Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Esther Groenewegen.
Volledig scherm
Esther Groenewegen. © Sanne Donders

Houden van een kind dat niet van jou kan houden

HechtingsproblemenDertien jaar oud was dochter Yasmine, toen Esther Groenewegen (47) voor het eerst haar hand mocht vastpakken. Tot die dag trok het meisje haar arm terug zodra mama haar aanraakte, alsof zij onder stroom stond. Ze moest niks van haar moeder hebben. De Rotterdamse wil het taboe rondom hechtingsproblematiek doorbreken.

Yasmine.
Volledig scherm
Yasmine. © Privéfoto

Tegen wildvreemden was Yasmine poeslief. In ze wegkruipen, complimentjes geven. 'Wat een héérlijk kind', kirden de mensen dan. En Groenewegen maar glimlachen, terwijl ze vanbinnen verschrompelde. Uit jaloezie, want bij háár was dit frêle popje met reebruine kijkers nooit aanhankelijk. En uit ergernis; waarom deed haar 'snertkind' zo?

Pas op de basisschool ontdekte deze moeder de oorzaak: hechtingsproblematiek. Dat klinkt ten onrechte vaag of zweverig, vindt Groenewegen. Ze wil de diagnose net zo bekend maken als adhd en autisme, en daarom doet ze mee aan het televisieprogramma Het Mooiste Meisje van de Klas. In de aflevering is maandag te zien hoe een verlegen meisje opgroeide tot succesvol model en nu een moeder met een missie is.

Groenewegen is geboren in Hensbroek, maar verhuist naar Alkmaar als ze op haar 17e uit huis wordt gezet. Uitbundige jaren volgen, als model en vriendinnetje van de bekende DJ Dimitri. Als ze wordt verkracht door één van zijn beste maten en bij geen van haar vrienden steun vindt, vertrekt ze naar New York. Daar gaat de Hollandse schone op de kiek voor onder meer MTV, Elle en L'oréal, tot ze er 9 jaar later klaar mee is. In Nederland verliest ze vervolgens haar hart aan een Indiase man. Ze trouwen en krijgen al snel een dochter, Yasmine. Maar de geliefde blijkt verslaafd aan drank en drugs en agressief.

Quote

Yasmine is in stress geboren en daardoor beschadigd geraakt

Esther Groenewegen

Gevlucht
,,De bedreigingen vlogen ons om de oren en uiteindelijk ben ik met mijn baby naar mijn vader gevlucht. Daar hoopte ik aan een nieuw, rustig hoofdstuk te beginnen maar ik merkte al snel dat mijn dochter anders was", vertelt Groenewegen. ,,Ik mocht haar niet aanraken, ze kroop nooit tegen mij aan. 'Het komt wel goed', zeiden mensen om mij heen. Gewoon 'een onrustige baby' en daarna 'een lastige peuter'. Maar ik voelde dat er meer was."

Wist ze toen maar wat ze nu weet: ,,De eerste drie jaar moeten veilig en vertrouwd zijn voor een kind. Als dat ontbreekt en je brein is er gevoelig voor, leert het zich niet veilig hechten. Yasmine is in stress geboren en daardoor beschadigd geraakt."

Na twee jaar ontmoet Groenewegen haar huidige partner, zo stabiel als maar kan. Ze krijgen samen een zoon en vormen op het oog een perfect gezin. ,,Maar een leuke verpakking zegt niks over de inhoud. Mijn dochter heeft mijn man de eerste 10 jaar lang compleet genegeerd. Ze keek hem niet aan, sprak niet met hem en probeerde hem alleen maar fysiek pijn te doen. En als ik even naar het toilet was, prikte ze haar broertje met een pen in zijn oog."

Als Yasmine naar school gaat, vallen de problemen pas echt op voor de buitenwereld. ,,Werden er uitnodigingen voor verjaardagsfeestjes uitgedeeld, dan rende Yasmine ook naar die kring en stond ze opgewonden te wachten op een kaartje. Dat kreeg ze nooit. Op zulke momenten wilde ik niks liever dan mijn dochter wegmoffelen en zelf verdwijnen."

Quote

Ik huil om al die keren dat ik haar veel te streng heb aan gepakt

Esther Groenewegen

Wanhopig
Groenewegen zoekt wanhopig naar hulp, maar niks werkt. Na lang aandringen mag haar dochter in dagbehandeling en later vindt de onvermoeibare moeder een ander soort therapie. Differentiatie- en de Fasetherapie heet de methode, twee jaar lang en drie keer per dag, maar daarvoor moet ze wel haar carrière stopzetten. ,,Dat was verschrikkelijk moeilijk; alles opgeven voor een kind dat jouw liefde niet kan ontvangen."

Maar héél langzaam gaat het een beetje beter. ,,We namen een konijntje en mochten het dier aaien terwijl het op haar schoot zat. Dat was al heel wat, want tot die tijd hadden we geen huisdier, uit angst dat Yasmine het iets zou aandoen."

Als Groenewegen daarna op een middag aan de eettafel zit, haar arm verschuift en daardoor met haar elleboog de arm van Yasmine aanraakt, gebeurt er niks. Voor het eerst laat het meisje dit contact toe. ,,Ik kon wel gillen van geluk, maar dat deed ik niet. Ik wilde haar niet afschrikken."

Gaandeweg leert de moeder haar dochter en diens diagnose beter kennen. ,,Ik huil om al die keren dat ik haar veel te streng heb aan gepakt omdat ik dacht dat ze stout was. Ik weet nu wat ze nodig heeft om niet in de overlevingsstand te schieten. Ik weet dat ze soms opereert als de 17-jarige die ze is, maar dat ze soms ook denkt als een 6-jarige."

Vriendinnen
Dat de rest van de wereld haar meisje nog niet altijd begrijpt, doet pijn. ,,Geen enkel kind wordt 's morgens wakker met het voornemen de dag te verpesten. Mijn kind wil óók geaccepteerd worden. Als de woonkamer vol zit met vriendjes van mijn zoon, verlang ik naar meisjesfietsen in de voortuin. Het hoeven er geen tien te zijn, met twee vriendinnen voor Yasmine zou ik al blij zijn."

Nadat haar dochter voor de zoveelste keer van school wisselde, stelde Groenewegen een informatiedocument op voor de nieuwe juf. Dit bleek ook nuttig voor anderen en inmiddels is haar e-book Monster in de Klas ruim 3.500 keer gedownload. Het stimuleerde haar om álle informatie over hechtingsproblematiek te verzamelen. 

Ze vliegt de hele wereld rond om te praten met bekende trauma-experts en geeft lezingen over dit onderwerp. Op haar besloten Facebookpagina 'Als hechten niet vanzelf gaat' zoeken bijna 500 vaders, moeders en hulpverleners steun bij elkaar. ,,Er zijn veel meer ouders die denken dat alleen hún zoon of dochter niet van hen houdt, ze denken dat zij de enige zijn die hun kind een snertkind vinden. Zó pijnlijk."

Nog steeds krijgen veel gezinnen niet de juiste hulp, merkt zij. ,,Kinderen met hechtingsproblematiek worden gezien als irritant, maar hun brein is verkeerd geprogrammeerd. Helaas is veel therapie in Nederland enkel gericht op gedrag in plaats van het brein."

Of Yasmine ooit nog volledig kan genezen, is onzeker. ,,Hoe vroeger je erbij bent, hoe meer kans er is dat een getraumatiseerd brein nog goed kan gaan werken. Bij Yasmine zijn we er laat achter gekomen, maar ik wil er niet aan denken wat dit betekent. Ik ben vooral trots op dit lieve meisje, dat zichzelf vaak in de problemen brengt en pijn doet, en ondanks dat alles zó sterk is. Ik hou van haar."

Exclusief

Het beste van het AD