Volledig scherm
Foto ter illustratie. Vooral voor mensen in de zware beroepen is budget nodig voor persoonlijke ontwikkeling, stelt werkgeversorganisatie AWVN. © ROBIN UTRECHT

Bazen besteden 1,6 miljard euro aan persoonlijke ontwikkeling werknemer

Wie werkt nog veertig jaar bij dezelfde baas, en wie doet over tien jaar hetzelfde werk als nu? Niet veel mensen, waarschijnlijk. En dat ziet de baas ook. Om werknemers aan de slag te houden, gaat inmiddels 1,6 miljard euro naar opleidingen en trainingen.

Het via cao's beschikbare budget voor bijvoorbeeld opleidingsmogelijkheden en loopbaanoriëntatie is de afgelopen vijf jaar zelfs verdubbeld, constateert werkgeversorganisatie AWVN. 

Duurzame inzetbaarheid - het aan het werk houden van personeel in een veranderende arbeidsmarkt - neemt een steeds grotere rol in bij cao-besprekingen. Dat blijkt uit onderzoek van de AWVN, die betrokken is bij het merendeel van van alle Nederlandse cao’s. Voor de persoonlijke ontwikkeling van werknemers wordt er budget beschikbaar gemaakt voor bijvoorbeeld opleidingen en trainingen. Dit geld kan ook gebruikt worden voor loopbaanoriëntatie als de huidige functie gaat verdwijnen.

De afgelopen vijf jaar is het aantal cao’s verdubbeld waarin hierover financiële afspraken zijn gemaakt: waar in 2013 in totaal nog 750 miljoen euro voor duurzame inzetbaarheid werd vrijgemaakt, was dat bedrag in 2018 opgelopen naar 1,6 miljard. En dat had nog meer kunnen zijn, als werknemers van alle budgetten gebruik hadden gemaakt. Eerder bleek al uit onderzoeken van HR-dienstverlener Raet en AWVN dat er geld blijft liggen voor scholing.

2,3 miljoen

Ook krijgen meer werknemers een persoonlijk budget voor hun eigen ontwikkeling op loopbaangebied: in 2013 gold dit nog voor 1 miljoen werknemers, in 2018 voor 2,3 miljoen werknemers. Werknemers met een eigen budget krijgen jaarlijks gemiddeld 706 euro om aan hun eigen ontwikkeling te besteden.

De toenemende aandacht voor dit thema hangt samen met veranderingen op de arbeidsmarkt, zegt woordvoerder Jannes van der Velde van de AWVN. ,,Door onder meer digitalisering verdwijnen functies en komen er weer andere bij. Sommige banen veranderen inhoudelijk: met dezelfde functietitel voer je heel andere taken uit. Werknemers moeten met die ontwikkelingen mee kunnen gaan.’’ 

Quote

Vooral in de zware beroepen kan je niet verwachten dat mensen zo lang hetzelfde werk blijven doen

Jannes van der Velde

Ook de verhoging van de pensioenleeftijd speelt volgens Van der Velde een rol. ,,We moeten allemaal langer doorwerken, maar vooral in de zware beroepen kan je niet verwachten dat mensen zo lang hetzelfde werk blijven doen. Ze hebben financiële middelen nodig om zich daarop voor te bereiden.’’

Als je als werknemer van zo'n budget gebruik wil maken, waar begin je dan? ,,Het kan heel lastig zijn voor mensen om te formuleren wat ze nou precies willen met hun carrière. Je moet hen daarom meer in handen geven om die beslissing te maken.’’ Met een simpel hulpmiddel kunnen werknemers op weg worden geholpen. ,,Bij KLM hebben ze bijvoorbeeld al hun grondpersoneel laten werken met een app waarin ze vragen beantwoorden over hun huidige werk, zoals ‘Wat vond ik leuk aan deze werkdag? Wat aan dit werk past bij mij en juist niet? Waar ben ik goed in?'. Zo kunnen mensen bepalen wat ze willen en het keuzebudget gebruiken om dat te bereiken.’’

Obstakel

De AWVN ziet dat werkgevers en werknemers nog weleens op een obstakel stuiten bij de toekenning van het persoonlijk budget. Geld beschikbaar stellen voor een opleiding van de werknemer kan belastingvrij, mits het met het werk te maken heeft. ,,Als iemand bijvoorbeeld operator in een fabriek is met een kwalificatie op niveau 1 en ook niveau 2 wil halen, dan is dat geen probleem.’’ 

De werknemer kan echter ook constateren dat hij of zij in een andere functie of zelfs een heel  ander vakgebied beter thuis zou zijn. Dat kan een probleem opleveren met de fiscus. Van der Velde: ,,Als diezelfde operator bijvoorbeeld een opleiding tot fotograaf wil volgen - iets wat niets met zijn huidige werk te maken - kan dat worden gezien als het toekennen van verkapt loon en wordt er inkomensbelasting op ingehouden.’’ Zo heeft de werknemer minder te besteden aan zijn opleiding, terwijl die voor hem misschien wel nuttiger is dan iets wat met zijn huidige werk te maken heeft.

Niet wenselijk, stelt de AWVN. ,,Als functies overbodig worden, is omscholing de enige optie’’, stelt Van der Velde. ,,Wat je als werknemer ook kiest te doen met je persoonlijke budget, het bedrag moet even groot zijn. Daar moeten betere afspraken over gemaakt wordt.’’

De AWVN verwacht dat in de cao’s van de toekomst alleen maar meer fondsen beschikbaar zullen komen voor de persoonlijke groei van de werknemer. ,,Je ziet dat bij veel werkgevers het kwartje gevallen is. Vooral in de financiële sector waar in de toekomst banen gaan verdwijnen, zijn werkgevers actief bezig om hun personeel ervan bewust te maken. Maar het is aan de werknemer om te bepalen wat hij wil met zijn loopbaan.’’ 

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief!