Volledig scherm
Heath Ledger (L) en Jale Gyllenhaal in Brokeback Mountain. © EPA

Homo's en lesbiennes in films zorgen vaak voor gedoe

Hollywood behandelt homo's en lesbiennes vaak hypocriet. Filmredacteur Ab Zagt vertelt over zijn eigen kijkervaringen.

Volledig scherm
Brideshead Revisted © ANP Kippa

De eerste keer dat ik in de bioscoop twee mannen samen in bed zag liggen, was in een korte film met Laurel en Hardy. Het tafereel oogde zo vanzelfsprekend en onschuldig dat ik geen enkele bijgedachte had. Het duo gedroeg zich bovendien als twee kibbelende kleuters, geenszins als potentiële minnaars.

Meer indruk maakte op mij de televisieserie Brideshead Revisited (1981) van schrijver Evelyn Waugh. De vriendschap tussen de aristocratische student Sebastian Flyte (de enigszins in vergetelheid geraakte Anthony Andrews) en zijn boezemvriend Charles Ryder (fabuleus vertolkt door Jeremy Irons) oogt in eerste instantie platonisch, maar dat Sebastian, die zeer gehecht was aan zijn teddybeer, homo was, zag een blinde.

Volgens een later verschenen biografie had Waugh tijdens zijn verblijf in Oxford verhoudingen met drie mannelijke medestudenten. Zijn meesterwerk uit 1945 zou daar deels op gebaseerd zijn.

Ophef

Volledig scherm
La vie d'Adèle

De eerste televisieserie bleef kuis. In 2008 werd een nieuwe bewerking van Brideshead gemaakt voor de bioscoop, waarin Sebastian Charles probeert te zoenen. Het blijft bij een poging, want Charles is niet van deze toenadering gediend. Toch veroorzaakte dit moment veel ophef bij de Britse kijkers.

Homo's en lesbiennes in films zorgen vaak voor gedoe. Paul Verhoeven kan erover meepraten. In zijn film Spetters (1980) zit een homoverkrachting. Verhoeven werd fel veroordeeld omdat hij het homogeweld zo expliciet in beeld bracht. Er werd zelfs een comité opgericht om de film te boycotten. Ook werd Verhoeven in het praatprogramma van Sonja Barend gekielhaald.

De geschiedenis herhaalde zich toen Verhoeven in Amerika met protestacties werd geconfronteerd omdat er in zijn thriller Basic Instinct (1991) een biseksuele moordenares voorkomt. Dat zorgde voor een negatief beeld van de homoseksuele medemens, volgens de actievoerders (die de film toen nog niet hadden gezien).

Expliciete homoseks zorgde voor ophef in Nederland toen de VPRO Taxi zum Klo (1981) uitzond. Daarin komt anale mannen-seks duidelijk in beeld. Er werd stevig geprotesteerd. Als ik mij goed herinner stelde de SGP zelfs Kamervragen.

Vrijscènes met alleen maar vrouwen leveren minder trammelant op. La Vie d'Adèle (2013) bevat een van de meest hitsige lesbische liefdesscènes aller tijden. Het was voor velen spraakmakend, maar werd niet als aanstootgevend ervaren. De film won onder meer de Gouden Palm van het Filmfestival van Cannes. Het was juryvoorzitter Steven Spielberg die naar verluidt ijverde voor het toekennen van de hoofdprijs. ,,Hij wilde de film zelfs aan zijn kinderen laten zien'', beweerde regisseur Abdellatif Kechiche nadien. Toch moet Spielberg zelf zijn eerste homofilm nog maken.

Verborgen

Volledig scherm
Charlton Heston in Ben-Hur. © MGM HANDOUT

Hollywood heeft altijd een hypocriete houding rond homoseksualiteit aangenomen. In de uitstekende documentaire The Celluloid Closet (1995) wordt dit haarfijn aangetoond. Zo moest acteur Rock Hudson zijn homoseksualiteit altijd verborgen houden omdat het nadelig zou zijn voor zijn carrière. Toen hij aids kreeg, werd zijn dubbelleven wel openbaar gemaakt. Hilarisch in The Celluloid Closet zijn de scènes waarin Hudson, vaak gecast als stoere bink, zijn mannelijke tegenspelers aankijkt. Die blikken kregen opeens een andere lading.

Frappant is ook de klassieker Ben-Hur (1959). Stephen Boyd (Massala) - de tegenspeler van Charlton Heston, die de titelrol vertolkte - kreeg van de regisseur de opdracht om net te doen alsof Massala verliefd was op Ben-Hur. Alleen mocht Heston dat niet weten.

Toen ik jaren later Heston op het filmfestival van Cannes met deze anekdote confronteerde, moest hij hard lachen. ,,Dat is een oude toneeltruc van regisseurs om acteurs verschillende instructies te geven. Zo bijzonder was dat dus niet.''

Tegenwoordig hoeven regisseurs gelukkig niet meer zo heimelijk homo's en lesbiennes voor te stellen in hun films. Een film als Brokeback Mountain (2005), over twee homoseksuele cowboys, heeft zeker baanbrekend werk verricht. Het is de best bekeken en bekroonde homofilm aller tijden.

poll

Wie is jouw favoriete RTL Late Night-presentator?

Wie is jouw favoriete RTL Late Night-presentator?

  • Beau van Erven Dorens (72%)
  • Humberto Tan (28%)
9918 stemmen