Netflix komt met anorexia-film: schrikbeeld of inspiratiebron voor jongeren?

Durfde Netflix dit voorjaar het thema zelfmoord aan te snijden in de serie 13 Reasons Why, morgen komt de zender met een speelfilm over anorexia To the bone. Is dat wel zo slim?

Quote

Het zorgt ervoor dat de directe omgeving er alerter op is. Dat geldt voor ouders, maar ook hulpverleners als jeugdartsen en huisartsen

Annemarie van Bellegem, kinderarts van het AMC

Jongeren die geen eetstoornis hebben, zullen To the bone zien als een schrikbeeld. Een 20-jarige vrouw, dwangmatig calorietellend, zichzelf uithongerend tot er niets meer over is dan een ruggengraat vol blauwe plekken van de talloze situps om zo dun mogelijk te blijven.

Maar wie al kampt met een eetstoornis kan de speelfilm op Netflix zien als een voorbeeld. Met hoofdpersoon Ellen – gespeeld door Lily Collins, de dochter van Phil Collins – als rolmodel. Kinderarts van het AMC in Amsterdam Annemarie van Bellegem heeft dat verheerlijkende effect gezien bij tientallen patiënten na de tv-documentaire
Emma wil levendie vorig jaar november door miljoenen mensen werd bekeken. ,,Meisjes idealiseren hoe slecht Emma eraan toe was: ze willen ook zó dun zijn en bewonderen zelfs dat Emma eraan overlijdt.”

Dat het kwetsbare meisjes een extra trigger geeft, wil niet zeggen dat er geen documentaires en films over anorexia gemaakt moeten worden, denkt Van Bellegem. ,,Emma wil leven heeft ook heel veel bijgedragen aan de erkenning van deze ziekte. Bovendien zorgt het dat de directe omgeving er alerter op is. Dat geldt voor ouders, maar ook hulpverleners als jeugdartsen en huisartsen.”

Herkenning

Quote

Via contacten in de Verenigde Staten die de filmmakers kennen heb ik begrepen dat het een integere productie is

Eric van Furth, voorzitter Nederlandse Academie voor Eetstoornissen

En vroege herkenning is essentieel, bevestigt Eric van Furth, hoogleraar in Leiden en voorzitter van de Nederlandse Academie voor Eetstoornissen. ,,Hoe eerder je erbij bent, hoe beter de stoornis valt te behandelen.” 

Van Furth ziet niet zoveel gevaar in de Netflix-film, die vele jongeren de komende tijd gaan zien. ,,Via contacten in de Verenigde Staten die de filmmakers kennen heb ik begrepen dat het een integere productie is. Natuurlijk speelt een film op de emotie en dat doet het uiterlijk van een anorexia-patiënt bij uitstek.” 
Dat is niet per se slecht, vindt hij. ,,Het ís ook een heel ernstige aandoening waaraan 10 procent overlijdt.” 

In Nederland zijn er 5.000 patiënten. Van Furth betreurt wel dat de film voorbij gaat aan andere – en veel meer voorkomende – eetstoornissen. Boulimia (het uitspugen van eten, 22.000 patiënten) en de eetbuistoornis (90.000 patiënten )zijn minstens zo ernstig, aldus de Leidse hoogleraar. Wat volgens hem ook niet helemaal deugt is dat actrice Collins is gevraagd om voor de rol af te vallen, terwijl ze zelf een ex-anorexia-patiënte is. ,,Dat is een riskante onderneming.”

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
Een fragment uit Netflix-docu To the Bone. © videostill To the Bone

'Goed voor kijkcijfers'

Quote

Sommigen zullen het aangrijpen als inspiratiebron, maar ik hoop vooral dat het de ziekte ook juist bespreekbaar maakt

Asli Hoek, medewerker van eetstoorniskliniek Human Concern

Bij eetstoorniskliniek Human Concern kwam To the bone de afgelopen dagen al meermaals ter sprake. Medewerker Asli Hoek (29), zelf ex-anorexiapatiënt: ,,Anorexia is heel goed voor de kijkcijfers, ook onder mensen die eraan lijden. Dat hebben we gezien bij Emma wil leven. Sommigen zullen het aangrijpen als inspiratiebron, maar ik hoop vooral dat het de ziekte ook juist bespreekbaar maakt.”

Daarom is het zo belangrijk dat iemand met anorexia de film niet alleen kijkt, zegt Hoek. Dat is ook het devies in het Leontienhuis, inloophuis voor mensen met een eetstoornis, vertelt ervaringsdeskundige Kim (28): ,,Als ik die film destijds had gezien had ik gedacht: ach bij mij is het niet zo erg, terwijl ik hartstikke mager was. Maar dat effect zou een documentaire, een boek of een website ook hebben gehad. Essentieel is dat ik die gedachten met iemand had gedeeld, zodat er hulp ingeschakeld kon worden.”

Voor meer informatie over eetstoornissen zie online hulpsite www.proud2bme.nl