Volledig scherm
© AD/Nico Heemel

Sjaak Bral ging voor show op in moordzaak Blonde Dolly

Het was niet zomaar een moord op een hoertje. De verwurging van Blonde Dolly in 1959 was wereldnieuws. De chique Haagse prostituee had immers een uitgebreide klantenkring van hooggeplaatste hoerenlopers. Sjaak Bral speelt een prachtige solovoorstelling over het onopgeloste mysterie.

Anderhalf jaar spitte Sjaak Bral de (politie)archieven door over de moord op Sebilla Niemans alias Blonde Dolly (1927-1959) - chique prostituee in het centrum van 's-Gravenhage en hét adres van menig Haagse en nationale notabel.

,,Maar,'' zegt hij met Haagse bondigheid, ,,ik zat daar voor Jan Lul. De waarheid zit niet in de 3 archiefdozen over deze zaak, die in 1977 is verjaard. Die ligt bij de mensen die willens en wetens het onderzoek om zeep brachten.''

'Cabadrama' noemt de cabaretier (52) zijn programma De moord op Blonde Dolly, dat zaterdag in Den Haag in première ging. ,,Het is een theaterthriller. Er valt te lachen om de Haagse penozetaal, maar tijdens de try-outs merkte ik dat de zaal wordt meegezogen in de spanning van het mysterie.''

De moord op de prostituee spreekt nog altijd tot de verbeelding. Thriller­auteur Tomas Ross schreef er een boek over en er werd een speelfilm over de affaire gemaakt. Misdaadverslaggever Peter R. de Vries dook 5 jaar geleden ook in de zaak. Tevergeefs. Bral: ,,Het is een moeras.''

Sebilla Niemans werd 2 november 1959 dood aangetroffen in haar huis aan de Nieuwe Haven in Den Haag. Ze was 3 dagen eerder gewurgd en lag er volgens het politierapport bij alsof ze sliep.

Quote

Uit aantekeningen van rechercheurs blijkt dat er steeds deuren dichtvielen als ze een spoor volgden

Sjaak Bral

Blikken doosje
Haar nachthemd was ongekreukt, een van haar vingers wees naar haar vagina. Er was geen geld gestolen. De dagopbrengst à 160 gulden stond nog in een blikken doosje op de schouw. 

Sjaak Bral: ,,Vervolgens is er van hogerhand alles aan gedaan om de moord toe te dekken. Uit aantekeningen van rechercheurs blijkt dat er steeds deuren dichtvielen als ze een spoor volgden. Politiemensen werden van de zaak gehaald. Of er verdwenen bewijsstukken.''

,,Een taxichauffeur die onder ede wilde verklaren welke politici hij regelmatig van Het Binnenhof naar Blonde Dolly reed, werd op gezag van hogerhand niet verhoord.'' 

,,Uiteindelijk wees het bewijs in de richting van Gerard V., de bodyguard van Dolly. De verdachte werd persoonlijk verhoord door de chef van de recherche. Een proces-verbaal werd niet opgemaakt. Gerard V. leeft nog. Hij is 88 en ik heb hem bezocht. Maar hij zwijgt.''

Van tenminste één politicus, zegt Bral, is bekend dat hij Blonde Dolly frequenteerde. ,,Professor Oud, oprichter van de VVD en voormalig burgemeester van Rotterdam, werd betrapt door een journalist.''

Mantelpakje
Blonde Dolly was buitengewoon populair tussen dames van lichte zeden die luisterden naar namen als Vette Marie en 't Zuigertje. ,,Dolly had klasse. Ze zat niet in bikini achter het raam, maar in een mantelpakje. Verscholen achter een gordijntje. Dat moet opwindend zijn geweest in een tijd dat de zedenpolitie nog boetes uitschreef als hoeren op hun raam tikten, knipoogden of een te bloot knietje toonden." 

,,De klanten van Dolly stonden niet zelden in een rij op de stoep op hun hun beurt te wachten. Of ze aantrekkelijk was? Haar ex-man zei eens: 'Ze was niet mooi, ook niet lelijk, maar had een vermoeide bekoorlijkheid'.''
Sjaak Bral gelooft de theorie van auteur Tomas Ross die stelt dat Blonde Dolly klanten uit gezaghebbende kringen moet hebben gechanteerd. Dat gaat terug tot de tijd dat zij tijdens de bezetting in een illegaal Amsterdams bordeel werkte, dat uitsluitend werd bezocht door de Wehrmacht en hoge NSB'ers. 

,,Meteen na de oorlog was Nederland een puinhoop. Er werden rekeningen vereffend, de chantage-industrie bloeide. Dolly trouwde in 1950 met een violist van het Haagse Residentie Orkest en bewoog zich plots in betere kringen. 

Bijvoorbeeld in het Kurhaus, waar het orkest speelde. Daar moet ze voormalige klanten hebben gezien. Mannen die de dans waren ontsprongen en nu hoge functies bekleedden. Die is ze gaan afpersen."

Quote

Toen het huis in 1977 werd gesloopt vonden werklui nog gouden munten

Sjaak Bral

Gouden munten
Dat het verscheiden van Blondy Dolly wereldnieuws was, kwam door de overeenkomst met de geruchtmakende moord op de Duitse prostituee Rosemarie Nitribitt in 1957. Ook zij had onder haar bezoekers politici en de zaak werd evenmin opgelost.

Na haar dood bleek dat Dolly schatrijk was. ,,Ze bezat het equivalent van 2 miljoen euro. Ze ontving 25 tot 30 klanten per dag, maar dat verklaart dat enorme bedrag niet. Ze had tientallen buisjes met gouden tientjes in huis. Toen het huis in 1977 werd gesloopt vonden werklui nog gouden munten.'' 

De apotheose in wat steeds meer tot een platte doofpotaffaire werd, was de brief die de hoofdcommissaris van politie, Jan Gualthérie van Weezel, in zijn kluis bewaarde en die na zijn dood vernietigd diende te worden.

Dat deed zijn zoon Hans, maar niet nadat hij een en ander had gelezen. De inhoud was klaarblijkelijk schokkend, want 'in het staatsbelang' heeft de CDA-politicus de inhoud nooit onthuld. 

Minnaar
In zijn solovoorstelling speelt Bral 5 rollen: de verdachte Gerard V., de vermaarde patholoog-anatoom Jan Zeldenrust, haar minnaar Cor de Bruin, de boekhouder en haar bouvier Nicky. ,,Die was immers thuis toen ze werd vermoord.'' 

Het programma wil ook een eerbetoon zijn aan de vrouw 'voor wie na de dood geen gerechtigheid bestond.' Bral: ,,Alle sporen zijn vernietigd. Alsof ze er nooit is geweest.

,,Mijn moeder zat, net als Dolly, in een weeshuis. Ze had, evenals als Dolly, een liefdeloze vader en een stiefmoeder met wie ze niet overweg kon. En ook haar jeugd werd door de oorlog verscheurd. Mijn moeder is fantastisch terecht gekomen - bij Dolly ging het de andere kant op.''