Volledig scherm
Archiefbeeld ter illustratie © AFP

Wetenschappers waarschuwen: zesde massa-uitsterving op komst

De voorbije decennia worden gekenmerkt door een gestage afname van wilde diersoorten. Nieuw onderzoek wijst erop dat die ontwikkelingen zelfs een nieuwe massa-uitsterving inluiden, zo meldt The Guardian. Die zou bovendien veel ernstiger zijn dan destijds werd aangenomen.

In het geval van een massa-uitsterving gaat het om een periode waarin minimaal 75 procent van de diersoorten uitsterft. De bekendste periode is de Eind Trias-massa-extinctie. Dit is de periode dat de dinosauriërs uitstierven op aarde. Ook toen verdween iets meer dan 75 procent van de diersoorten op aarde. Destijds waren een grote meteorietinslag en vulkanisme de belangrijkste oorzaken. 

Het huidige onderzoek wijt het verdwijnen van verschillende doorsnee en zeldzame diersoorten voornamelijk aan overbevolking en overconsumptie. Er is nog maar een kleine marge om actie te ondernemen, waarschuwen de onderzoekers. De crisis vormt ook een bedreiging voor het voortbestaan van de mens.

De studie schuwt harde bewoordingen niet en spreekt van een zeer beangstigende aanslag op de fundamenten van de menselijke beschaving. ,,De situatie is zo ernstig dat het niet ethisch zou zijn om geen krachtige taal te hanteren", aldus de onderzoekers.

Vooral zoogdieren in gevaar

Eerdere studies toonden al aan dat diersoorten op veel grotere schaal met uitsterven worden bedreigd dan bij massa-extincties die miljoenen jaren geleden plaatsvonden. Toch lijken complete uitstervingen zeldzaam, wat de indruk geeft dat eerder sprake is van een geleidelijke inkrimping van biodiversiteit. De nieuwe studie toont aan dat veel diersoorten, hoewel ze op sommige plaatsen wel aanwezig blijven, op andere plaatsen volledig worden weggevaagd.

Tekst loopt door onder de graphic.

Volledig scherm
Percentage van soorten landzoogdieren in de vijf grootste continenten die een verschillende graad van inkrimping ondergingen tussen 1900 en 2015. In het geval van Afrika is bijna zestig procent van de diersoorten met 81 tot 100 procent afgenomen. De cijfers voor populaties van landzoogdieren zijn niet mis te verstaan: bijna de helft verloor 81 tot 100 procent van haar omvang in de voorbije eeuw. (meest rechter paarse balk) © PNAS

Een derde van de duizenden diersoorten die gestaag in aantal dalen zou op dit moment niet als bedreigd worden beschouwd. Dat komt doordat er weliswaar een krimp te zien is in de populatie, maar er nog genoeg dieren over zijn waardoor de soort nog niet met uitsterven wordt bedreigd.

De onderzoekers wijzen naar het geval van de leeuw als symbool voor de problematiek. ,,Historisch gezien was de leeuw verdeeld over het merendeel van Afrika, het zuiden van Europa en het Midden-Oosten, helemaal tot in India. Nu is het gros van de leeuwenpopulaties verdwenen."

Niet onafwendbaar

De massa-extinctie zou ongetwijfeld desastreuze gevolgen hebben op ecologisch, economisch en sociaal vlak. ,,De mensheid zal een zeer hoge prijs betalen voor het uitroeien van de enige verzameling van leven die we kennen in het universum", concluderen de onderzoekers.

Het noodlot is nog niet onafwendbaar, benadrukken de onderzoekers, maar ze blijven wel sceptisch. ,,Alles wijst erop dat de aanvallen op biodiversiteit in de komende twee decennia alleen maar zullen toenemen, wat een zeer grimmig toekomstperspectief biedt."