Volledig scherm
Falco Schoemaker en zijn Pointer proberen te voorkomen dat weidevogels gaan broeden op bouwterreinen. © Martin Sharrott Fotografie

Jachthonden houden bouwterrein bij Hoogmade vrij van broedende vogels

De schrik van elke aannemer: broedende vogels op de bouw-plaats waardoor het werk stil komt te liggen. Bouwbedrijf BAM laat daarom bij Hoogmade Engelse jachthonden patrouilleren om weidevogels te verjagen.

Weidevogels zoeken en geen verrekijker komt eraan te pas. Faro ruikt ze al van verre. ,,Je ziet hem ruiken en in dat koppie draait de radar die de omgeving afspeurt als een malle rond'', zegt de baas van de Engelse jachthond.

Plaagdierbestrijder

Op hooguit 300 meter van het voortrazende verkeer op de A4 bij Hoogmade loopt plaagdierbestrijder Falco Schoemaker met zijn hond over een gemaaid stuk weiland. Het terrein is afgebakend met stokken waaraan linten wapperen. Bedoeld om te voorkomen dat weidevogels er een nest maken. Want BAM begint hier deze maand het nieuwe elektriciteitsnetwerk van Tennet te bouwen.

Stevige laarzen, jagergroene kleding, gezonde kleur op de wangen en om zijn nek een hondenfluitje. Schoemaker is gespecialiseerd in het vrij houden van bouwterreinen van broedende vogels, zodat projecten geen vertraging oplopen.

Vanaf eind februari rijdt hij dagelijks met zijn bestelbus uit Kruiningen naar het Groene Hart. Hij maakt elke dag op elk terrein twee, drie rondes met zijn honden. Hij heeft er vier, twee Engelse setters en twee pointers. Vandaag heeft hij de pointers mee, ze zijn nazaten van de reu die wereldkampioen geworden is bij veldwedstrijden in Engeland: ze kunnen dus wel wat!

Jacht

Al in de middeleeuwen gebruikte de Engelse adel de pointer bij de jacht met valken. ,,Ze zijn generaties lang gefokt op eigenschappen om veerwild op te sporen zonder het te doden of te verwonden. De honden gaan vlak bij de vogel staan en wijzen met een voorpoot aan waar die zit. Vandaar de naam, pointer. Op dat moment wordt de valk losgelaten en krijgt de hond het commando om de vogel op te jagen. Daarna is het aan de valk om het hoen te slaan.''

Terug naar 2017. Schoemaker beklemtoont dat de patrouille met de hond (naast hem is er nog een team actief) deel uitmaakt van een reeks van maatregelen. ,,Het gras wordt kort gehouden, daar houden de vogels niet van. Vlak naast het tracé is het gras wel lang, dus het ligt voor de hand dat de vogel hiernaar uitwijkt. De stokken met de slierten helpen ook. Je moet het ontmoedigingsbeleid beginnen vanaf dag 1 dat de vogels aankomen uit Afrika. De eerste keer dat een kievit landt, moet-ie meteen weten: hier moet ik niet zijn. En het verjagen moet je elke dag volhouden. Geef ik de kievit twee dagen rust, dan ligt er een nest, met eieren erin.''

Scholekster

En dan mag de vogel niet gestoord worden. Tot nu toe is het slechts één scholekster gelukt om op het bouwterrein tot broeden te komen. ,,Je mag een broedgeval niet verstoren, dat betekent dat de werkzaamheden aangepast moeten worden. Dat geldt overigens niet alleen voor weidevogels, maar voor alle broedende vogels.''

Officieel loopt het broedseizoen van 15 maart tot 15 augustus, maar de wet gaat uit van daadwerkelijke broedgevallen. Zit een kievit begin maart al te broeden, dan mag die niet gestoord worden. En die wettelijke bescherming is 100 procent dekkend. ,,Het stond van de week nog in de krant. Een koolmees had zijn nest gemaakt in een stapel hout voor een paasvuur. Die stapel mag dus niet worden aangestoken.''

Quote

Geef ik de kievit twee dagen rust, dan ligt er een nest, met eieren erin

Falco Schoemaker

We lopen naar de bouwkeet. Voor de deur staat een drinkbak, waar een diepvriespak vis ligt te ontdooien. ,,Dat is voor later vandaag. Elke hond eet een kilo, vandaag is het vis, morgen hart en overmorgen pens. Een wisselend menu is goed voor de spijsvertering.''

In de keet zit ecoloog Jan van Mil, van ingenieursbureau Lievense CSO. Hij heeft de leiding over de operatie Vogelverschrikker. ,,Toen in 2002 de Flora en Faunawet van kracht werd, moesten bouwbedrijven erg wennen. De verhalen over de rugstreeppad en de korenwolf, waardoor werk kwam stil te liggen, kennen we nog wel. Inmiddels is ecologie een vast onderdeel van het werk.'' Doorgaans gebruikt Van Mil ook een laser om vogels te verjagen. Maar bij deze klus zijn de bouwvlakken te klein. ,,Dit is precisiewerk, vandaar de honden.''

Trots

Schoemaker leidt zijn honden zelf op. Zijn trots is vandaag ook mee: de zesjarige Duitse herder Jago. Officieel: Jago vom Haus Sevens. Daarmee is hij Nederlands kampioen africhting geworden.

,,Die titel heeft me vorige maand naar China gebracht. Ze belden me op. Ik heb er twaalf dagen een workshop gegeven hoe gebruikshonden af te richten. Ze hebben honden, maar het ontbreekt ze aan kennis over de omgang met honden. Dat zit niet in de Chinese cultuur.'' Vooralsnog zijn ze in China niet bezig met het broedvrij houden van bouwterreinen. Hoewel ook daar de kievit broedt.