Volledig scherm
© Ron Jenner

Duitse meesteroplichter Syberg dankbare bron voor schrijver Vugs

De geschiedenis oordeelt niet mild over de Duitser Syberg. De 18de- eeuwse baron was een meesteroplichter. Zoetermeerder Reinold Vugs schreef een roman over hem.

Quote

Syberg was een man met twee gezichten. Hij belazerde de boel, maar hij kon ook heel ruimhartig zijn

Reinold Vugs

Het boek van de schrijver over de lotgevallen van deze 'deugniet' komt deze week uit. ,,Syberg was een man met twee gezichten. Hij belazerde de boel, maar hij kon ook heel ruimhartig zijn", vertelt Vugs.

Overal waar Syberg komt, belooft hij aan de welgestelde edellieden en gegoede burgers om goud te maken. Ze trappen er keer op keer in. ,,Syberg deed zich voor als alchemist. Hij leende geld van welgestelde mensen om er grondstoffen van te kopen, die hij zogenaamd nodig had voor het maken van goud."

Daar komt natuurlijk niks van terecht. ,,Hij belandde ook een aantal keren in het gevang, maar doordat hij zo rap van de tongriem was gesneden, lukte het hem om er ook elke keer weer uit te wandelen."

Syberg beloofde aan de een bergen goud en aan de ander wondermiddeltjes tegen allerlei kwalen. De aalgladde kwakzalver koos zijn slachtoffers uit in onder andere Den Haag en Zoetermeer. ,,In de 18de eeuw bestond de stad Zoetermeer natuurlijk nog niet. Je had de dorpen Seghwaert en Zoetermeer", licht Vugs toe. ,,Aan de dorpelingen beloofde Syberg om de kasseien van de Dorpsstraat met een laag goud te bedekken."

Volledig scherm
© Ron Jenner
Quote

De boeren waren niets gewend en ineens kwam daar iemand aan in een koets

Reinold Vugs

Spektakel
Sybergs aankomst in Zoetermeer was een heel spektakel. ,,De boeren waren niets gewend en ineens kwam daar iemand aan in een koets, getrokken door een span paarden. Hij had muziekinstrumenten bij zich. Hij gaf ook een paar enorme feesten, waarbij de wijn rijkelijk vloeide."

Hoe de 'schelm' die zo goed wist te profiteren van de hebzucht van anderen er precies uitzag, weet niemand. Er bestaat geen enkel portret van hem, alleen een beschrijving uit zijn tijd, die als satire bedoeld kan zijn. ,,Het gaf mij de gelegenheid om de man zelf in te kleuren, voor een schrijver is dat wel prettig", vindt Vugs.

In tegenstelling tot zijn eerdere romans besteedde Vugs veel voorwerk aan zijn nieuwe boek. ,,Ik heb voor het eerst van tevoren veel grondwerk gedaan. Ik zette een geraamte op, werkte de personages duidelijk uit en deelde het boek in hoofdstukken en alinea's in. Ik wilde de materie beter beheersen. Het boek is tenslotte 400 pagina's lang, mijn dikste roman tot nu toe."

In de roman is Syberg een boom van een vent. ,,Een reus met een zwijnskop. Hij vrat en zoop dat het een aard had. Hij moet op zijn minst 125 kilo gewogen hebben en minstens 1,90 meter lang geweest zijn. Zijn schranspartijen waren legendarisch. Als hij opstond, ging bij wijze van spreken de eerste fles moezelwijn al open."

Vugs schreef het boek in tweeënhalf jaar tijd. Hij baseerde zich op historische bronnen. ,,Maar negentig procent van wat in het boek staat, is verzonnen. Zo laat ik het verhaal vertellen door een Franse kok bij wie Syberg in Den Haag een tijd lang kamers huurde."

Syberg maakte zich uiteindelijk op een onverwachte manier uit de voeten. ,,Hij verdwijnt in de nevelen van de tijd. Hij zou gezien zijn in Italië en Noord-Afrika, er gaan zelfs geruchten dat Syberg enige tijd koning van Corsica is geweest. Niemand die het weet. Hij is letterlijk van de aardbodem verdwenen."

Quote

Dat de mensen zo lang bleven geloven dat hij goud kon maken, is ver­ba­zing­wek­kend

Reinold Vugs

Recepten
In Vugs' roman Syberg - of hoe een Duitse nepbaron Den Haag, Zoetermeer en de rest van de wereld veroverde komen ook recepten uit de 18de eeuw voor. Tijdens de Boekenweek kunnen gastronomen in restaurant Hofstede Meerzigt van 28 maart tot en met 1 april hun tanden zetten in het 'Syberg menu'. Dat bestaat uit het boek en een driegangenmaaltijd, samengesteld uit een aantal 18de-eeuwse recepten. Vugs: ,,Ik vroeg aan chef propriétaire Alain Adriaanse enkele gerechten uit het boek te bereiden met een twist naar deze tijd."

Ook na het afronden van de roman blijft Vugs zich nog altijd verwonderen over de goedgelovigheid van de mensen uit die tijd. ,,Syberg had een aantal jaren aan de universiteit gestudeerd, hij kende zijn klassiekers waar hij kwistig uit citeerde. Maar dat de mensen zo lang bleven geloven dat hij goud kon maken, is verbazingwekkend", meent Vugs.

Vandaag wordt Vugs' roman gepresenteerd in het Stadsmuseum. Vugs schreef eerder drie romans en een aantal non-fictietitels, waaronder Moord in de Meerpolder en Juich Zoetermeer, juich!