Volledig scherm
© Getty Images

Het is vandaag Blue Monday: zo maak je er toch wat van

Het is vandaag Blue Monday, de meest deprimerende (werk)dag van het jaar. De gezelligheid van de feestdagen ligt achter ons en we moeten nog heel wat werkweken doorploegen tot het weer zomer is. Hoe kom je van dat bleue gevoel af? 

Volledig scherm
Laurens Eckhart © Peter van der Wal

Een collectieve dipdag moeten we niet te serieus nemen. Blue Monday is ooit in de wereld geroepen door een Britse psycholoog die een onzinnige rekensom bedacht om de meest deprimerende dag van het jaar uit te rekenen. Maar een somber gevoel in januari is voor veel mensen wel herkenbaar. Buiten is het druilerig en de dagen lengen maar langzaam. We gaan in het donker naar kantoor, brengen er de hele dag door en keren pas huiswaarts als het weer donker is.

Laurens Eckhart (29), hoofd marketing bij influencer agency SocialReblz, herkent het gevoel. ,,In januari slaat de malaise bij mij wel toe’’, zegt de Amsterdammer. ,,Ik probeer op mijn werk tijdens de lunch zeker tien minuten buiten te wandelen’’ vertelt Laurens. ,,Als compensatie voor het gebrek aan zonlicht neem ik ook Vitamine D3-druppels.’’

De winterblues worden soms veroorzaakt door een gebrek aan licht, zegt chronobioloog Marijke Gordijn van Chrono@Work, gespecialiseerd in het menselijke bioritme. In de winter wordt het ‘s middags al schemerig en ‘s ochtends later licht. Onze interne klok raakt daardoor ontregeld. Het gevolg? Chronisch slaaptekort en dus een gebrek aan energie op kantoor.

Volgens een bevolkingsonderzoek lijdt 8 procent van de Nederlandse bevolking aan de winterblues. Bij 3 procent is dat gevoel nog flink wat heftiger. Mensen in deze categorie voelen zich elk jaar een paar weken neerslachtig, hebben geen zin om te werken of hebben het gevoel dat er op hun werk maar niets uit hun handen komt. 

Naar de dokter

Een naar gevoel in de winter kan dus ernstige vormen aannemen. Maar de winterblues zijn niet hetzelfde als een winterdepressie, benadrukt Gordijn. ,,Mensen die last hebben van een winterdepressie zijn niet eens in staat om te werken. Zij moeten echt naar een dokter.’’ De winterdepressie is dus menens. Niet voor niets staat het opgenomen in psychiatrisch handboek DSM onder de naam ‘seasonal affective disorder’.

Gordijn pleit voor meer licht op kantoren ter compensatie van het gebrek aan daglicht. ,,Er zijn nog altijd veel werkplekken die onvoldoende verlicht zijn. Fellere en betere lampen zijn een eerste stap, maar meer ramen en meer bureaus aan het raam zijn nog beter. En het is een cliché, maar tussendoor af en toe écht even naar buiten gaan. Buitenlicht is het allerbeste, want binnen kun je nooit zoveel licht genereren als dat je buiten hebt.’’ Een oplossing is om vergaderingen voortaan wandelend uit te voeren. Dat is gezonder en leidt ook tot meer creativiteit, blijkt uit onderzoek van Stanford University.

Therapielamp

Volledig scherm
Beri Shalmashi © Jeroen Hofman

Een ander idee is om iedere ochtend voor werk een halfuurtje voor een speciale therapielamp door te brengen, stelt Gordijn. ,,Lichttherapie zorgt voor extra alertheid en energie.’’ Het moet wel een lamp zijn die bedoeld is om therapie via het oog te geven. ,,Geen hoogtezon, dat is licht via je huid, waarbij schadelijke UV-straling vrijkomt.’’

Volgens GZ-psycholoog Marije Feenstra is voldoende beweging essentieel om een winterdip te overwinnen. ,,Juist in de winter is de behoefte om te cocoonen groot. Je kruipt na je werk het liefst onder een dekentje op de bank en hebt meer zin in Netflix dan een rondje hardlopen. Maar als je na een werkdag de hardloopschoenen toch aantrekt en een rondje gaat lopen, maakt je lichaam het het gelukshormoon endorfine aan, wat op den duur je werklust weer opwekt.’’ 

Voor programmamaker Beri Shalmashi (34) is beweging de remedie tegen de winterblues. Shalmashi gaat iedere week een avond zwemmen, een 'minivakantie’, zegt ze. ,,Zwemmen heeft een ontspannende werking op mijn geest en ik krijg er een vakantiegevoel van.’’ Om wat meer buiten te zijn in de winter trakteert Beri zichzelf en collega's soms op een kop koffie buiten de deur. ,,Van kleine dingen fleur je een beetje op.’’

Beri kijkt daarnaast alvast vooruit naar de zomer. ,,Ik heb een reisje naar Cuba geboekt, dat helpt echt!’’ Dat gevoel wordt wetenschappelijk ondersteund. Onderzoeken tonen aan dat het anticiperen op een vakantie zelfs gelukkiger maakt dan de vakantie zelf. De vreugde over een aankomende vakantie kan wel acht weken aanhouden (en daarna is het alweer bijna lente).

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief!