Volledig scherm
BUNSCHOTEN-SPAKENBURG - Bottertocht vertrekt vanuit haven Spakenburg. Het zeil wordt gehezen en de motor gaat uit. FOTO DESIREE SCHIPPERS © Schippers Desirée

Alarm over de bruine vloot van Spakenburg

De veiligheid van de passagiers van de historische bruine vloten in Nederland, waaronder de botters van Spakenburg, laat veel te wensen over. Er is te weinig technische kennis onder schippers. Overheidstoezicht en certificering moet snel een stuk beter.

Die conclusie trekt de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar aanleiding van het onderzoek maar een mastbreuk vorig jaar in Harlingen. De mast van het historische zeilschip Amicitia brak af omdat die was doorgerot. Drie mensen kwamen om het leven.

De Onderzoeksraad stelt vast dat de slechte onderhoudstoestand geen incident was. Het gebrek aan veiligheidskritische kennis en ter zake kundig onderhoud is een sectorbreed probleem, is de eindconclusie.

Eén op de drie

,,Na het incident hebben veel schippers hun masten laten controleren. Daaruit bleek dat maar liefst één op de drie masten moest worden vervangen. Dat geeft wel aan dat er sprake is van een breder probleem’’, zegt woordvoerder Sara Vernooij van de Onderzoeksraad in Den Haag.

Er is geen uitvoerig onderzoek gedaan naar de veiligheid van andere historische schepen. ,,We hebben ons wel breder op de hoogte gesteld’’, zegt Vernooij. ,,Er is qua veiligheid wel het een en ander geregeld voor tochtjes met de bruine vloten, maar dat blijkt vooral administratief te zijn. Historische schepen worden veelal door liefhebbers onderhouden. Niet iedereen is qua kennis en kunde even ver. Het onderhoud wordt dan toch vaak op het niveau van de liefhebber verricht. Er is gedegen kennis nodig om vast te stellen of je mast van binnen rot is.’’

Behalve het gebrek aan technische kennis laat ook het toezicht van de overheid te wensen over. ,,Het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft de certificering van de schepen uitbesteed. De Inspectie voor Leefomgeving en Transport moet daarop toezien maar doet dat niet bij historische schepen. Er zijn bij de Amicitia klakkeloos 329 overgangsbepalingen toegekend, zodat men niet aan alle technische eisen te voldoen.’’

Schijnveiligheid

Dat de certificering weinig garanties geeft, bleek in het geval van de Amicitia. Die was in 2012 voor het laatst gekeurd. ,,Er was ten onrecht een certificaat voor zes jaar afgegeven, terwijl dit wettelijk gezien maar 2,5 jaar geldig had mogen zijn. Zo’n certificaat was in dit geval schijnveiligheid. Niemand had oog voor het vergaande rottingsproces.’’

Daarmee is de bruine vloot een blinde vlek in de certificering, is de stevige conclusie van de Onderszoeksraad. ,,We dringen er wel op aan dat er lessen worden getrokken uit deze affaire’’, aldus Vernooij. Binnen een jaar wil de Onderzoeksraad weten wat de sector en de overheid met het onderzoek hebben gedaan.

Hoe de situatie is bij de Bruine Vloot in Spakenburg, is niet duidelijk. Het onderhoud van de schepen wordt gezien als een verantwoordelijkheid van de eigenaren. De Federatie Varend Erfgoed Nederland kon gisteren evenmin reageren.

In samenwerking met indebuurt Amersfoort