Volledig scherm
Het ochtendgebed op een eerder Offerfeest. © anp

'Het Offerfeest móét dit jaar in teken vluchtelingen staan'

Het Offerfeest staat voor veel moskeeën dit jaar in het teken van de talloze vluchtelingen die de afgelopen tijd naar Nederland kwamen. Vrijwilligers zamelden de voorbije weken geld en voedsel in om het islamitische feest onvergetelijk te maken voor hun 'gasten', zoals sommige moskeeën vluchtelingen liever noemen. Ook scholen en vriendschapsverenigingen steken de handen uit de mouwen voor de gasten. ,,Dat heeft niks met religie te maken, maar met mens-zijn. Er is in Nederland genoeg voor iedereen.''

Quote

Veel loodsen waar gedoneerde spullen voor vluchtelingen worden verzameld, zitten vol. Maar een uitlaatklep hebben de mensen niét.

El Fath-moskee

Het is gezellig druk in de El Fath-moskee in Amersfoort. Een groep vluchtelingen is donderdagochtend vroeg opgehaald uit verschillende asielzoekerscentra in de buurt. Na een speciaal gebed voor de moslims onder hen is het tijd voor een ontbijt. Maar dat gezamenlijke eten is eigenlijk slechts een middel.

,,Het gaat om het sociale contact'', zegt een woordvoerder. ,,Dáár hebben onze gasten behoefte aan. Veel loodsen waar gedoneerde spullen voor vluchtelingen worden verzameld, zitten vol. Maar een uitlaatklep hebben de mensen niét.''

De zegsman is opgelucht. Het feest verloopt zoals gehoopt; de vaste moskeegangers gaan tussen de gasten zitten en de mensen spreken met elkaar. ,,En: ze luisteren'', zegt hij. ,,Dat was de bedoeling. Dan is dit meer dan een eenmalige actie.''

Volledig scherm
Ahmed el Mesri. © Facebook
Quote

De buurt móét iets doen. Dat heeft niks met religie te maken, maar met mens-zijn.

Ahmed El Mesri

Wat is het offerfeest?
Eid Al-Adha, oftewel het Offerfeest, is het belangrijkste feest binnen het islamitische geloof. Het wordt gevierd ter nagedachtenis aan de profeet Ibrahim. Die had van alles, maar geen zoon. God was bereid hem een zoon te geven, mits Ibrahim het kind na een tijdje weer zou offeren. De profeet kreeg een zoon en een verscheurde Ibrahim moest zich later dus ook aan de belofte houden om zijn oogappel te offeren. Maar toen hij op het punt stond dat te doen, verscheen een Engel die meldde dat Ibrahim een ram mocht offeren in de plaats van zijn zoon.

Tijdens het Offerfeest wordt ieder jaar een schaap ritueel geslacht. Een derde daarvan mag de gelovige zelf opeten, twee derde daarvan gaat naar vrienden en mensen die het minder hebben.

Warm gevoel
Zo kijkt Ahmed El Mesri, voorzitter van vriendschapsvereniging Assadaaka in Amsterdam-Oost, ook naar zijn initiatief. Met zijn organisatie zamelt hij vlees in voor vluchtelingen. Dat ziet hij als een plicht. ,,De overheid kan het niet alleen'', zegt hij. ,,Die regelt onderdak en voedsel, maar de vluchtelingen hebben te weinig. Hun dagmaaltijd is soms niet meer dan een cake. De buurt móét iets doen. Dat heeft niks met religie te maken, maar met mens-zijn. Er is in Nederland genoeg voor iedereen.''

Natuurlijk zijn de feesten van de komende dagen bedoeld om de vluchtelingen hun ellende en onzekerheid even te laten vergeten, zegt hij. ,,Maar het gaat om samenbrengen, integreren. Alle feesten zijn op plekken waar we sámen kunnen koken en eten. Er zijn dialoogtafels waar mensen verhalen uitwisselen. Waar we de vluchtelingen, die onderdeel zijn van onze buurt en maatschappij, vertellen over onze normen en waarden.''

En dat werkt, zegt een gelukkige Ahmed. ,,De vluchtelingen mengen zich pas iets meer dan een week in de buurt en ze zijn nu al opgenomen in de wijk. Ik merk dat ze onze handreikingen waarderen, ze zeggen er een warm gevoel van te krijgen.''

Zelf krijgt El Mesri een goed gevoel van de talloze donaties. Vorig jaar werd er 260 kilogram vlees ingezameld, nu worden het waarschijnlijk 'honderden kilo's' meer. ,,Zelfs mensen uit andere steden vragen of ze kunnen doneren. Ik vóél de saamhorigheid. Zo mooi.''

Quote

Eerst werd er niet over gepraat in de klas. Maar nu kinderen iets mogen doen, gaat het leven.

Willem Cock
Volledig scherm
De Offerfeest-flyer op basisschool Wandelbos. © Wandelbos

Vrij met offerfeest?
Het is aan scholen zelf om te bepalen hoe zij omgaan met het Offerfeest en het geven van vrije dagen, legt de Onderwijsinspectie uit. In het geval van het Offerfeest kunnen scholen (naast geen vrij geven) twee dingen doen:

- Beslissen om een aantal dagen per jaar alle leerlingen vrij te geven en dus ook bijvoorbeeld tijdens het islamitische feest

- Individuele leerlingen die onder de leerplichtwet vallen (oftewel in de meeste gevallen kinderen die naar de basisschool of middelbare school gaan) vrij geven als zij daarom vragen. De directeur moet dat verlof wel eerst goedkeuren, maar in de Leerplichtwet staan religieuze feesten duidelijk genoemd als reden om vrij te mogen geven

Katholieke barmhartigheid
Niet alleen moslimorganisaties staan tijdens het Offerfeest stil bij de vluchtelingen. Op Katholieke basisschool Wandelbos in Tilburg, waar meer dan de helft van de leerlingen een islamitische achtergrond heeft, zamelen kinderen toiletartikelen als shampoo en tandpasta in. Een groep leerlingen geeft de opbrengst maandag aan een zogenoemde Welkom Winkel, waar mensen spullen kunnen doneren die vluchtelingen hard nodig hebben.

Directeur Willem Cock vindt het vanzelfsprekend dat zijn school stilstaat bij het Offerfeest én het vluchtelingenprobleem. ,,Daar stappen we in het kader van de barmhartigheid niet overheen'', zegt hij. Hoewel de school niet sluit voor het Offerfeest, kunnen moslimleerlingen wel vrij nemen. In de klas krijgen de leerlingen maandag een 'passend verhaal' voorgelezen, onder het genot van een maaltijd die een groep moeders heeft gekookt.

De ouders van de kinderen zijn blij dat de school aandacht besteedt aan het feest en de vluchtelingen, merkt Cock. ,,Eerst werd er niet over gepraat in de klas. Maar nu kinderen iets mogen doen, gaat het leven. Ze nemen het mee naar huis.'' En dat is ook wel te merken aan het aantal donaties. ,,Ongelooflijk'', jubelt Cock. ,,Karrenvrachten. Niet iedereen heeft hier veel geld en toch geven mensen. En in veel gevallen plunderen ze niet hun kast, maar kopen ze nieuwe spullen voor de vluchtelingen.''

In de Amersfoortse El Fath-moskee is de rust inmiddels teruggekeerd. De organisatie maakt zich op voor een tweede feest met vluchtelingen op zaterdag, dat volgens het geloofshuis lang niet het laatste moet worden. De woordvoerder: ,,Zo vergeten we elkaar niet.''

In samenwerking met indebuurt Amersfoort