Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Oud-deelgemeentebestuurder Patrick Meijer (rechts) maakt een dolletje met bewoners in winkelcentrum LageLand. © Sanne Donders

Ouderen hunkeren naar vroeger

VerkiezingenRotterdam telt af naar de landelijke verkiezingen van 15 maart. Op bezoek in gidswijk Het Lage Land.

Quote

Door de Rotterdamwet komen hier in Oost steeds meer mensen uit de lagere sociale klasse

Lars Sørensen (Leefbaar)
Volledig scherm
© Illustratie Sybren Terpstra

Zijn specialiteitenslagerij aan het Samuel Esmeijerplein is een begrip. In Rotterdam en ver daarbuiten. Wie dat niet gelooft, hoeft slechts naar binnen te kijken. Ook op deze grauwe donderdag verdringen de klanten zich voor de rijk gevulde vleesvitrines in de 'lekker-etenwinkel', die sinds 1983 gevestigd is in winkelcentrum LageLand.

Patron-meesterslager Rien Bezoo­ijen kent Het Lage Land (10.569 inwoners van wie tweederde van autochtone afkomst) dan ook als zijn broekzak. Gevraagd naar de politieke stemming in dit deel van Prins Alex­ander hoeft hij niet lang na te denken. ,,Deze wijk telt relatief veel ouderen. Die neigen steeds vaker naar de PVV. Niet zozeer omdat ze bang zijn voor buitenlanders, maar vooral omdat ze heimwee hebben naar de stabiliteit van vroeger.''

Die stabiliteit droeg tot vijftien jaar geleden de naam PvdA, zoals vrijwel overal in Rotterdam. Dat weet ook Patrick Meijer, voormalig deelgemeentebestuurder in Prins Alexander namens de partij die in 2002 de ommekeer inluidde: Leefbaar Rotterdam. ,,Het zijn nu de blanke boze ouderen enerzijds en de trouwe ouderen anderzijds die hier electoraal het verschil maken.''

,,Het Lage Land is een succesvolle naoorlogse wijk'', meldt de gemeente Rotterdam op de eigen website. ,,Het is een gewild woongebied en de Lagelanders wonen er met plezier.'' Meijer relativeert die opgewekte boodschap. ,,De wijk is in transitie, de onvrede neemt toe. Langzaam maar zeker zie je ook de tv-schotels oprukken.''

Zijn partijgenoot en Leefbaar-raadslid Lars Sørensen, zelf woonachtig in de aanpalende wijk Oosterflank, zegt het nog stelliger: ,,Door de Rotterdamwet komen hier in Oost steeds meer mensen uit de lagere sociale klasse terecht, die op Zuid niet meer in aanmerking komen voor een woning. Dat leidt tot een zekere mate van vervreemding, en dat nemen de mensen mee het stemhokje in.''

Quote

Men is hier vooral met zichzelf bezig. Je kunt heerlijk anoniem leven

Patrick Meijer (Leefbaar)

De Kleine Prins
Bij de laatste landelijke verkiezingen (2012) kwam de PvdA in Rotterdam als winnaar uit de bus: bijna één op de drie stemmen ging naar de partij van lijsttrekker Diederik Samsom. Landelijk moest hij echter voorrang verlenen aan de VVD onder leiding van zittend premier Mark Rutte.
Rotterdam (174 nationaliteiten, 453.152 kiesgerechtigden, 363 stembureaus) is een zeer diverse stad, met grote onderlinge verschillen tussen buurten en wijken. De stembusuitslag in de Maasstad is dan ook zelden of nooit een afspiegeling van de landelijke eindscore. Het Lage Land, een naoorlogse wijk aan de westrand van Prins Alexander, is een uitzondering op die regel, achterhaalde bestuurskundige Joost Smits van de Stichting Politieke Academie op verzoek van deze krant. Het stemgedrag in de twee stembureaus in basisschool De Kleine Prins aan de Van Bassenstraat kwam op 12 september 2012 in grote lijnen overeen met de landelijke trend. Daarom bericht deze krant de komende weken geregeld vanuit Het Lage Land over de politieke wensen en bedenkingen.

Bouwtypologie
Ruim vier jaar geleden kwam de uitslag op een van de stembureaus in Het Lage Land grotendeels overeen met de landelijke uitslag bij de Tweede Kamerverkiezingen (zie inzet). Meijer, die jarenlang in de volkshuisvesting werkte, noemt dat 'deels toeval, deels het gevolg van de bouwtypologie'. 

,,Je hebt hier alles: hoog, laag, duur, groot, nieuw, klein, sociaal, noem maar op'', zegt hij met een weids armgebaar tijdens een wandeling door de wijk. Die verscheidenheid vertaalt zich in de bevolkingssamenstelling. ,,In tegenstelling tot Ommoord kun je hier bovendien wel wooncarrière maken. Dat is de kracht van deze wijk, ook al is de omloopsnelheid groot.''

Een gevolg daarvan is echter dat de gemeenschapszin te wensen overlaat, constateert Meijer. ,,Men is hier vooral met zichzelf bezig. Je kunt heerlijk anoniem leven. In die zin is Het Lage Land een slaapwijk, maar daar is helemaal niets mis mee.''

Een slaapwijk ook met relatief veel groen. Dat heeft niet alleen voor-, maar zeker ook nadelen, aldus Meijer. ,,Veel groen betekent zeker in de avonduren ook relatief veel donkere plekken, waardoor je het idee hebt dat er zomaar iemand uit de struiken tevoorschijn kan springen.''

Veiligheid is en blijft voor veel kiezers een belangrijk thema, blijkt uit vrijwel elk onderzoek. Het Lage Land scoort al jaren bovengemiddeld goed in de Rotterdamse veiligheidsindex. Maar veiligheid is 'een subjectieve beleving'. Meijer kan dat niet vaak genoeg herhalen. 

,,Het cijfer is weliswaar positief, maar de tendens is negatief. Dan heb ik het vooral over woninginbraken. Hier zit geld, hier wonen relatief veel ouderen en die zijn kwetsbaar. Maar je kunt hier veilig over straat.''
Toch voelen veel bewoners zich niet veilig, weet Meijer. ,,Vergeet niet dat mensen tegenwoordig vanuit alle hoeken en gaten het nieuws tot zich krijgen. Je hoort en je leest meer: 'vrouw verkracht in Keulen' komt hier dankzij internet ook meteen binnen.''

Ook het onderhoud van de openbare ruimte in Het Lage Land is voor verbetering vatbaar. Niet voor niets heeft Meijers partij Leefbaar 10 miljoen euro losgepeuterd voor een opknapbeurt van Oost. ,,Dat is nodig, ook al is het hier voor Rotterdamse begrippen goed. Maar mensen hebben geen boodschap aan het feit dat het in Spangen erger is. Die zien de achteruitgang en vertrekken naar Capelle als ze daartoe financieel in staat zijn.''

Over onderhoud gesproken: het wemelt van de hondenpoep in Het Lage Land. Meijer lacht besmuikt bij die constatering. ,,Veel groen betekent veel honden. Je kunt hier op je pantoffels de hond uitlaten.''