Volledig scherm
PREMIUM
Burgemeester Bolsius in gesprek met buurtbewoners van de Koppel. © Saskia Berdenis van Berlekom

Koppel staat bovenaan de agenda

De Koppel staat bovenaan de veiligheidsagenda sinds het wangedrag van Marokkaanse jongeren op oudjaarsdag.


Gemeente, politie, jongeren- en welzijnswerk, maar ook de weggeefwinkel en de voetbalclub APWC in de wijk De Koppel werken al vier maanden intensief samen aan maatregelen. ,,We zijn goed op weg, maar we mogen ze nu niet meer loslaten.''
De aanleiding voor de samenwerking is wrang, constateert ook wethouder Bertien Houwing (D66). Maar zo begint het vaker: door de rellen op oudjaarsdag  dringt pas de ernst van de zaak door. Een grote groep jongeren valt die middag van 31 december de brandweer aan met stoeptegels en neemt agenten onder vuur met lawinepijlen. Het maakt de autoriteiten duidelijk dat er een forse gezamenlijke inspanning nodig is om vat te krijgen op de jeugdproblematiek. Burgemeester Lucas Bolsius, wethouder Houwing, wijkagenten Van den Assum en Bos, Marokkaans jongerenwerker El Khalki, buurtvaders en -moeders, en beheerders van De Alliantie maakten afgelopen woensdagavond een ronde door de wijk.
De brandweer staat op oudjaarsdag doodsangsten uit in De Koppel. Een groep hoofdzakelijk Marokkanen uit verschillende wijken sticht er vanaf de middag al veel onrust. De ene na de andere nitraatbom en lawinepijl gaat de lucht in, er worden brandjes gesticht en vernielingen aangericht. En agenten worden met pijlen beschoten.
Als er een auto in brand staat, rukken blusvoertuigen onder politie-escorte uit naar de Meridiaan. Op weg naar de kazerne stuit de ploeg, zonder politiebegeleiding, op nog een brandje. Het is een hinderlaag; lichtmasten zijn onklaar gemaakt en jongeren bekogelen de bluswagens met stenen.

Woede
Brandweerlieden komen met de schrik vrij, maar sommigen durven die avond nauwelijks meer uit te rukken, vertelt één van hen op rondgang door de wijk. Het zit diep. ,,De woede en teleurstelling zijn lang gebleven'', vertelt hij bij het koffiehuis. Maar ze moeten verder. Dus komt er wellicht nog een ontmoeting met de belagers. Om begrip te kweken en de kou voor  een nieuwe oud en nieuw uit de lucht te nemen.
Het is wrang maar de rellen hebben een gunstig effect; ze werpen een scherp licht op de problemen met Marokkaanse jongeren, en op de lastige sociaal-maatschappelijke positie voor allochtone gezinnen. De incidenten dwingen tot een grondige aanpak.
De politie geeft sindsdien hoge prioriteit aan controles en toezicht in De Koppel. ,,In geen wijk surveilleren we zo intensief'', zegt wijkagent Paul van den Assum. Er wordt zonodig hard opgetreden. Al op oudjaarsdag worden jongeren gearresteerd. Nadien volgen meer aanhoudingen. ,,We zijn nog bezig met onderzoek naar inbraken. We houden geregeld inbraakverdachten aan. Dat zijn ook aanvoerders wat betreft overlast. We pakken ze één voor één, zodat we de druk erop houden.''
Ook na de jaarwisseling blijft het een tijd onrustig in de wijk. De onrust is niet van gisteren. Incidenten en aanhoudingen van eind vorig jaar vormen wellicht ook een kathalysator voor het geweld tijdens de jaarwisseling.
Door er bovenop te zitten, hebben politie, jongerenwerk en andere organisaties intussen behoorlijk greep op de groep. Van den Assum: ,,We hebben in elk geval geen heftige incidenten meer, al zijn we nog strafrechtelijk met zaken bezig. Maar we mogen nu niet verslappen in onze aanpak.''
Want de rust is nog niet geheel weergekeerd, vertellen wijkbewoners. Zo ondervinden bewoners nog overlast en wordt er nog regelmatig ingebroken. Miranda de Winter van voetbalclub APWC: ,,We hebben inbraakpogingen gehad en in het weekend is er een graafmachine vernield.''
Sinds begin maart brengen de samenwerkende autoriteiten de probleemgroep in kaart. Ook voor de politie is nog niet heel duidelijk waar de jongeren vandaan komen. ,,Niet alleen uit de wijk, maar ook uit Kruiskamp, Schothorst en van de Ganskuijl.''
Dat bleek in de buurthuiskamer aan de Orion die een tijdlang dienst deed als hangplek voor de jongeren. ,,Dat ging lang goed'', vertelt wijkagent Bos, ,,tot ze jongens uit andere wijken uitnodigden en hun eigen spelregels gingen hanteren. Dan gaat het mis. Toen moesten ze er wel uit.''
Bij het zoeken naar oplossingen wordt het idee voor een nieuwe ontmoetingplek geopperd, in de winkelstrip Meridiaan. Marijke Versteeg van het Wijkteam: ,,Waar wijkbewoners terecht kunnen met vragen, voor training van taal en sociale vaardigheden, en spreekuur van de hulpverlening.''
Raadslid Simone Kennedy verwacht heil van  heroprichting van het weggesaneerde AV-team dat gezinnen thuis bezocht. Wethouder Houwing heeft daar wel oren naar. Want veel problemen blijven verborgen achter de voordeur. De Alliantie stuit daarop in de wijk, ook in de vorm van huurachterstanden.  ,,Bewoners reageren  slecht op brieven en uitnodigingen.''

Vogelaarwijk
Stadsvernieuwing is in elk geval niet de oplossing gebleken, zegt  Miranda de Winter: ,,Als Vogelaarwijk hebben we veel mooie nieuwbouw gekregen, maar de sociale problemen blijven.''
APWC biedt een pasklare oplossing: ,,Wij willen Marokkaanse jongens best een opleiding tot jeugdtrainer bieden, als we daarvoor subsidie krijgen. Als trainer worden ze zich bewust van hun verantwoordelijkheid.''
De voetbalclub, waar Amersfoorts beroemdste voetballer John van den Brom zijn eerste bal trapte, wil het buurthuis van de toekomst worden, zegt De Winter. ,,Onze verantwoordelijkheid stopt niet na de training. Zo kan onze kantine best worden gebruikt voor huiswerkbegeleiding.''
Er worden meer concrete stappen gezet. Omdat jongeren tijdens de ramadan 's avonds, als er weer mag worden gegeten, nogal wat overlast veroorzaakten, is in Liendert een nachtelijk ramadancafé geopend. ,,Daar hebben ze een plek onder eigen toezicht, waardoor de overlast is afgenomen.''
Voorop staat dat je ook met de grootste lastposten in gesprek blijft, zegt wijkagent Bos. ,,Je kunt niet alleen repressief zijn. Belangrijk is dat die jongens zelf meedoen, en leren zelf dingen te regelen, verantwoordelijkheid voelen. Wat dat betreft gaat het echt vooruit.''

In samenwerking met indebuurt Amersfoort

Amersfoort