Exclusief

Het beste van het AD

In AD+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van het AD lezen? Neem dan een abonnement.

Volledig scherm
Stillevens in Hoekse bunkers die niets aan de verbeelding overlaten. © Jan de Groen

Stroom economische vluchtelingen zorgt voor irritatie in Hoek van Holland

Het nieuwe Calais is Hoek van Holland nooit geweest, maar de stroom migranten zorgt wel degelijk voor irritatie.

Quote

Wandelaars vinden zelfs ontlasting, dat is niet prettig: het bepaalt de sfeer in het dorp

Ineke Vos

Café Prins Hendrik staat in het centrum van de badplaats. Vlakbij het strand, in de buurt van de ferry. Voor de zomer waren de stamgasten het even helemaal zat. Al die migranten in hún kroeg, de hele dag gebruikmakend van het gratis wifinetwerk. ,,Ze zijn welkom, maar bestellen ondertussen één kopje koffie. En wij, wíj besteden nogal wat hoor.’’

Aan het woord een 72-jarige stamgast. Hij drinkt bier, zoals elke dag. Hij wil niet bij naam genoemd worden. Hoek van Holland blijft een dorp, zegt hij. Instemmend geknik van de barvrouw. Maandenlang had ze migranten over de vloer. De hele dag zaten ze gratis te surfen.

Tót haar baas de netwerknaam wijzigde. ,,In iets onherkenbaars. Iets met cijfers.’’ Sindsdien is het rustig in de zaak, waar nooit problemen waren, maar wel in de toiletten viezigheden als gebruikte scheermesjes werden aangetroffen. Daar waar de buitenlandse gasten zich ook wasten. ,,Ze roken niet zo fris. Het zag er niet uit.’’

Irritatiegrens

En dat is de strekking in Hoek van Holland, dat zo’n 10.000 inwoners telt: iedereen weet van de migranten af, niemand heeft ooit een akkefietje gehad, maar langzaamaan begint het te schuren. Of, zoals gebiedscommissielid Ineke Vos het verwoordt: ,,De irritatiegrens is bereikt.’’

De Hoekenezen balen van het afval dat de migranten achterlaten. Ze slapen namelijk, in afwachting van het juiste ‘inklimmoment’, in bosjes, bunkers en zelfs schuurtjes. Dat doen ze ver van de wandelpaden. De routes naar slaapplekken zijn soms afgeschermd met grote stokken en dikke takken. Verderop liggen kleren, etensresten en spullen als tandpasta.

Soms ruikt het op de plekken nog naar eten. Er ligt van alles: van plat getrapte Red Bull-blikjes tot luxe saladeverpakkingen.

De stillevens in sommige bunkers - Hoek van Holland kent veel betonnen schuilplaatsen uit oorlogstijden - laten weinig aan de verbeelding over. Een verstopte bunker in een van de Hoekse bossen bevat een ruimte waar zelfs een matras ligt en stoelen staan. Daaromheen de bekende spullen: Lidl-tassen, Spa-flessen en vuilniszakken.

Volledig scherm
Ineke Vos met op de achtergrond de ferry van Stena Line. © Jan de Groen

Gebiedscommissielid Vos hoort ‘gemopper’ om haar heen over het afval. ,,Wandelaars vinden zelfs ontlasting. Dat is niet prettig, het bepaalt de sfeer in het dorp.’’

Toezichthouder Willem van der Voort vult aan: ,,Die gasten doen niemand kwaad, maar het is vervelend als ze op een bankje liggen te slapen en jij daar als 70-jarige met je hondje langs moet wandelen.’’

Al zorgen de migranten er doorgaans voor dat ze op tijd hun slaapplek hebben verlaten. Winkeliers in de hoofdstraat van de badplaats zien hen regelmatig bij het krieken van de dag de bosjes verlaten.

Wildpoepen

Overdag lopen de migranten - over het algemeen jonge mannen - rond in het dorp: ze struinen over de dijk, winkelen bij Albert Heijn of drinken koffie bij een café. Dat mag in veel gevallen: Albaniërs kunnen drie maanden lang zonder visum in West-Europa verblijven. Werken mag niet. Hen op de vingers tikken kan enkel bij vergrijpen als wildslapen en -poepen.

Los van de sfeer doet hun aanwezigheid de badplaats ook fysiek veranderen. Zo verwijderde de gemeente bossages rondom het Stena Line-terrein omwille van de overzichtelijkheid. Een speurende helikopter is regelmatig duidelijk hoorbaar.

Bij onraad zijn vaak ‘die Albanezen’ direct de aangewezen schuldigen. Eerder dit jaar bijvoorbeeld, weet gebiedscommissielid Klaas de Koning nog. Toen de ‘Hoek’ een inbraakgolfje meemaakte. ,,Direct wees men naar Albanezen, terwijl de politie later gewoon kon bewijzen dat zij het absoluut niet waren.’’ De migrant heeft in een klein dorp als Hoek van Holland al snel de schijn tegen.

Maar vraag een Hoekenees of deze al eens een rondstruinende migrant heeft aangesproken en hij of zij zal steevast zeggen van niet. Al zitten de economische vluchtelingen daar ook niet op te wachten. Ze moeten immers onder de radar blijven, niet opvallen tot ze stiekem in een vrachtwagen de ferry kunnen bereiken. Ook in het Verenigd Koninkrijk is een werkvisum nodig, vandaar dat niemand een kaartje koopt.

Als toezichthouder Van der Voort een wildslaper aantreft, moet hij aanhoren hoe ‘mooi’ Hoek van Holland wel niet is. ,,Ze zeggen op visite te komen of toerist te zijn. Daar kun je heel weinig aan doen.’’

Paar tientjes

In de eerste helft van 2017 pakte de Marechaussee 580 inklimmers op. Het merendeel, 68 procent, is Albanees. In afwachting van het juiste ‘inklimmoment’ verschuilen ze zich enige tijd binnen de dorpsgrenzen van Hoek van Holland. 

Het betreft een afname van 8 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Migranten bereiken de badplaats, voor hen de laatste halte vóór het in hun ogen paradijselijke Verenigd Koninkrijk, via allerlei wegen. Sommigen ‘gewoon’ via het vliegtuig. Zo heeft Transavia sinds deze zomer een lijnvlucht tussen de Albanese hoofdstad Tirana en Amsterdam. Die vlucht, die drie keer per week plaatsvindt en voor een paar tientjes is te boeken, is zelfs zo populair dat de maatschappij de looptijd van de proef met een maand uitbreidt tot november. 

Transavia zegt ingespeeld te hebben op de grote vraag van toeristen en zakenlieden naar de verbinding. Feit is dat bij elke reis náár Tirana minimaal één teruggestuurde migrant zit. Transavia-personeel en de marechaussee controleren reizigers strenger, meldt een woordvoerder.

Volledig scherm
Bunkers dienen als ideale verblijfplaats. © Jan de Groen