Volledig scherm
© Shutterstock

Wie met vrienden samenwerkt, presteert beter

Onderzoekers zijn erover uit: werken in een vriendenteam levert de beste resultaten op. Maar dikke matties zijn met je collega's levert ook ongemakkelijke en verwarrende momenten op. Hoe voorkom je dat het té gezellig wordt op de werkvloer?

Met een fulltimebaan spendeer je zo de helft van je werkweek tussen je collega's (slaaptijd niet meegerekend). Hoe leuk is het dan als je met die collega's óók een biertje kunt drinken op vrijdagmiddag, samen kunt sporten of misschien zelfs samen op vakantie kunt gaan?

Nou, hartstikke leuk. Maar óók lastig. De Amerikaanse onderzoeker Jessica Methot noemt vriendschappen op de werkvloer een mixed blessing. Nadat ze een fijn rijtje voordelen van de kantoorvriendschap - betere prestaties, meer vertrouwen, meer creativiteit - heeft opgesomd, legt ze uit dat zo'n vriendschap ook 'emotionele uitputting' kan veroorzaken. Steeds switchen tussen je rol als vriend en collega is ingewikkeld en dat geeft stress. Als vrienden steun je elkaar, maar wat als je kritiek moet leveren op het werk van de ander? Of als je eigen reputatie op het spel staat?

Ongemakkelijk

Dat merkte ook Ellen (28), die in een verpleeghuis in één team kwam te werken met een oude studievriendin . ,,Ze functioneerde niet, leefde haar afspraken niet na en kwam soms helemaal niet opdagen. Als ik daarover met haar wilde praten, werd dat meteen een ongemakkelijk gesprek. Ze ervaarde het als persoonlijke kritiek als vriendin."

Ook was het ongemakkelijk op personeelsfeestjes, vertelt Ellen. ,,Die vriendin begon persoonlijke gesprekken alsof we in de kroeg stonden. Ik wilde het wat luchtiger houden, omdat onze andere collega's er óók bij waren. Ze kon niet switchen van vriendin naar collega."

Uiteindelijk verlengde het verpleeghuis het contract van de vriendin niet. ,,Via mijn baas wist ik al dat ze zou worden ontslagen. Dat werd in mijn hoofd een complexe situatie. Als vriendin vond ik het natuurlijk rot voor haar, maar als collega vond ik het eigenlijk wel terecht. Later hebben we een stevige ruzie gehad, omdat ik het haar niet had verteld."

Kortom: Ellen zou het voortaan anders aanpakken. ,,Als collega's kun je leuk met elkaar omgaan, maar je blijft in eerste instantie toch collega's. Dat was met die studievriendin niet het geval. We zien elkaar nu ook niet meer."

Goede klik

Helen Pluut is arbeidspsychologe aan de Universiteit van Leiden. Zelf heeft ze soms ook te maken met ingewikkelde vriend-collegadilemma's. ,,Ik begeleid een PhD-kandidaat met wie ik een goede klik heb. Het ene moment zijn we leuk aan het borrelen, maar de andere keer moet ik de strenge baas spelen en zeggen dat het anders moet. Dat werkt weleens verwarrend, ook voor mezelf."

Maar, zo zegt Pluut, de voordelen van een vriendschap met een collega wegen op tegen de nadelen. ,,Het grootste voordeel is dat je elkaar sociale steun biedt: een luisterend oor, het gevoel dat er iemand voor je is. Maar ook dat iemand je werk overneemt als je er zelf niet aan toekomt. Sociale steun is de sleutel om met stress om te gaan."

Ook een recente meta-analyse van 26 studies op het gebied van vriendschap op de werkvloer, leidt tot de eenduidige conclusie dat vriendenteams beter functioneren dan teams van vreemden.

Bedrijven zien dat ook: zij creëren bewust de omstandigheden waarin collega's bevriend raken. Werkgevers als Airbnb of Google zijn allesomvattende organisaties waarin je samen eet, sport, en vrije tijd doorbrengt. Zij zeggen: wij werken niet samen, wij zijn familie.

Bootcampclubje

Adviesbureau Jonge Honden stimuleert ook zo'n vriendschapscultuur op de werkvloer, vertelt junioradviseur Marieke L'Ortye (26). ,,We zijn allemaal tussen de 25 en 35 jaar en een beetje hetzelfde type. We gaan weekendjes weg, er is een bootcamp- en fietsclubje en ik zie ook genoeg collega's buiten kantoortijd om samen te eten of een drankje te doen. We mogen elkaar allemaal gewoon enorm!"

Met zo'n hechte club ontstaat volgens L'Ortye een open en betrokken sfeer. Er is bereidheid voor elkaar in te springen. Maar het is oppassen dat het niet té gezellig wordt. ,,Iedereen heeft een duidelijk doel: zo goed mogelijk het bedrijf runnen. We communiceren naar elkaar dat dat bij iedereen op één moet staan."

Desondanks zijn haar collega's ook deels haar vrienden geworden. De oude vrienden van L'Ortye vonden dat weleens lastig. ,,Ze zeiden op een gegeven moment: 'Ga je nu wéér wat met Jonge Honden doen?' Je moet af en toe bewust uit die bubbel stappen. Voordat je het weet, ben je alleen maar met werk bezig."

Dat is volgens arbeidspsychologe Pluut inderdaad het grootste risico: ,,Doordat werk en privé door elkaar lopen, is het moeilijk werkstress achter je te laten." De oplossing? Zie elkaar op de eerste plaats als collega's en pas daarná als vrienden. ,,Goed met elkaar omgaan is een leuke bijkomstigheid op je werk. Maak het niet te belangrijk. Zo'n kantoorvriendschap is maar zelden voor het leven."

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief

poll

Het barst van de 'onzinbanen', beweert hoogleraar David Graeber. Is jouw baan overbodig?

  • Ja, eigenlijk wel (38%)
  • Nee, echt niet! (62%)
16998 stemmen