Volledig scherm
De lepelaars worden elk moment in Nieuwkoop verwacht. © Getty Images

Big Brother maakt einde aan privacy van de lepelaars

Vogelliefhebbers kunnen dit jaar vanachter hun laptop live het wel en wee van de lepelaarskolonie in de Nieuwkoopse Plassen volgen. Dankzij een samenwerking van Natuurmonumenten en de Alphense nestkast-tv NestkastLIVE.nl

De lepelaars, die sinds 2009 broeden in een voor publiek afgesloten gebied van de Nieuwkoopse Plassen, zijn hun privacy kwijt. Sinds begin deze week staat er dag en nacht een camera gericht op een eilandje, waar vorig jaar het grootste deel van de 38 nesten werd gebouwd. Lepelaars broeden op de grond en doen dat in kolonies.

,,We hebben de camera onlangs opgehangen in samenwerking met de boswachters van Natuurmonumenten'', vertelt Arie Kwakernaak (kleine foto). ,,Dat moest begin februari klaar zijn, voordat de lepelaars arriveren uit Afrika.''

De Alphenaar is met zijn nicht Trudy Groen de drijvende kracht achter de succesvolle site NestkastLIVE. ,,Als de duisternis valt, gaat automatisch de infraroodbeamer aan. Die verlicht de kolonie, maar is onzichtbaar voor de vogels. Zo kan je de lepelaars 24 uur per dag volgen.'' Het systeem werkt, want Kwakernaak heeft vannacht op het eilandje een paar nijlganzen gespot. De lepelaars zelf zijn nog niet gearriveerd.

,,De vogels die hier broeden, overwinteren vooral langs de West-Afrikaanse kust, zoals in het tropische waddengebied Banc d'Arguin voor de kust van Mauritanië'', vertelt boswachter John Pietersen van Natuurmonumenten. ,,Stapsgewijs trekken de lepelaars weer terug, van moeras naar moeras en leggen per keer steeds een paar honderd kilometer af. Wij verwachten ze deze maand terug in Nederland.''

Tekst loopt door onder de foto...

Volledig scherm
© Sandra Zeilstra

Uitputting

In totaal kan de hele trektocht wel twee maanden duren. Tijdens de trek gaat ongeveer 60 procent van de jongen dood door jacht, roof, uitputting en vooral hoogspanningskabels.

NestkastLIVE heeft aan het begin van het broedseizoen 15 camera's operationeel verspreid over een groot deel van Nederland. Alle beelden komen binnen bij de familie Kwakernaak zelf, die in een flat op 4-hoog woont in Alphen. Het eerste broedsucces van het jaar vond plaats op hun eigen balkon, waar een camera gericht staat op een nestje waar jaarlijks een paartje Turkse tortelduiven broedt. ,,Die duiven broeden het hele jaar rond. Begin januari werd het eerste ei gelegd, de jongen zijn inmiddels al uitgevlogen.''

Of de bosuil dit jaar te zien zal zijn, is zeer de vraag. De uilenkast werd op 7 februari gekraakt door een eekhoorn. Op NestkastLIVE is te zien hoe de rode pluimstaart er een nestje maakt. Maar of dit ook de kraamkamer wordt is allerminst zeker. ,,We hopen van wel'', zegt Kwakernaak. ,,Het zou voor ons een primeur zijn.'' Eekhoorns bouwen verschillende nesten. ,,Eén is de hoofdwoning, de andere 4 of 5 nesten zijn slaapnesten of vluchtnesten voor als een eekhoorn zich snel uit de voeten moet maken. De vraag is nu even wat dit voor nest zal worden. Eekhoorns leven alleen en hebben een eigen leefgebied waarbinnen voedsel wordt gezocht. Alleen voor de paring zoeken het mannetje en vrouwtje elkaar even op. In de paartijd slapen ze soms geregeld in hetzelfde nest, maar zodra de jongen geboren zijn wordt het mannetje niet meer bij het nest geaccepteerd.''

IJsvogelpaartje

Bij de 15 camera's die nu draaien, kunnen er nog een paar komen. ,,We hebben er een op een plek waar tot voor twee jaar terug een ijsvogelpaartje zat. Maar die vogels hebben vermoedelijk de vorige winter niet overleefd. Wellicht dat er dit voorjaar een nieuw paartje komt.''

De site, die volledig door vrijwilligers gerund wordt, zag vorig jaar het aantal dagelijkse bezoekers meer dan verdriedubbelen: van 2000 naar 7000 bezoekjes. ,,We hopen en verwachten dat die trend zich doorzet'', zegt Kwakernaak. ,,We zijn steeds bezig om de kwaliteit van de beelden beter te maken met meer hd-camera's en het aanleggen van glasvezelkabels.'' De meest bezochte vogel vorig jaar was de buizerd, gevolgd door de bosuil en de koolmees.

Up-to-date blijven van het laatste nieuws uit Alphen en omgeving? Schrijf je in voor de dagelijkse nieuwsbrief.