Volledig scherm
Foto ter illustratie. Werknemers die hoog scoren op de persoonlijkheidstrek 'vriendelijkheid', krijgen in de regel minder betaald en minder vaak een promotie dan collega's die niet zo aardig zijn. © Shutterstock

Ben jij te aardig voor je collega's? Slecht voor je carrière

Wie aardig is voor zijn collega’s slaapt beter en is gelukkiger, zo blijkt uit onderzoek. Maar te aardig zijn, is ook weer niet goed. Wie anderen altijd voor laat gaan, verdient minder en maakt minder snel promotie. Hoe bewandel je de gulden middenweg?

Wie heeft hem niet, die aardige collega. Die man of vrouw die niet klaagt over anderen, niet te beroerd is wat extra werk op zich te nemen en nooit met de eer zal strijken als een project een succes is. Het is immers een teamprestatie geweest.

Die instelling is goed voor de gezondheid, zo blijkt uit onderzoek van de universiteit van Iowa. Hiervoor werd aan 600 Amerikaanse en Chinese werknemers gevraagd bij te houden hoe ze zich gedroegen op de werkvloer. Ze moesten opschrijven hoe vaak ze negatief gedrag vertoonden als roddelen of een ander de schuld geven van iets dat fout ging. Ook moesten ze noteren hoe ze zich na werk voelden en hoe ze ’s nachts sliepen.

Slecht gedrag op het werk bleek de gedachtengang in de vrije tijd te beïnvloeden. De kwade daden van de werknemers zorgden ervoor dat ze negatiever over zichzelf dachten. De stress die ze daarvan kregen liet ze slechter slapen dan collega’s die zich wel voorbeeldig hadden gedragen.

Minder betaald

Maar vriendelijk zijn is misschien gezond, het is niet altijd beter voor onze carrière. Dat constateerden onderzoekers van de Universiteit van Californië in Berkeley in een andere studie. Mensen die hoog scoren op de psychologische persoonlijkheidstrek ‘agreeableness’ (‘vriendelijkheid’), blijken zo begaan met hun collega’s dat het hun loopbaan negatief beïnvloedt. Vriendelijke medewerkers krijgen minder betaald dan werknemers die niet zo vaak een ander voor laten gaan. Ook krijgen ze minder vaak promotie. Waarom? Aardige collega’s zijn eerder geneigd eigen succes op te offeren om een ander te plezieren. Ook zijn ze minder snel geneigd hard te onderhandelen over hun loon of hun positie.

Zijn aardige mensen dan echt te goed voor deze wereld? Volgens arbeidspsycholoog en coach Tosca Gort ligt de situatie toch wat genuanceerder. ,,Er is heel veel onderzoek naar het onderwerp van aardig zijn en werk gedaan, onder meer door Adam Grant. In zijn theorie kunnen aardige mensen – gevers – op het werk inderdaad zichzelf in de weg zitten, maar kunnen ze door hun eigenschappen juist ook heel succesvol zijn.’’

Wat maakt het verschil? ,,In Grants theorie heb je drie soorten werknemers: de gevers, de nemers en een groep die daar tussenin zit, de balanceerders.’’ De gevers hebben in principe wind mee als het op werken aankomt. ,,Ze zijn communicatief sterk en kunnen goed samenwerken. Waar het misgaat is als ze doorslaan naar disfunctioneel geven. Ze overdrijven in wat ze voor een ander overhebben, ten koste van zichzelf.’’

Frustratie

Volledig scherm
Arbeidspsycholoog Tosca Gort: 'Je moet zorgen dat je niet oneindig geeft op het werk. Verleen vooral ‘vijf-minuten-gunsten’: Zeg niet zomaar ja op dingen die langer duren.’ © Privéarchief

De disfunctionele gever zit zichzelf danig in de weg. Door er altijd maar voor een ander te zijn, wordt de druk zo hoog dat ze last kunnen krijgen van stress. Gevers hebben een verhoogd risico op een burn-out. Ook frustratie ligt op de loer. ,,Sommige gevers worden boos, ‘Ik geef altijd maar, er wordt misbruik van me gemaakt’, denken ze. Maar het ligt vaak aan hun eigen communicatie. Ze vragen namelijk zelf zelden iets terug. Als ze dat zouden doen, zouden ze ondervinden dat mensen, zeker andere gevers, graag willen helpen.’’

Voor een werknemer die te aardig is, is het volgens Tosca belangrijk te bepalen wanneer je geeft en wanneer niet. ,,Je moet ervoor zorgen dat je dat niet oneindig doet. Bepaal van tevoren wat je specialisme op werkgebied is. Als een vraagstuk daarbij past, dan bied je je diensten aan. Andere dingen laat je aan je voorbij gaan. En verleen vooral ‘vijf-minuten-gunsten’: Zeg niet zomaar ja op dingen die langer duren.’’

Voor nemers is het juist moeilijk om iets voor een ander te doen. ,,Het maakt ze geen slechte mensen. Nemers zijn alleen terughoudend omdat ze zichzelf willen beschermen.’’ Een nemer moet nagaan waar hij precies bang voor is. ,,In een normale werkrelatie krijg je heus wel eens iets terug. Zie het als een systeem met spaarpotjes. Als je iets doet voor een ander, gaan er een paar euro’s bij hem of haar in het potje. Je bouwt krediet op, zodat je de volgende keer ook een gunst terug kan vragen.’'

Hoe meer er op de werkvloer gegeven wordt, hoe beter, zo stelt Gort. ,,Als het geven echt onderdeel is van de bedrijfscultuur, dan kan het werknemers veranderen. Als mensen zien dat het veilig is om iets voor een ander te doen, laten ze hun schild vallen. Goed contact met je collega’s maakt je niet alleen productiever, maar ook echt gelukkiger.’’  

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief!  

poll

Het barst van de 'onzinbanen', beweert hoogleraar David Graeber. Is jouw baan overbodig?

  • Ja, eigenlijk wel (38%)
  • Nee, echt niet! (62%)
16998 stemmen