Volledig scherm
Ans Tuin in Café Koetje: 'neem een sappie en gooi je armen in de lucht.' © Saskia Berdenis van Berlekom

Smartlappenfestival: Eén groot feest

De Amersfoortse binnenstad was dit weekeinde het decor van Smartlappenfestival Amersfoort. Een succesnummer. Het geheim? Saamhorigheid. ,,Oóóó Johnny, zing een liedje voor mij-hijjj.''

Volledig scherm
Dirigente Marielle Poelen van het koor Orchaam uit Groesbeek had er zaterdagmiddag zin in. De Havik verloor voor even zijn verstilde karakter. © AD

,,Hallo allemaal! Ik ben Ans Tuin uit De Jordaan en ga voor jullie een aantal liedjes zingen. Neem een sappie en gooi je armen in de lucht. Daar gaan we.''

Uit het hele land zijn koren en artiesten naar Amersfoort gekomen om Smartlappenfestival Amersfoort van kleur te voorzien, maar Ans Tuin is deze zestiende editie toch wel de meest opzienbarende. De koningin van de smartlappen is eind tachtig, maar staat nog wekelijks op de bühne. Of, zoals het hoort bij een smartlap, achter de bar. Als 5-jarige stond Tuin al te zingen in het biljartcafé van haar ouders. ,,En sinds een paar jaar doe ik dat ook in het café,'' zegt ze.

Dat zit zo: Tuin wist dat ze een noot kan raken, maar had nooit interesse om op te treden en van het zingen haar werk te maken. Tot ze de Amsterdamse accordeonist Johnny Meijer ontmoette. ,,Johnny zei: 'Ans, doe jij eens een nummertje. Ik wil je horen zingen. Na twee zinnen wist hij genoeg. Hij noemde me een goudboompje. Sindsdien zing ik.'' Smartlappen, welteverstaan. En het liefst over haar stadje, Amsterdam.

Quote

Of je nu jong, oud, werkloos of directeur bent, iedereen is bij het smartlap­pen­fes­ti­val gelijk

Ans Tuin

Ellende
Een echte smartlap is volgens Tuin een lied met een goed verhaal met een vleugje ellende en een goede afloop. ,,De kracht van het levenslied is dat je je emoties kunt uiten. In smartlappen komen vreugde en verdriet samen. Mensen herkennen zich in de teksten. Of je nu jong, oud, werkloos of directeur bent, iedereen is bij het smartlappenfestival gelijk.''

Dat is meteen de charme van het festival, stelt Tuin, die ook wel de tweede Tante Leen en 'De Parel van de Jordaan' wordt genoemd. ,,Het is een combinatie van gezelligheid en verbroedering. Als je iedereen ziet meezwaaien en meedeinsen, is dat : fantastisch. En ja, daar hoort een lach en een traan bij.''

Voor Lisa Graas (24) uit Amersfoort is het Smartlappenfestival vooral vrolijkheid. Ze staat met een wijntje in haar hand te kijken bij Gedeeld Smart, het koor waar haar tante zingt. ,,Och, het is één groot feest. Het is ontzettend gezellig. Ik keek echt al weken uit naar het Smartlappenfestival. Of ik niet een beetje jong ben voor zulke muziek? Nee, hoor. Ik ben opgegroeid met deze muziek. Ik vind het geweldig.''

Dat vinden de mannen van De Triesto's ook. Schaamteloos en vol passie het dagelijks leed en de sleur van je af zingen, zo zien zij smartlappenmuziek. Voor hun repertoire hebben ze een gouden greep gedaan uit de vaderlandse muziekhistorie. Al nemen ze het niet altijd even nauw met de landsgrenzen.

Martha Visser (62) uit Amsterdam is één van de vele toehoorders. Samen met haar man is ze uit Amsterdam gekomen om De Triesto's te zien optreden in Grandcafé Fiji. Zelf zingt ze al jaren in een smartlappenkoor in Amsterdam. ,,Een bezoek aan Amersfoort mocht daarom niet uitblijven. Kijk eens rond: iedereen is vrolijk, iedereen zingt mee en iedereen geniet. Of je het nu wil of niet, maar van deze muziek krijg je energie en ga je vanzelf bewegen en meezingen.''

Kracht
Dat doen Ruben Groenhuijsen (21) en zijn vrienden ook. Samen zijn ze naar de stad afgereisd om mee te zingen met het levenslied. Of, zoals ie het zelf zegt, mee te blèren.

,,Ik ben gek van Nederlandstalige muziek. Mijn iPod staat vol met nummers van André Hazes en andere zangers van Nederlandse liedjes. Als ik zo'n Nederlandstalig nummer hoor, voel ik 'm binnenkomen. Bij Engelstalige muziek heb ik dat helemaal niet. Dat is de kracht van het Smartlappenfestival. Én dat iedereen gelijk is. Als het aan mij ligt, staan de cafés elke week vol met Nederlandstalige artiesten.''

In samenwerking met indebuurt Amersfoort