Volledig scherm
Dominee Henk Jan Prosman © Koen Verheijden

Dominee Henk Jan Prosman wil de PVV'ers begrijpen

Dominee Henk Jan Prosman van de hervormde PKN-gemeente Nieuwkoop schoof vorige week aan bij het televisieprogramma Pauw om te praten over PVV-stemmende christenen. Hij probeert hen te begrijpen.

Prosman stemt zelf geen PVV, maar probeert de PVV-stem van christenen wel te begrijpen. ,,PVV-stemmers in Woerden of Nieuwkoop voldoen niet aan het beeld dat ik van een PVV'er had.''

De dominee die PVV-sympathisant is. Dat is weer eens wat anders?
,,Bij Pauw ben ik PVV-sympathisant genoemd. Maar dat is niet zo. Ik ben vooral geïnteresseerd in welke mensen op de PVV stemmen en daaronder bevinden zich ook christenen. Al sinds 2009 is duidelijk dat de PVV ook stemmen krijgt ten koste van de christelijke partijen.''

Hij legt uit: ,, Na het CDA stemden de meeste christenen op de PVV. Ik zie dus ook het verband tussen de PVV en de rustige plattelandsgemeenten in het midden van het land zoals Woerden en Nieuwkoop. Hoewel je hier weinig ziet van de typische integratieproblematiek, stemde toch 20 procent van de bevolking van Nieuwkoop in 2010 op de PVV. Ik dacht aanvankelijk dat 'de PVV-stemmer' racistisch was of rabiaat rechts. Maar dat herken ik niet in de mensen uit Nieuwkoop die op de PVV stemmen. Ik had daarom al snel het gevoel dat het ook andere groepen zijn die op Wilders stemmen.''

Quote

Ik vind het vervelend dat ik bij Pauw ben neergezet als PVV-sympathi­sant

Henk Jan Prosman

Waaronder ook veel christenen?
,,Inderdaad. En het begrip christenen is daarbij heel breed, het is eigenlijk iedereen die een band met de kerk heeft. Drie groepen christenen zie ik op de PVV stemmen: ex-katholieken, niet-westerse christenen en orthodoxe-christenen. Ex-katholieken zoeken naar het wij-gevoel van vroeger en vinden dat bij de PVV. Maar er zijn ook allochtone PVV-stemmers. Hierbij kun je denken aan christenen uit de Arabische wereld die negatieve ervaringen met de islam hebben en daarom op de PVV stemmen.

Legt u dat eens uit?
,,Tijdens de vluchtelingencrisis heb ik contact gehad met asielzoekers uit Afghanistan, Pakistan en Iran. Zij realiseren zich heel goed dat de islam een bedreiging kan zijn. Maar niet alleen de christenen, ook de gematigde moslims weten dat er een sterk orthodoxe vorm van de islam is. Een vrouw die ik sprakm werd door haar eigen familie zwaar mishandeld omdat ze verkering kreeg met een christelijke landgenoot.

En de derde groep?
,,De derde groep christelijke PVV-stemmers zijn de meer orthodoxe christenen. Ik spreek in mijn directe omgeving CDA-stemmers die op het punt staan om op Wilders te gaan stemmen omdat ze zorgen hebben over de toenemende invloed van de islam. Zij vinden het goed dat de PVV er is, omdat deze protesteert.''

Als christen op de PVV stemmen is toch 'not done'? De PVV zet een hele bevolkingsgroep in de hoek vanwege hun geloof.
,,Dat is ook niet goed. Christenen en niet-christenen die op de PVV stemmen zeggen ook: 'Waarom zegt Wilders alles zo extreem? Kan het niet genuanceerder?' Die gewetensbezwaren die leven dus wel. Voor kerkelijk betrokken mensen is dat een meer zwaarwegend punt. Kerkgangers komen niet naar mij toe voor politiek advies, dus ik adviseer ze daarover nooit als dominee. Ik weet wel dat veel christenen op de PVV stemmen omdat de PVV bij uitstek een protestpartij is.''

Maar het heeft toch wel gevolgen om zo'n protestpartij macht te geven?
,,Voornamelijk de signaalfunctie is belangrijk. De PVV heeft een corrigerende functie in de politiek. Geert Wilders zal binnen een coalitie of de oppositie zijn invloed hebben, maar het nooit zo rücksichtslos doorvoeren als hij nu zegt.''

Waarom blijven christenen niet trouw aan de traditionele christelijke partijen?
,,Er komt een punt dat een kiezer overstapt van zijn eigen partij naar een protestpartij. Daarom passen christelijke partijen zich ook een steeds een beetje aan. Ik zie dat er een verschuiving gaande is. Neem de koers van de ChristenUnie onder de nieuwe fractievoorzitter Gert-Jan Segers. Eerst zei hij dat hij de islam de ruimte wilde geven in de publieke ruimte. Maar tijdens het laatste partijcongres zei hij dat de CU zich sterk gaat maken voor het behoud van de christelijke cultuur. Ik interpreteer die verschuiving zo dat de SGP en de CU ook de concurrentie van Wilders voelen. En voor het CDA zal dat nog sterker gelden. Die partij is de katholieke kiezer volledig kwijtgeraakt.''

Quote

Na het CDA stemden de meeste christenen op de PVV. Ik zie dus ook het verband tussen de PVV en de rustige platte­lands­ge­meen­ten zoals Woerden en Nieuwkoop

Henk Jan Prosman

U was bij Pauw om uit te leggen hoe het komt dat christenen op de PVV stemmen. Heeft u veel reacties gekregen?
,,Op zich viel dat wel mee. Wat me opviel is dat mijn artikel dat verscheen op The Post Online via Facebook na een dag al meer dan duizend keer gedeeld was. Het houdt de mensen dus wel bezig. Een predikant komt met heel veel diverse mensen in aanraking. Het is daarom goed om de mensen te begrijpen in de keuzes die ze maken.''

U stemt dus zelf geen PVV, zoals u al zei bij Pauw. Maar is er voor u een moment te bedenken dat u toch PVV gaat stemmen?

,,Als je kijkt naar het partijprogramma, dat A4'tje van Wilders,
dan vind ik niet dat je de PVV een serieuze partij kunt noemen. Ik heb grote moeite met de manier waarop Wilders zich uit. Ik vind het vervelend dat ik bij Pauw als PVV-sympathisant ben gepresenteerd. Dat is de strategie van zo'n programma om alles aan te dikken.''

Wat hoort u binnen uw kerkelijke gemeente over de PVV? Stemmen veel van uw leden op die partij?
,,De groep trouwe kerkgangers niet. Maar de leden die meer aan de rand van de kerk staan mogelijk wel. En vergis je niet, daarover is binnen de kerk ook verontwaardiging. Er is oprechte bezorgdheid over de invloed van Wilders en over de manier waarop hij over medemensen spreekt. Die verontwaardiging deel ik.''

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement