Volledig scherm
Ä In het nieuwe plan van de stichting verbindt een ondergronds entree de Elleboogkerk (l) met Flehite. © Artist¿s impression van Hoogevest Architecten

Hoop voor Elleboogkerk

De kans groeit dat de Elleboogkerk behouden blijft als culturele instelling, nu de gemeente een groep prominente Amersfoorters heeft uitgenodigd een bod uit te brengen op het gebouw. Er ligt al een gedetailleerd ontwerp klaar voor het nieuwe 'Museum Amersfoort'. Kosten: vijf miljoen euro.

Quote

Om toeristen te trekken, heb je een volwaardig museum nodig

Fons Asselbergs

De Elleboogkerk, dat tot aan een brand in 2007 het Armando Museum huisvestte, staat al ruim een jaar te koop. De vraagprijs is 1,5 miljoen euro. Volgens het bestemmingsplan binnenstad hoeft de gerestaureerde kerk aan de Langegracht niet per se een culturele bestemming te krijgen; ook kantoren of horeca zijn toegestaan.

De gemeente laat weten in gesprek te zijn met verschillende partijen. Over de inhoud daarvan worden geen mededelingen gedaan. Donderdag heeft cultuurwethouder Bertien Houwing (D66) persoonlijk contact opgenomen met de nieuwe stichting Behoud Cultureel Klimaat Amersfoort, met het verzoek om ook een bod uit te brengen.

Plan
Voor de initiatiefnemers,  oud-wethouder Fons Asselbergs, Fons de Backer (voormalig directeur van Stadsherstel) en Albert van Ool (Kunstplein Cahen), komt het telefoontje van  de wethouder als geroepen. De stichting heeft een uitgewerkt plan klaarliggen. In een ontwerp van Van Hoogevest Architecten wordt de kerk via een ondergrondse entree aan de Breestraat verbonden met Museum Flehite; een idee dat Asselbergs in 2012 ook al opwierp in een rapport over de toekomst van een viertal beeldbepalende gebouwen, maar dat toen geen weerklank vond.

't Is nu of nooit, stelt Asselbergs. ,,Het zou een verarming zijn als de Elleboogkerk een kantoor wordt of iets anders buiten de sfeer van de cultuur. Ons plan is een investering in de toekomst van de stad. Amersfoort telt straks 170.000 inwoners. Om toeristen te trekken, heb je een volwaardig museum nodig.''

De nieuwe stichting wil de Elleboogkerk inrichten als tentoonstellingsgebouw voor hoog getaxeerde privécollecties met Hollandse kunst uit de periode 1860-1980. Flehite krijgt die steeds vaker aangeboden, maar heeft er geen plek  voor. Het  gebouw aan de Westsingel zou dan worden aangewezen als stadsmuseum en educatieruimte.

Quote

Wat in andere provincie­ste­den mogelijk is, moet in Amersfoort ook kunnen

Sponsor
De verbouwing van het nieuwe museum is begroot op vijf miljoen euro. Volgens Asselbergs zijn een niet nader te noemen bank en enkele bedrijven bereid als sponsor op te treden. Een flink deel van het benodigde bedrag moet komen via de Nationale Postcode Loterij, dat vaker musea bijstaat. ,,Wat in andere provinciesteden mogelijk is, moet in Amersfoort ook kunnen. Maar bij de voorbereiding van ons bod hebben we wel steun nodig van de gemeente.''

Kunstkoepel Amersfoort in C is blij met het burgerinitiatief van Asselbergs en de zijnen om de Elleboogkerk te behouden als culturele instelling. ,,Het is gedurfd en vormt een welkome aanvulling op onze  plannen voor de toekomst van Museum Flehite,'' zegt directeur Paul Baltus.

Het ruim honderd jaar oude gebouw aan de Westsingel voldoet niet geheel aan de eisen van de moderne tijd, bijvoorbeeld op klimatologisch gebied. ,,Eigenaren van kunst stellen steeds hogere eisen aan bruiklenen. Tegelijkertijd is het belangrijk om goede publieksexposities te houden, waarmee je toeristen trekt. Dat zorgt voor vitaliteit in de stad en levert inkomsten op.''

Ambitieuze en succesvolle verbouwingen van musea in andere provinciesteden als Den Bosch, Zwolle en Alkmaar pleiten er volgens Baltus voor ook in Amersfoort aan de slag te gaan. Mocht het plan om de Elleboogkerk met Flehite te verbinden sneuvelen, dan zal het museum hoe dan ook maatregelen moeten nemen om het voortbestaan te garanderen. ,,Dat kunnen aanpassingen in het gebouw zijn of we gaan op zoek naar een andere plek om collecties in onder te brengen.''

Donderdag was de laatste dag waarop bezwaren konden worden ingediend tegen het bestemmingsplan binnenstad, waarin staat aangegeven dat de Elleboogkerk ook een andere functie dan een strikt culturele mag krijgen. Afhankelijk van de bij de Raad van State ingediende protesten, wordt het bestemmingsplan óf onherroepelijk óf er volgt mogelijk nog een rechtszaak.

De Stijl
De nieuwe stichting Behoud Cultureel Klimaat Amersfoort heeft meer noten op haar zang. Ze wil bijvoorbeeld van het Rietveldpaviljoen aan de Zonnehof een stadsgalerie maken. Inmiddels is begonnen met de voorbereidingen voor een manifestatie 100 jaar De Stijl, de kunststroming waartoe onder anderen Piet Mondriaan en Gerrit Rietveld behoorden. Behalve een tentoonstelling staan er ook een boek en een documentaire op de rol.

Op dit moment is het paviljoen in gebruik als 'culturele en creatieve broedplaats' voor ondernemende kunstenaars.

In samenwerking met indebuurt Amersfoort