‘Dit bier slaat he-le-maal dood’

VIDEODrie juryleden zitten samen aan tafel bij de Bierverteller aan de Twijnstraat. Tien regionale biertjes staan in de keuken gereed, om blind getest te worden. Doel: hét Utrechtse zomerbiertje opsporen.

Volledig scherm
Van links naar rechts: Gert-Jan Jansen (49), Maaike Stoffelsma (29) en Chaim van der Maat (32). © Angeliek de Jonge

Nee, bij een biertest gaat het niet zoals bij wijn. Daar neemt de jury een slok, laat het vocht van de gefermenteerde druiven door de mond gaan, waarna flotsj, het wordt uitgespuugd.

Dat doen bierproevers niet, zegt bierverteller Chaim van der Maat. Bier moet je doorslikken. Voor het mondgevoel. Om de zware motorolie te kunnen proeven of de bittere nasmaak. Dat komt pas tot je, als je inneemt. ,,Daarom is een biertest ook veel gezelliger dan een wijnproeverij, haha.’’

De voorwaarden om onze test mee te mogen doen, zijn overzichtelijk. De brouwerij moet in het verspreidingsgebied van het UN staan en de brouwsels mogen de 5.0 procent alcohol niet overstijgen. We zijn namelijk op zoek naar het lekkerste biertje voor een warme zomerdag. Waar je dus ook veel van kunt drinken, zónder in een coma te geraken.

Tenslotte moet het ook mogelijk zijn om ergens een flesje van die toverdrank aan te schaffen. Het lekkerste biertje dat nergens te krijgen is, daar heeft niemand wat aan.

Bier testen, dat is kijken, ruiken, proeven, slikken. Beginsmaak, midden, nasmaak. ,,Wijn wals je in het glas,’’ zegt beer geek Maaike Stoffelsma, ,,dat is bij bier niet nodig.’’ Vooruit, een beetje, vult Van der Maat aan. ,,Dan komen de aroma’s los en gaat niet alle koolzuur eruit.’’

Omringd door tientallen speciale brouwsels op fles en fust in de Bierverteller, drinken onze drie juryleden van elk van de tien bieren zo’n 10 cl, terwijl ze dus niet zien welke brouwer achter het schuim schuil gaat. Ze kijken, schudden, steken de neus erin en drinken. Gert-Jan Jansen van buurtbier.nl slist en slurpt luidruchtig het bier tussen zijn tanden door. Dat proeft beter, verklaart hij. En terwijl dit alles gebeurt, wordt er driftig geschreven op een scoreformulier. Waarna het gesprek over de bevindingen losbarst.

1. Maximus – Saison

Wallonisch blondbier van hoge gisting, in de zomer gedronken door de landarbeiders. Echte dorstlesser van 5.0 procent door frisse smaak en licht bittere afdronk.

Volledig scherm
© AD

Gert-Jan Jansen (GJ): ,,Hé, daar is de eerste. Moeten we ook bier en brouwer raden?’’

Chaim van der Maat (CM): ,,Ik moet me concentreren.’’

Maaike Stoffelsma (MS): ,,Mee eens.’’

GJ: ,,Ja, het is altijd zoeken naar de juiste woorden.’’

CM: ,,Ik probeer de term ‘lekker’ te vermijden. Ik kan er ook niks mee als klanten een ‘lekker biertje’ willen. En als het ergens lawaaierig is, is het nog lastiger oordelen.’’

MS: ,,Zoals tijdens een bierfestival, dan zijn er altijd zoveel invloeden.’’

CM: ,,Na 35 bieren houdt het daar voor mij wel op, haha.’’

GJ: ,,Nou, de smaakpapillen zijn na een stuk of acht bieren al moe. Dan kun je bijna niet meer beschrijven wat je proeft.’’

MS: ,,En je begint te lallen, haha.’’

CM: ,,Sommige dagen kan ik echt in vorm zijn.’’

GJ: ,,Maar dit eerste biertje Chaim, dat is echt een lékker, vind je niet?’’

CH: ,,Fruitig, moutig. De smaak bleef niet lang hangen, maar niet slecht.’’

MS: ,,Met in de verte passievrucht. Het is een Saison.’’

GJ: ,,Richting zurig met wat dropsmaak aan het eind, wellicht laurier. Beetje vlak en saai.’’

2. Neobosski - Melon hoppy & the infinite aleness

Extra zacht maar prominent aroma door unieke meloenhop en snelle toevoeging van hop aan de mout. Dit biertje van 4.2 procent het liefst in de zon drinken.

Volledig scherm
© AD

CM: ,,Gek bier. Niet echt voor de Nederlandse smaak. Maar: moutig en goed te drinken.’’

MS: ,,Lastig te zeggen wat het is.’’

GJ: ,,Het neigt naar een biertje met veel hop, een IPA.’’

Zoveel is al duidelijk, ook bierbrouwen heeft z’n eigen jargon. Neem batch (hoeveelheid bier die tijdens een brouwronde is gemaakt), porter (het donkere bier dat de dragers in de havens bij zich hadden) of een IPA. India Pale Ale. Fruitig, maar vooral bitter bier door het gebruik van extra hop.

CM: ,,Daar zit een verhaal aan vast. De Engelsen stuurden in de 19-eeuw hun mensen in de kolonie India bier, maar de scheepsladingen waren na de lange reis verrot. Om het houdbaar te maken deden ze er extra hop in en dat maakte het bier bitter. Slechts een legende, want al eerder hadden gewone bieren de verre reis wel degelijk overleefd.’’

MS: ,,Ons tweede biertje is kruidig.’’

GJ: ,,Ik zag gelijk droge graanvelden voor me: hooi. Veel geur, maar de smaak viel ietsje tegen.’’

3. Thorhem - Hela

Superlicht Ambachtelijk bier van slechts 2,5 procent. Goudblond met citrustonen en een heerlijke bierafdronk.

Volledig scherm
© AD

Bij sommige proeverijen wordt zelfs worst en kaas geserveerd, maar deze keer na elke pint slechts een droog toastje en een slok water om de smaak te neutraliseren. Desondanks krijgt nummer drie de handen niet op elkaar.

GJ: ,,Beetje moutig, maar weinig geur en de smaak is muffig en vlak. Wel een makkelijk biertje. Voor op het hete strand, wellicht. Om over je hoofd te gooien.’’

MS: ,,Fruitig, maar de smaak valt tegen.’’

CM: ,,Trekkende smaak, geen goed bier.’’

GJ: (na een oprisping) ,,Aan mijn boertje zat wel smaak. Waterig brouwsel, maar dat kan best succesvol zijn. Kijk maar naar al die radlers die gedronken worden. Die zijn volgens mij allemaal voor wijnliefhebbers die zomers een biertje nemen.’’

4. Oproer - 24/7 India Session Ale

Geschikt voor elke dag van de week, het hele jaar door. Makkelijk te drinken IPA door 3.9 procent alcohol, maar vol van smaak. Fris, bitter en fruitig.

Volledig scherm
© AD

CM: ,,Ik wist meteen dat dit een IPA was. Superhoppig.

MS: ,,Deze hopbom is wel vrij bitter. Volgens mij meer iets voor mannen. Vrouwen kiezen eerder voor zuur speciaalbier.''

CM: ,,Maar dat er specifiek vrouwenbier bestaat, is klets.’’

GJ: ,,Er is wel verschil in de smaakbeleving tussen man en vrouw. En ik proef nu niks door al die hop.’’

MS: ,,Daar kun je ook brouwfouten mee maskeren.’’

GJ: ,,Dit bier is weinig verrassend.’’

5. Het Licht - Zomervlam

Een meergranen witbier met zinderende, fonkelend frisse smaak en 4,5 procent alcohol.

Volledig scherm
© AD

MS: ,,Er zit een kruid in. Koriander misschien?

GJ: ,,Of kruidnagel. Jeneverbes of vlierbloesem kan ook. Er is veel mogelijk. Wie proeft het?’’

MS: ,,Proeven is te leren, maar het is niet als fietsen, want je raakt het ook weer kwijt als je het een tijd niet doet.’’

CM: ,,Je moet opschrijven en erover praten. Ik had een keer bier dat naar modeltreinen rook.’’

GJ: ,,Wat moet de lezer hiervan denken? En ik proef metaal.’’

MS: ,,Het is witbierachtig. Licht en makkelijk te drinken. En de smaak doofde niet uit als een nachtkaars.’’

GJ: ,,Kijk, dat is mooi gezegd. Ik ruik trouwens zoete mosterd.’’

CH: ,,Goed te drinken, dit biertje.’’

6. Van De Streek - Hop Art

Een doordrinkbare dorstlesser van 5.0 procent. Met de fruitige geur en smaak van citrusvruchten uit de hop, en een aangename bitterheid.

Volledig scherm
© AD

GJ: ,,Hop. Dit is ook een IPA, maar mooier in balans dan de vorige. Met een mooi bittertje.’’

CM: ,,Vind ik ook. De vorige was wrang. Deze heeft grapefruit in de afdronk.’’

MS: ,,Ik ruik zoete bloemen en proef weinig koolzuur.’’

CM: ,,Op het terras gaat deze er makkelijk in.’’

GJ: ,,Duidelijke smaak: moutig en bitter’’

7. De Leckere - Lichte Gaard

Een licht alcoholisch zomers bier met tonen van framboos. Lekker doordrinkbaar, voor de warme zonnige dagen, 3.4 procent.

Volledig scherm
© AD

GJ: ,,Alle bieren die we bij buurtbier.nl verkopen, worden geproefd door ons klantenpanel.’’

MS: ,,Dat zal me een vrolijke boel zijn.’’

GJ: ,,We kochten veel te ingewikkelde bieren in. Klanten haakten daardoor af. Nu zorgen we er samen voor dat we een mooi assortiment hebben.(tegen de fotograaf) Flits eens, dan kan ik dit biertje beter bekijken.’’

CM: ,,Daarvoor is er een zaklampje met speciaal wit licht. Het kan ook met je smartphone, maar dat licht maakt je bier groen. Wacht, ik haal dat lampje even.’’

GJ: ,,Echt waar? Ik pak de smartphone erbij, nu wil ik het zien. Jeetje, wat een verschil. Het is inderdaad groener.’’

MS: ,,Geen slecht bier trouwens.’’

GJ: ,,Ik zeg: paardenpoep en karton.’’

CM: ,,Karton ruik je al snel. Dan is het te veel aan zuurstof blootgesteld. En bij te veel licht, ruik je stinkdier. Ik heb bij deze wat moeite met de grenadinesmaak, maar dat zurige is wel lekker.’’

MS: ,,Proef ik gist of ligt dat aan mij?’’

8. Ceaux - Mesjokke 2

Banaan en nootmuskaat vormen het subtiele karakter, samen met funky cacao uit Madagascar. Met 5 procent alcohol is deze cocoa weizen een zomerse verfrissing.

Volledig scherm
© AD

CM: ,,Dat ruikt niet goed, mogelijk een brouwfout.’’

MS: ,,Ingeblikte groenten. Je ruikt het en proeft het ook. Inderdaad, een brouwfout. Absoluut niet lekker. Wat jij Gert-Jan?’’

GJ: ,,De beste tot nu toe. Geintje. Melig, vlak, raar zuurtje. Een saladedressing.’’

MS: ,,Een brouwfout die voor imagoschade kan zorgen.'' 

CM: ,,Misschien beperkt het zich tot dit flesje?’’

9. Stapzwan - Gose

De lichtzure ziltige Gose is een ideale zomerse dorstlesser van 5.0 procent, met een uitgebalanceerd spel van smaken waaronder citroen, zeezout en koriander.

Volledig scherm
© AD

CM: ,,Kijk nou. Dit slaat meteen dood. Net ranja.’’

GJ: ,,Hier zit zuur in, maar ik ruik weinig. Echt he-le-maal dood. Is erin getuft of zo?’’

MS: ,,Ik denk wel dat ie tegen de 5 procent aan zit.’’

GJ: ,,Meestal blijft er dan wel wat smaak hangen. Maar die is nu, floep, weg. Wel is ie crèmig.’’

MS: ,,Met banaanaroma.’’

CM: ,,En ook wat tuinerwten in blik, maar het kan.’’

GJ: ,,En ik ruik Dubro.’’

CM: ,,Ja, ik vind hem ook citroenig. Dat zuurtje erin is erg lekker.’’

10. Oudaen - Ouwe Daen

Ongefilterd wit tarwebier van 5 procent met zachte, iets zoetige, romige smaak, onder door de toevoeging van vermalen sinaasappelschil en koriander.

Volledig scherm
© AD

MS: ,,Er zijn bieren die ik nooit zelf zou kopen, maar die me toch aangenaam verrassen door het verschil tussen ruiken en proeven. Dan word ik zintuiglijk bedrogen. Wat voor gewoon pils hebben jullie in de koelkast thuis?

GJ: ,,Geen.’’

CM: ,,Mijn vriendin gaf laatst een feestje. Toen heb ik vijf kratten Heineken gehaald, in de aanbieding. Geen probleem hoor, om ordinair pils te drinken.’’

GJ: ,,Alleen de eerste twee.’’

CM: ,,Maar mensen moeten niet doen alsof de een veel beter is dan de ander. Grolsch, Amstel of Jupiler, dat ligt zo dicht tegen elkaar aan.’’

MS: ,,Ik heb een keer een proeverij van pils uit de supermarkt gedaan. Het huismerk van AH viel me heel erg mee.’’

GS: ,,Pils, dat is een spoelbiertje tussen het lekkers door. Wat we nu voor ons hebben doet me trouwens aan een schoon huis denken. Aan allesreiniger. Waterig met wat citroen.’’

MS: ,,Ja, zepig.

CM: ,,Dat hoeft geen diskwalificatie te zijn. Ook met sinaasappel. Typisch witbier. Aardig gedaan.’’

MS: ,,Eerder mandarijn. Het is wat weeïg.’’

GJ: ,,Bij mij staat een onvoldoende. Weinig verrassende afsluiter.’’

De winnaar is...

Ampel beraad volgt, dan komt juryvoorzitter Chaim van der Maat met de uitslag. Gose van Stapzwan is derde geworden, terwijl Chaim positief verrast is hij door de zilveren plek van Zomervlam van brouwerij Het Licht. De winnaar tenslotte is Hop Art van de Utrechtse brouwer Van de Streek. Dat is het (excuser le mot) lekkerste Utrechtse zomerbiertje.

GJ: ,,Maar de Melon Hoppy van Neobosski moet een eervolle vermelding krijgen. Gaaf biertje, maar meer voor bij een knapperend haardvuur. In de herfst moeten we nog maar een keer testen.’’

DE JURY

Chaim van der Maat (32)

Hij is floormanager bij Belgisch Biercafé Olivier, doet de opleiding tot biersommelier, is bierverteller en werkt bij de gelijknamige zaak in de winkel. Tenslotte is hij zelf ook een kleine brouwer.

Volledig scherm
Chaim van der Maat. © Angeliek de Jonge

Maaike Stoffelsma (29)

Werkt in het UMCU en is in haar vrije tijd een ‘beer geek’. Die onderscheiden zich van de doorsnee liefhebbers van speciaalbier door niet alleen op de smaakpapillen af te gaan, maar ook te kijken naar zaken als kwaliteit, prijs, stijl en het doel van de brouwer. En dat liefst in gezelschap van meer beer geeks.

Volledig scherm
Maaike Stoffelsma. © Angeliek de Jonge

Gert-Jan Jansen (49)

Verdient al 25 jaar lang als gespreksleider en dagvoorzitter zijn brood en drinkt er, als mede-eigenaar van bestelsite buurtbier.nl graag een gerstenat bij. Probeerde het ook als brouwer, maar is daar - naar eigen zeggen - veel te chaotisch voor. Maar proeven, dat doet hij graag. 

Volledig scherm
Gert-Jan Jansen. © Angeliek de Jonge

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht