Volledig scherm
De cirkels staan allemaal op dezelfde afstand tot elkaar en hebben een doorsnede van 50 meter. © Google Maps

Mysterieuze zeegrascirkels stellen wetenschappers voor raadsel

In Kroatië zitten wetenschappers met de handen in het haar nadat ze op verschillende satellietbeelden grote cirkels hebben ontdekt voor de kustlijn. De cirkels van 50 meter doorsnede bestaan uit zand, terwijl de rest van de zeebodem bezaaid is met het zeegras Posidonia oceanica.

Het zeegras is een normaal en veelvuldig voorkomende plant voor de kusten van de Middellandse en Adriatische Zee. Het was de bioloog Mosor Prvan die de blinde vlekken in de zeegrasvelden vorig jaar voor het eerst opmerkte. Hij werkte aan een project om de habitat op en rondom enkele eilanden in kaart te brengen en bestudeerde daarbij kaarten uit Google Maps, zo vertelt hij aan techwebsite Mashable.

Prvan wist niet wat hij zag bij de aanblik van de perfect ronde, 50 meter brede en op dezelfde afstand van elkaar liggende cirkels. Verder onderzoek leerde hem dat ze op verschillende plaatsen voorkomen, die ook in Google Maps te zien zijn.

Duikers
Om zeker te zijn dat de cirkels niet enkel op de foto voorkwamen, verzamelde Prvan een team duikers om het fenomeen met eigen ogen te kunnen waarnemen. 'Ter plekke bleek het inderdaad te gaan om perfect gevormde cirkels van zand, alsof iemand zeer secuur het zeegras uit de bodem had getrokken', zegt hij.

In januari dit jaar dook er een gelijkaardig fenomeen op in Denemarken, dat al snel werd verklaard door een giftige substantie die het zeegras doodde. Maar deze gevallen zijn anders, zo beweert Prvan. 'De cirkels zijn groter en mooi afgelijnd, zowel qua vorm als patroon.'

Menselijke inmenging
Verschillende theorieën doen nu de ronde, de ene al geloofwaardiger dan de andere. Van één ding is Prvan wel zeker: dit is door een mens gedaan. Een oorzaak zou kunnen liggen in de visserij: illegale vissers gebruiken vaak dynamiet dat het zeegras kan beschadigen. Maar dat verklaart de perfecte cirkelvorm niet, en bovendien zou er een gigantische hoeveelheid dynamiet nodig zijn voor een cirkel van 50 meter groot. 

De meest waarschijnlijke theorie is volgens Prvan een militair experiment. 'Die experimenten kunnen jaren geleden hebben plaatsgevonden. Want eens het zeegras verdwijnt, komt het nog heel moelijk terug. Daarom zijn we nu aan het kijken hoe oud de cirkels zijn, daarna weten we hopelijk meer.'