Volledig scherm
© Archieffoto Frank de Roo

Woonreferendum Rotterdam voor dummies

Rotterdammers mogen vandaag hun mening geven over de Woonvisie. De Woonvisie? AD Rotterdams Dagblad zet alles nog eens op een rijtje. Oftewel: het Woonreferendum voor dummies.

Waar gaat het eigenlijk over?

Volledig scherm
Het Woonreferendum voor dummies. © AD

In het kort: gaan we goedkope woningen slopen of niet? En wat uitgebreider: het gaat over de Woonvisie 2030, een lijvig beleidsplan van wel 75 pagina's over de (gewenste) ontwikkeling van Rotterdam als woonstad. Een belangrijk document ook: het vormt de wettelijke basis voor bijvoorbeeld afspraken met woningcorporaties.

Het meest controversiële onderdeel gaat over de sloop van goedkope woningen. Of zoals de gemeente het zelf zegt: het 'onttrekken van de incourante woonvoorraad en het versterken van woonmilieus'. De stelling is dat er een 'overschot' is aan goedkope woningen (huur tot 629 euro per maand, koop tot een WOZ-waarde van 122.000); namelijk bijna 168.000 woningen, terwijl er 125.600 huishoudens zijn die er recht op hebben

Dat percentage (56 procent van de totale woningvoorraad) moet fors omlaag. Zo moeten er 20.000 goedkope woningen verdwijnen: door sloop (10.000, vooral op Zuid) of door de woningen te verbeteren en de huren te verhogen. In de plaats komen 36.000 woningen terug: in het middeldure en dure segment. Het liefst gezinswoningen.

De stad moet 'meer in balans komen', zegt wethouder Ronald Schneider (stedelijke ontwikkeling, Leefbaar Rotterdam) bij herhaling. Nog altijd trekken te veel mensen uit Rotterdam zodra ze een gezinnetje stichten en huisje willen kopen. Daarnaast, is de gedachte, trekt het overschot aan goedkope woningen armoede aan

Waarom een referendum?

Volledig scherm
In Hoogvliet zijn duizenden woningen gesloopt. © Archieffoto ANP

Vanaf de presentatie van de plannen, eind vorig jaar, is het verzet groot. De eerste protesten kwamen van de SP. Volgens de partij denkt de gemeente alleen nog aan hogeropgeleiden en de 'young potentials'. ,,Mensen met een smalle beurs worden de stad uitgejaagd!''

Ook tekende corporatie Havensteder in het begin protest aan. ,,Rotterdam kent eerder een tekort dan een overschot. En ik voorspel dat de vraag naar sociale huur alleen maar toeneemt. Ouderen blijven langer thuis wonen en we moeten woningen vinden voor asielzoekers'', stelde bestuurder Hedy van den Berk.

Verschillende huurdersverenigingen en de SP wisten in no time 10.000 handtekeningen te verzamelen en daarmee een referendum af te dwingen. In de hoop de sloopplannen te dwarsbomen.

Het vervangen van goedkope woningen door duurdere is overigens niet nieuw in Rotterdam. Het beleid bestaat al langer, denk bijvoorbeeld aan de grote sloop- en nieuwbouwcampagne in Hoogvliet uit de jaren negentig. En tien jaar geleden is begonnen met de vernieuwing van Nieuw-Crooswijk. Deze keer wil de gemente het 'kleinschaliger' aanpakken.

Toch is, volgens de tegenstanders, de grens nu bereikt. Opvallend is de rol van de PvdA. Als bestuurspartij hebben de sociaal-democraten dit beleid altijd gesteund en uitgevoerd. Nu, in de oppositie, roepen ze op om tegen te stemmen.

Kan de uitslag ongeldig worden verklaard?

Volledig scherm
Ook Rotterdam Centraal heeft volgende week een stembureau. © Archieffoto Jan de Groen

Jazeker, als de kiesdrempel niet wordt gehaald. En die staat op 30 procent van het aantal kiesgerechtigden. Komen minder kiezers opdagen, dan wordt de Woonvisie sowieso uitgevoerd. Het is een scenario waar wethouder Schneider serieus rekening mee houdt, liet hij vorige week weten. Deze opmerking leidde dan weer tot woedende reacties uit het tegenkamp, die hem 'de arrogantie van de macht' verweten.

Toch zal het moeilijk zijn om de kiesdrempel te halen. De opkomst in een grote stad als Rotterdam is traditioneel lager dan het landelijk gemiddelde. Bij het laatste referendum in april, over het associatieverdrag met Oekraïne, was de opkomst in Rotterdam bijna 25 procent. De uitslag was wel geldig, want landelijk kwam toen 32 procent opdagen.

Een recente peiling op ad.nl geeft dan weer een ander signaal. Een overgrote meerderheid gaf aan te stemmen voor het Woonreferendum: van de ruim 1.200 meldde 72 procent de stempas te gebruiken.

Toch een enorme klus, zo'n referendum?

Zeker, de gemeente schat de kosten op 1,6 miljoen euro. De logistieke operatie is te vergelijken met doorsnee verkiezingsdag. Rotterdam telt volgende week woensdag 276 stembureau's, die open zijn van 7.30 tot 21.00 uur. Iedere Rotterdammer moet binnen een straal van 500 meter zijn of haar stem kunnen uitbrengen. Ook komt er een mobiel stembureau op het Centraal Station.

Zo'n 2.000 stembureauleden worden opgetrommeld om de verkiezing te begeleiden. Hier van bestaat zo'n 20 procent uit ambtenaren.

De eerste uitslag wordt al verwacht om elf uur 's avonds, laat een woordvoerder van de gemeente weten. ,,Vanwege de vraagstelling gaat de telling een stuk sneller dan bij reguliere verkiezingen.'' Overigens is het deze keer ook mogelijk om blanco te stemmen, iets wat bij het Oekraïne-referendum geen optie was.

Hoe vlot het met de campagnes?

Volledig scherm
Het beeld van een verpauperde wijk volgens Leefbaar. © Illustratie Leefbaar Rotterdam

De campagne wordt vooral gevoerd door de tegenstanders. Stap één was het binnenhalen van het referendum, nu nog het binnenhalen van een geldig 'nee'.

Naast het gebruik van Twitter en Facebook, bedient het actiecomité zich van de beproefde technieken: het uitdelen van flyers en het ophangen van posters. Ook rijden er geluidswagens door de stad met de oproep om tegen de Woonvisie te stemmen, zegt campagneleider George Verhaegen trots. Wie een poster voor het raam hangt ('Stem tegen de Woonvisie!') maakt bovendien kans op een bedrag van 629 euro - het wettelijke maximum van de sociale huur.

,,De campagne gaat lekker'', zegt campagneleider George Verhaegen. ,,Maar de voorstanders zie ik nergens. Ik daag ze uit om ook de straat op te gaan. Het is belangrijk dat we die 30 procent halen.''

De voorstanders laten inderdaad minder van zich horen, al heeft Leefbaar Rotterdam geld gestoken in een filmpje op Facebook dat al 30.000 keer gekeken is. 'De ooit zo gezellige volkswijken veranderden in achterstandswijken', zo is te horen. Vervolgens verschijnt in het filmpje een enorme moskee.

Ook hier kwam kritiek op, maar volgens voorlichter Leon Stooker is dit 'het beeld dat mensen hebben van een achterstandswijk'. ,,Neem Feijenoord, een zeer eenzijdige wijk. We willen dat het meer gemengd wordt. Dat is goed voor de stad en goed voor de integratie. Daarom zijn wij voor.''

De partij laat weten nog wel degelijk de straat op te gaan: aanstaande zaterdag op de Binnenrotte en het Afrikaanderplein.

poll

Mag burgemeester Oskam in het voorhuis van de kinderboerderij gaan wonen?

Mag burgemeester Oskam in het voorhuis van de kinderboerderij gaan wonen?

  • Ja, want hij moet haast maken met het vinden van een woning (8%)
  • Nee, hij moet snel op zoek naar een andere optie (60%)
  • Het maakt mij niet uit waar hij woont (32%)
2857 stemmen