Volledig scherm
De daklozenopvang aan het Smallepad; gemeenten met veel regio-instellingen als deze opvang zijn slechter af. © AD

Prognose tekort: 40 tot 60 miljoen

Amersfoort krijgt te maken met veel grotere tekorten dan de gemeente en zelfs de somberder ingestelde provincie voorziet. Volgens het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) moet de stad voor de komende jaren rekening houden met een gat tussen de jaarlijkse uitgaven en inkomsten van, omgerekend, 40 tot 60 miljoen euro.

Het onderzoeksinstituut schetst een inktzwart financieel scenario voor de lagere overheden in de periode 2014-2018. De ruim 400 gemeenten in ons land stevenen door harde bezuinigingen van rijkswege en door de gedwongen overname van taken in het sociale domein af op een gezamenlijk tekort van 4,8 miljard per jaar, becijferde Coelo in een deze week verschenen rapport.

Centrumfunctie
De klap komt het hardst aan bij plaatsen met een bevolking tussen 50.000 en 100.000 bewoners en bij steden van 150.000 inwoners of meer. Amersfoort (150.000) valt weliswaar nipt in de laatste categorie, maar moet vanwege haar centrumfunctie toch rekening houden met een bovengemiddeld tekort. Coelo stelt dat gemeenten met veel regionale voorzieningen, zoals de opvang van daklozen en zorginstellingen, slechter af zijn dan de rest.

Terwijl gemeenten met een sterke sociale structuur volgens Coelo de komende jaren nog altijd 200 europer inwoner om moeten buigen, geldt voor gemeenten met een zwakke sociale structuur (veel uitkeringen en lage inkomens, veel dure voorzieningen) het dubbele.

Een ombuiging van 400 euro per inwoner zadelt Amersfoort, dat een begroting heeft van 450 miljoen euro, op met een gat van 60 miljoen euro. Het gemeentebestuur ging, in elk geval tot deze week, uit van een toekomstig begrotingstekort van hooguit 6 miljoen euro. De provincie Utrecht, dat Amersfoort vanwege een niet-sluitende begroting voor 2015 tot april onder curatele heeft, houdt het op 12 miljoen euro.

Geen soelaas
Het verhogen van de ozb (onroerendzaak belasting) biedt volgens de onderzoekers geen soelaas, omdat het voor gemeenten een relatief kleine bron van inkomsten is. Omdat gemeenten de laatste jaren al de nodige efficiencyslagen maakten en hard bezuinigden op zaken als groenonderhoud, buurthuizen en cultuur, lijken ombuigingen in het sociale domein onvermijdelijk, stelt Coelo. Gemeenten die er warmpjes bij zitten kunnen volgens het rapport de hete aardappel nog even voor zich uitschuiven. Voor Amersfoort, dat inteerde op de reserves door zware verliezen op de grondexploitatie in Vathorst, lijkt dat niet op te gaan.

De Amersfoortse wethouder financiën Hans Buijtelaar (VVD) moest het rapport gisteren nog bestuderen. Volgens zijn woordvoerder valt moeilijk na te gaan of de voor Amersfoort juiste gegevens zijn gebruikt.   

In samenwerking met indebuurt Amersfoort