Foto ter illustratie: Werkende vaders in Finland krijgen straks evenveel verlofdagen als moeders.
Volledig scherm
Foto ter illustratie: Werkende vaders in Finland krijgen straks evenveel verlofdagen als moeders. © Shutterstock

Een jaar lang vaderschapsverlof, in deze landen kan het

In Finland krijgen werkende vaders en moeders straks evenveel dagen verlof na de geboorte van een kind. Beide ouders mogen in totaal 164 dagen betaald verlof opnemen. Andere landen zijn echter nog guller met het verstrekken van ouderschapsverlof.

Gisteren kondigde de Finse regering plannen aan voor het gelijktrekken van de betaalde verlofdagen voor vaders en moeders. Samen krijgen ouders nu 14 maanden verlof en kunnen 164 dagen per persoon opnemen. In het huidige systeem krijgen Finse mama’s 4,2 maanden verlof en papa’s 2,2 maanden tot het kind twee jaar is. Daarnaast zijn 6 maanden ouderschapsverlof te verdelen onder de ouders. 

Nu krijgen ouders 6,6 maanden verlof te verdelen. Hiermee probeert Finland vaders te stimuleren om meer tijd met hun kinderen door te brengen. De Finse premier Sanna Marin hoopt ook dat het nieuwe plan helpt bij het creëren van meer gendergelijkheid. Daarnaast probeert het land de geboortecijfers op te krikken, die tussen 2010 en 2018 met een vijfde afnamen. 

Buurland Zweden gaat nog een stap verder op het gebied van ouderschapsverlof. Na de geboorte hebben ouders ieder twee weken betaald verlof. Daarna krijgen ze samen maar liefst 480 dagen verlof, waarvan drie maanden minimaal bedoeld zijn voor de vader. Neemt hij die dagen niet op, dan vervallen ze. Zweedse ouders behouden een jaar lang 80 procent van hun salaris.

Zuid-Korea

Absolute koploper op het gebied van ouderschapsverlof is Zuid-Korea. Nieuwe papa’s en mama’s kunnen er maar liefst 52,6 weken betaald ouderverlof krijgen. Wie er met ouderschapsverlof gaat, krijgt in ieder geval 40 procent van het eerdere loon uitbetaald, met een maximum van 768 euro per maand. Het ouderschapsverlof kan opgenomen worden tot het kind acht jaar oud is of in de tweede klas van het basisonderwijs zit. Het ouderschapsverlof kan ook parttime opgenomen worden als er nog tussen de 15 en 30 uur gewerkt wordt.

Om mannen te stimuleren dit verlof op te nemen, doet de Koreaanse overheid er nog een ‘papamaand’-bonus bij: als het jaar van de eerste ouder erop zit (meestal de moeder) en de tweede ouder (de vader) het stokje overneemt, krijgt deze drie maanden lang 100 procent van het loon uitbetaald, met een maximum van 1152 euro per maand.

Quote

Om mannen te stimuleren dit verlof op te nemen, doet de Koreaanse overheid er nog een ‘papamaand’-bo­nus bij

Met de genereuze ouderschapsverlofregeling wil Zuid-Korea vaders aansporen meer tijd aan de opvoeding van hun kinderen te besteden. Hoewel verreweg het meeste ouderverlof wordt opgenomen door de moeders, is er de afgelopen jaren een scherpe toename in het aantal mannen dat verlof opneemt. Waar in 2007 nog maar 1,2 procent van de vaders vrij nam voor hun kinderen, was dat aantal bij de laatste meting van het Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) in 2016 opgelopen tot 5,6 procent.

De tekst gaat verder onder de grafiek.

52 weken

Japan geeft maar een fractie minder ouderschapsverlof dan Zuid-Korea: Japanse vaders en moeders krijgen 52 weken betaald verlof, op te nemen voordat het kind één wordt. Als de ouders allebei verlof opnemen, wordt deze periode verlengd met twee maanden.

Tijdens hun verlof krijgen ouders ongeveer twee derde van hun eerdere salaris uitbetaald. De kosten hiervoor worden gedekt via de werkverzekering, tenzij de werkgever ervoor kiest mee te betalen.

De Japanse wet kent nog een extraatje: Als het bedrijf waarvoor de ouders werken niet bij wil dragen, hoeven ze tijdens het verlof geen vermogensbelasting of premie voor werk- en sociale verzekeringen te betalen.

Met het lange verlof hoopt de Japanse overheid de zorg voor de kinderen ook een zaak van de man te maken. Traditioneel wordt de opvoeding gezien als de plicht van de vrouw, die geacht wordt te stoppen met werken als er kinderen geboren worden. Veel werkende vrouwen besluiten dan maar niet te trouwen, wat het geboortecijfer heeft doen kelderen.

Negatief

Hoewel de Japanse verlofregeling uitermate gul is, durven vaders er in de praktijk geen gebruik van te maken, zo meldt The Japan Times. In 2016 nam slechts 3 procent van de Japanse vaders verlof op. Hoe kan dat? Ze durven niet, zo bleek uit onderzoek van de universiteit van Kyushu. Meer dan 70 procent van de ondervraagden zegt het verlof voor vaders wel een goede zaak te vinden. Meer dan de helft dacht echter ook dat andere mannen juist negatief denken over vaderschapsverlof.

De Japanse overheid heeft zich inmiddels als doel gesteld het percentage vaders dat verlof opneemt, op te krikken tot 13 procent in 2020. Maar mannen in Japan maken er nog steeds niet veel gebruik van, het aantal vaders dat verlof opnam was in 2018 nog maar 6 procent. De Japanse milieuminister Shinjiro Koizumi probeerde daar aangelopen maand verandering in te brengen. Hij werd voor de eerste keer vader en kondigde aan twee weken verlof op te nemen, zo meldde  The Japan Times. Iets wat niet vaak gebeurt in de traditionele Japanse politiek. Niet iedereen reageerde positief: Het zou te veel op een publiciteitsstunt lijken. 

Dichter bij huis

Niet alleen aan het andere eind van de wereld krijgen ouders meer verlof dan in Nederland. In buurland Duitsland krijgen kersverse ouders samen 12 maanden betaald ouderschapsverlof. Als beide ouders van de regeling gebruikmaken, wordt deze periode verlengd tot 14 maanden. De staat keert een jaar lang twee derde van het eerdere loon uit, met een minimum van 300 en een maximum van 1800 euro. Je krijgt overigens ook een ouderschapsuitkering als je voor de geboorte van je kind geen werk had.

Wat als ouders hun kind genetisch konden modificeren? Kan dat en hoe wenselijk is dat? Dr. ir. Marc van Mil van de Universiteit Utrecht geeft uitleg: