Volledig scherm
Patrick Burgers (l) en Henk Kok op de plek waar ze de 500-ponder vonden. © Saskia Berdenis van Berlekom

Amateurhistorici vinden vliegtuigbom in Hoevelakense bos

Een deel van het Hoevelakense Bos is tot verboden gebied verklaard na de vondst van een op scherp staande vliegtuigbom uit de oorlog.

Volledig scherm
© Saskia Berdenis van Berlekom

Het gaat om een zogenoemde 500-ponder, van bijna een meter lang en 35 centimeter breed, die waarschijnlijk tegen het eind van de oorlog is afgeworpen door de Engelsen.

De bom werd maandag aangetroffen door Henk Kok en Patrick Burgers, amateurhistorici uit Hoevelaken. Zoals de twee wel vaker doen, trokken ze, op zoek naar sporen uit de oorlog, het langs de Nijkerkerstraat gelegen Overbos in. Meestal trekt de sterke magneet waarmee de mannen ‘vissen’ niet veel meer aan dan bierdoppen en muntjes of kogelhulzen, maar ditmaal was het bingo. ,,In eerste instantie dachten we aan een loden pijp’’, vertelt Burgers. ,,We zijn gaan graven totdat het begon te schemeren.’’

Gevaar

Vanochtend tegen tienen togen ze opnieuw naar de vindplaats en groeven nog wat dieper. Toen zich de contouren van een torpedo-achtig geval aftekenden, wisten de Hoevelakers, zich bewust van het gevaar dat ze liepen, genoeg, spanden een roodwit lint om de vindplaats en seinden de politie en de EOD in.

De bom ligt op de plek van een oude waterbron, die door de hitte van de afgelopen weken is drooggevallen. Daardoor kwam het explosief ‘bovendrijven’. Kok: ,,Vlak daarvoor vonden we ook al zo’n ouderwetse gietijzeren bloempot.’’

Als eerste arriveert gisteren rond het middaguur een verkenner van de politie. ,,Dat is een serieus ding’’, constateert hij na een kort onderzoek van wat daar in die kuil ligt. En met een blik op de Hoevelakers: ,,Eigenlijk zijn jullie al te ver gegaan met graven.’’ Niet veel later blijkt op grond van foto’s die hij heeft gemaild naar de EOD dat het voor ‘99 procent’ om een vliegtuigbom uit de oorlog gaat.

Na een uurtje scheurt een terreinwagen van de EOD met loeiende sirenes het bos in. Twee militairen graven als eerste de bodem rond het projectiel minstens anderhalve meter uit. Intussen filoseert de derde, sergeant-majoor Rogier, over wat hun te wachten staat. ,,Als de piloot destijds bommen heeft gelost omdat hij ze kwijt moest, dan is de ontsteking niet geactiveerd. Maar als die bommen bedoeld waren om te vernietigen, dan is er een gevaarlijke situatie.’’

De tweede optie is het meest waarschijnlijk; in april 1945 bestookten Engelse vliegtuigen regelmatig Duitse stellingen in de omgeving.

Schoonmaak

Toch gaat er heel wat tijd overheen voordat inderdaad blijkt dat de bom op springen staat. Daarvoor moet het gevaarte, dat zich op amper 100 meter van de Nijkerkerstraat, voorzichtig worden schoongemaakt. Om de veiligheid van het verkeer te garanderen, wordt de weg een kwartier lang afgesloten. Tegen drie uur is er eindelijk duidelijkheid.

Defensie begint daarna meteen met het isoleren van de bom en het afzetten van het bos voor publiek. Hoe het explosief onschadelijk wordt gemaakt, moet de komende dagen blijken. Vermoedelijk gebeurt dat op afstand.

Kok en Burgers hebben het bos de hele dag niet verlaten. ,,Zoiets maak je niet vaak mee.’’

Dagelijks het nieuws uit de regio in je mailbox? Schrijf je in op de nieuwsbrief!

In samenwerking met indebuurt Amersfoort