Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Kampioensselfie op het Hofplein. © anp

Gelukkig hebben we de foto's nog

FeyenoordDe schaal is binnen, het leven gaat verder. De grote vreugde over de landstitel van Feyenoord luwt langzaam weer. Is het mogelijk het voetbalgeluk nog even vast te houden? Nee, zegt de geluksprofessor. Maar foto's brengen wel de sfeer terug.

Volledig scherm
Op straat herinnert alleen de Feyenoordtram nog aan het grote feest van zondag en maandag. © AD

Op de deur van de Feyenoord Fan­shop op Rotterdam Centraal hangt een handgeschreven briefje. 'Wegens omstandigheden zijn wij vandaag pas om 11.00 uur open', is er met hanenpoten op gepend. De medewerkers van de winkel vol rood-witte clubparafernalia hebben de afgelopen weken topuren gedraaid en zijn door de baas getrakteerd op een personeelsfeest. Ook mochten ze de ochtend erna wat later beginnen.

Voor de dichte deur verzamelt zich een uitdijende groep wachtenden. Bij een stel met twee rolkoffers is het geduld op. Vrouwlief tikt dwingend met haar ringen tegen de ruit. Of de deur niet wat eerder open kan, gebaart ze. Er moet immers een vliegtuig naar Griekenland worden gehaald, maar ze vertrekken niet naar Schiphol voor er twee kampioensshirts in de bagage zitten. ,,Daar gaan we heel vaak mee op de foto'', voorspelt haar man met een grijns. Ze willen het kampioensgevoel graag nog even vasthouden.

Nog maar enkele dagen geleden wemelde het in Rotterdam van de supporters met rood-witte shirtjes. Overal in de stad kwam je ze tegen. Zoals op het Zuidplein, waar groepen jongeren uren na de huldiging nog door het overdekte winkelcentrum liepen, met hun laatste restje stem de naam van hun club scanderend. Zelfs de winkeliers die de rondhangende scholieren doorgaans liever kwijt zijn dan rijk sloegen het tafereel met een glimlach gade.

Quote

Trambestuurders maken bijna ruzie over wie er in de kampioenstram mag rijden

RET-baas Pedro Peters

Inmiddels zijn de meeste vlaggen opgerold, liggen de shirtjes met de geur van verschraald bier in de wasmand, hangen de sjaaltjes aan de kapstok, zijn de straten schoongeveegd en is de Hofpleinfontein ontdaan van alle ranzige feestdrek. Rotterdam is weer overgegaan tot de orde van de dag. Op straat herinnert alleen de Feyenoordtram nog aan het grote feest van zondag en maandag.

Selfie
De tram met de beeltenissen van enkele Feyenoordspelers werkt volgens RET-directeur Pedro Peters als een magneet. ,,Trambestuurders maken bijna ruzie over wie erin mag rijden'', zegt hij. Ook is er een app waarop te zien is waar het voertuig, dat op zijn ronde altijd langs de Kuip en over de Erasmusbrug rijdt, zich precies bevindt. ,,Supporters staan klaar op de perrons om een selfie met de tram te kunnen maken.''

Het is een leuk na-ijleffect, maar de grote euforie van zondag is toch langzaam weer verdwenen. Giovanni van Bronckhorst kreeg woensdag in Museum Rotterdam weliswaar zijn eigen standbeeld, tegelijkertijd maakte publiekslieveling Dirk Kuijt bekend dat hij stopt als voetballer. En welke spelers gaan er nog meer vertrekken? Zo'n landstitel is immers ook een springplank naar andere clubs. Veel ogen zijn dan ook alweer gericht op het komend seizoen.

Volledig scherm
'Geluksprofessor' Ruut Veenhoven: ,,Als een heel stadion juicht, stijg je even boven het dagelijkse uit.'' © Archieffoto

Sleur
Ruut Veenhoven, 'geluksprofessor' aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, vindt het niet meer dan logisch. ,,Op het moment dat de schaal wordt binnengehaald, gaan mensen uit hun dak. Maar het effect is snel weg'', zegt hij. Publieke gebeurtenissen zoals het kampioenschap van Feyenoord hebben weliswaar effect op de stemming van de dag, maar nauwelijks op de algemene levensvoldoening. ,,Rotterdammers hadden zondag een leukere dag dan ze normaal gesproken beleven, maar gelukkiger zullen ze er niet van worden.'' Kortom, voetbalgeluk is vluchtig.

De bijzonder hoogleraar bekeek de wedstrijd tussen Feyenoord en Heracles op televisie en zag met stijgende verbazing hoe de voetbalkoorts in Rotterdam tot grote hoogten opliep. ,,Het Legioen leek wel een vreemde stam die een regendans doet.'' Hij zegt het met een lach, maar voelde niet de behoefte er tussen te gaan staan. ,,Wel om als socioloog mijn opschrijfboekje erbij te pakken.''

Volledig scherm
© anp

Veenhoven ziet in zijn algemeenheid een structurele behoefte aan euforische momenten. En voetbalwedstrijden zijn daar heel geschikt voor. ,,Het is een volkssport die veel mensen beoefenen. En een mooie sport om naar te kijken, er gebeurt altijd wel wat op het veld.'' De feeststemming rond voetbal omschrijft de hoogleraar als een collectief ritueel, net zoals Sinterklaas, Bevrijdingsdag, carnaval of de kermis dat zijn. ,,Door samen iets te vieren, wordt een gevoel versterkt. Zit je op de tribune en juicht het hele stadion uitzinnig, dan stijg je voor even boven het dagelijkse uit.'' Het doorbreekt de sleur. Hoe meer van dat soort momenten, des te leuker het leven.

Stadsgevoel
Maar vlak ook de aard van de Maasstad niet uit, zegt stadshistoricus Paul van de Laar. Rotterdam is een havenstad van harde werkers, een gemeente waar ondanks de groeiende stroom nieuwsgierige toeristen het tweedestadssyndroom de bewoners nog altijd in de genen zit. In zo'n stad wordt het behalen van de landstitel nou eenmaal een stuk uitbundiger gevierd dan elders. ,,Niet voor niets is You'll never walk alone hier zo populair. Het is het volkslied van solidariteit, het lied dat de havenwerkers die op de kade liepen op weg naar hun werk samen zongen.''

Volledig scherm
Feyenoord verbroedert, stelt stadshistoricus Paul van de Laar. © Sanne Donders

Feyenoord verbindt, verbroedert en overstijgt klassenverschillen, stelt Van de Laar met een kampioenssjaal om de nek. De populaire voetbalclub van Zuid ademt het gevoel van de stad. Het is ook de reden dat Van de Laar, naast historicus ook directeur van Museum Rotterdam, uiteindelijk voetballiefhebber werd. ,,Ik had weinig met de sport, tot ik hier kwam wonen. Ik was meteen verkocht. Op de tribunes en het veld van de Kuip speelt afkomst geen enkele rol. Ik vind het een voorbeeld voor de samenleving.''

Door al dit soort factoren is de gezamenlijke euforie zo groot. ,,Maar ook het mooie weer speelde een rol. Die zon erbij maakte het feest helemaal af, het had niet beter gekund.'' Maar, waarschuwt Van de Laar, het kan ook zo weer omslaan. ,,Want ook dat hoort bij een havenstad en haar statistieken. Komt er geen boot, dan is er geen werk. Dat slaat over op de bevolking en op het voetbal. Al ben ik er nog niet helemaal uit hoe dat nou precies komt. Ik ben bezig om dat uit te zoeken door ook te kijken naar vergelijkbare havensteden als Liverpool, Marseille en Napels.''

Boek

Hoe de gelukkige supporter verder moet na het kampioenschap? ,,Gewoon blijven doorleven'', zegt schrijver en trouw supporter Paul Meerman. ,,En ons boek lezen, haha.'' Samen met zijn Kuipmaatje Giel van der Hoeven schrijft Meerman sinds de start van het seizoen aan Glory Days in de Kuip. Het boek over hun beleving als Feyenoord-supporter is doorspekt met humor en kritiek, maar komt altijd uit hun rood-witte hart. ,,Wij vinden dat je best mag zeggen waar het op staat. Dat standbeeld voor Giovanni bijvoorbeeld, vind ik erg vroeg. Net zoals zijn contract in januari te vroeg werd verlengd. Uiteindelijk is het goed uitgepakt, maar waarom het seizoen niet even afwachten?''

Volledig scherm
© anp

In het boek komen alle ups en downs uit het seizoen aan bod, maar het mooiste van op de tribune zitten bij Feyenoord is toch het saamhorigheidsgevoel. ,,Eigenlijk zijn het allemaal wildvreemden en toch ga je er amicaal mee om'', zegt Van der Hoeven. ,,De mensen die voor en achter me zitten ken ik niet bij naam, maar we hebben ze allemaal bijnamen gegeven. Je trekt met ze op als vrienden. Want met een rood-wit hart word je geboren, dat maakt ons allemaal een.''

De leukste periode van het seizoen waren voor Meerman de laatste paar weken voor de eindstreep. ,,Dat zijn de dagen dat supporters van verschillende clubs elkaar op het werk nog leuk kunnen dollen. Is de schaal eenmaal binnen, dan is het feest, maar een dag later is het ook wel weer voorbij.'' De zomer doorkomen zonder voetbal vindt de auteur geen enkel probleem. ,,Laten we wel wezen, voetbal is toch vooral de belangrijkste bijzaak van het leven. En ik heb genoeg andere hobby's.''
Kippenvel

Met lezen als liefhebberij komt hij de komende zomer zeker aan zijn trekken. Glory Days in de Kuip is niet de enige publicatie die op de markt komt, er verschijnen tal van kampioensboeken om op schoot nog even mee te mijmeren. En gelukkig hebben we de foto's nog. En de filmpjes. Zo had regisseur Hans Groenendijk van Groener Gras Producties het geluk dat hij bij de huldiging met zijn cameraploeg op de Coolsingel vooraan mocht staan. ,,Een heel vervelende klus'', zegt hij met een lach. ,,Het was een geweldige plek om te staan. De reacties van het publiek waren zo mooi. Ik kreeg daar kippenvel van, ook al maak je niet alles helemaal mee. Echt supportersschap voel je niet als je aan het werk bent. Dat komt pas als je de beelden terugkijkt.''

Volledig scherm
© Sanne Donders

Inmiddels wordt zijn filmische Ode aan geduld, die hij draaide voor Gers! Magazine, volop bekeken en gedeeld op internet. ,,Je ziet aan alle reacties die eronder staan dat mensen er door zo'n video echt van nagenieten'', zegt Groenendijk. Hij weet nog hoe hij zelf als kind altijd de jaaroverzichten van het voetbalseizoen verslond. ,,Ik heb die videobanden echt grijs gedraaid. Als kind kon ik dingen eindeloos terugkijken. De seizoens-dvd die nu ongetwijfeld gaat uitkomen, zal ook weer stevig over de toonbank gaan.''

De Rotterdammer kan het zich ook wel voorstellen. Er waren mannen die voor een draaiende camera zeiden dat ze het kampioenschap van Feyenoord een mooiere dag vonden dan de geboorte van hun kind. Groenendijk vindt dat wat ver gaan. ,,Maar ik zie het echt wel als een belangrijke gebeurtenis in mijn leven. Met een huwelijksaanzoek en een kind op komst liep ik al met een roze bril, maar de schaal van Feyenoord voeg ik graag aan dat rijtje van geluk toe.''

Quote

Een uurtje surfen op YouTube kan heel louterend werken

Hans Groenendijk

Of hij niet bang is dat het blije gevoel snel gaat slijten? Dat zal best, zegt hij. ,,Maar voorlopig zit ik nog volop in mijn blijheid. Ik werk met een paar jongens die diehard Feyenoordsupporter zijn en die komen ook nog steeds elke dag met een smile binnen lopen.''

En anders kijkt hij toch gewoon weer de foto's en filmpjes terug? ,,Een uurtje surfen op YouTube kan heel louterend werken.'' Geluksprofessor Ruut Veenhoven kan dat alleen maar beamen. ,,Het is net als met de vakantie. Als je weer thuis bent, is het gevoel weg, maar de foto's terugkijken brengt je wel weer even in de goede sfeer.''