolg van een crimineel bestaan vol verslavingen en 4,5 jaar detentie. Een leven dat inmiddels achter hem ligt. De nazaat van een Molukse ex-KNIL-officier is 18 jaar als hij portier wordt bij een bardancing in Den Bosch. Daar houdt hij zich niet alleen bezig met het deurbeleid, maar ook met drugshandel. ,,Eerst wiet", blikt Kols terug. ,,Maar al snel volgden de cocaïne, xtc en heroïne."

Pistool

Quote

Ik dealde en gebruikte zelf

Wilfred Kols

Rond zijn twintigste raakt Kols zelf verslaafd aan de coke: ,,Ik dealde, maar gebruikte ook. Spoot de coke zo mijn aderen in, op de Chinese manier. Om mijn verslaving te kunnen betalen, pleegde ik overvallen, woninginbraken en autodiefstallen. Ook incasseerde ik geld voor allerlei onderwereldorganisaties in het zuiden van het land. Dan deed ik vaak incasso's bij andere cocaïnegebruikers: pistool op het hoofd en een paar flinke klappen, dan kwamen ze wel over de brug."

Zo meedogenloos als toen, zo zacht is Kols nu als incasseerder. In zijn donkerste periode laat de ex-crimineel een kind van een wanbetaler meekijken naar een schermutseling, waarbij hij een pistool op het hoofd van zijn vader zet. Vandaag de dag krijgen de kinderen die de breedgeschouderde veertiger in huis aantreft een boks en gaat hij met vriendelijke, doch zakelijke toon de dialoog aan met hun ouders: 'Vanwaar die schulden? Zoeken jullie hulp? Wij kunnen helpen.'

,,Vergis je niet'', zegt Kols met bezorgde toon. ,,Die schuldproblematiek van hun ouders doet wat met kinderen. Zij groeien op in armoede, in een huishouden vol stress, terwijl dat vaak met kleine aanpassingen te vermijden is."

Dat lijkt ook te gelden voor een gezin uit Ridderkerk, dat nog een rekening van 239 euro moet voldoen aan dierenverzekeraar Petplan. In een rommelige woonkamer klinkt de soundtrack van Frozen, afgebeeld op een enorme flatscreen. Talloze Disney-verhalen passeren de revue, terwijl de kinderen op school zitten. ,,Waarom staat die tv eigenlijk aan?'', vraagt Kols op een gegeven moment aan de vrouw des huizes, die hem met enige aarzeling heeft binnengelaten. ,,Onze hond kijkt tv'', antwoordt ze bloedserieus. ,,Als-ie niet aanstaat, wordt Simba onrustig."

Tegen beter weten in tracht Kols bij de vrouw door te dringen. Dat het misschien wel een paar tientjes per maand scheelt als de tv niet dag-en-nacht aan staat. Daar lijkt ze niet van onder de indruk. Bovendien heeft ze grotere zorgen. ,,Ik ben hartpatiënt", zegt ze, terwijl ze haar zoveelste sigaret uitdrukt in de overvolle asbak. ,,Het is erfelijk, mijn moeder had ook aderverkalking. Heb al twee infarcten gehad in een paar jaar tijd. Werken gaat daardoor niet. Mijn man werkt wel. Hij is onlangs zijn eigen transportbedrijf begonnen. Daar kunnen we echter nauwelijks van rondkomen, zeker na aftrek van alle onkosten, belastingen, noem maar op."

Kosten zijn er inderdaad in overvloed. In totaal wachten 21 schuldeisers gezamenlijk op een bedrag van tussen de 25.000 en 30.000 euro, schat de vrouw in. Schuldeisers variëren van studiefinanciering tot zorgverzekeraar en van energieleverancier tot de Wehkamp, waar een krediet loopt. Het ziet er niet naar uit dat de financiële huishouding snel verbetert, beseft Kols. ,,Neem je onze hulp aan?", vraagt hij op een manier waartegen je geen nee kunt zeggen. Dat wil mevrouw wel doen, maar vol goede moed is ze niet. ,,Dat wordt dan de zoveelste poging."

Ongenoegen

Quote

Die dame moet vermoedelijk nog hard vallen voordat ze tot het besef komt dat haar leven echt anders moet

Wilfred Kols

Nadat er met Petplan een betalingsregeling is afgesproken, belt Kols een collega op kantoor bij Faircasso om wederom een afspraak te maken met Schuldhulpmaatje. Eenmaal in de auto, op weg naar het laatste debiteurenbezoek van de dag in Rotterdam-Zuid, uit hij zijn ongenoegen: ,,Deze mensen kunnen hun eigen verzekeringen nog niet eens betalen, laat staan de verzekering voor de hond. Die moeder uit Zwijndrecht begrijpt tenminste dat ze geholpen moet worden. De dame van net moet vermoedelijk nog hard vallen voordat ze tot het besef komt dat haar leven echt anders moet." Even is het stil, dan zegt hij hoopvol: ,,Weet je, als ik mijn leven kan omgooien, kan zij het ook."

Wat heet. Na een gewelddadig leven vol overvallen, diefstal, heling, inbraken en oplichting, is Kols inmiddels voorganger in de Victory Outreach kerk. Tijdens zijn gevangenisstraf van 4,5 jaar put hij kracht uit de biografie van Nicky Cruz Ik zal nooit meer huilen, het verhaal van een bendeleider uit New-York die zich bekeert tot het christendom en evangelist wordt. Geïnspireerd door dat levensverhaal, loopt er eind 2006 een compleet ander mens uit de gevangenis. Een gelovig man, die zich na een hersteltraject ontpopt tot de liefdevolle persoon die hij nu is: pastoor en evangelist, sociaal incasseerder, echtgenoot en vader van twee kinderen. Bijna schuldenvrij bovendien.

Dat geldt niet voor een gezin dat woont in een portiekwoning aan de Oranjeboomstraat. De vrouw des huizes schrikt zich een hoedje als Kols aanbelt en haar via de intercom attendeert op een betalingsachterstand bij haar energieleverancier. ,,Dat kan niet", zegt ze, eenmaal aan de voordeur gekomen. ,,Onze rekeningen worden betaald door onze bewindvoerder."

Volledig scherm
© Jan de Groen

Bekomen van de schrik nodigt ze op een gegeven moment Kols toch uit om binnen te komen. Op tafel ligt weliswaar een flinke stapel ongeopende rekeningen, maar die worden nog opgehaald door de financieel gezaghebber - een bekende van de familie. ,,Wij krijgen elke maand een vast bedrag om van te leven", zegt ze. ,,De schulden, nog 40.000 euro, worden nu netjes afbetaald."

In de ene hoek van de woonkamer speelt een meisje van 7 jaar zoet met haar pasgeboren broertje. In de andere hoek staat een kappersstoel met allerlei professionele accessoires, waaronder een droogkap. ,,Alleen voor eigen gebruik hoor", benadrukt de moeder van drie kinderen, terwijl Kols telefonisch contact opneemt met de bewindvoerder van het gezin. Als die belooft dat hij de rekeningen snel betaalt, is Kols overtuigd en neemt hij afscheid van de vrouw. Haar dochtertje krijgt een boks.